E-bisiklet ve scooter bataryaları yangınlarda 18 can aldı

Birleşik Krallık'ta e-bisiklet ve elektrikli scooter bataryalarının neden olduğu yangınlarda 2019'dan bu yana 18 kişinin öldüğü, yaklaşık 700 kişinin de yaralandığı bildirildi. BBC Verify'ın İngiltere'deki itfaiye teşkilatlarından edindiği bilgilere göre, 2019 ile 2025 arasında bu araçlar ya da bataryaları 2 binden fazla yangına yol açtı.

Vaka sayısı her yıl artış gösterdi ve yangınların neredeyse yarısı ev ya da garajda çıktı. Ölümlerin çoğu, yanan evde mahsur kalma, yüksek pencereden kaçmaya çalışırken düşme ya da zehirli duman soluma sonucu gerçekleşti.

Londra İtfaiyesi Tugay Komutanı Pam Oparaocha, yaptığı açıklamada bu araçların ciddi yangın riski oluşturabildiğine dikkat çekerek, "Sorduğumuz yangınların çoğunun ikinci el araç ya da internetten alınan parçalarla modifiye edilmiş bisikletler olduğunu biliyoruz. İnsanları e-bisiklet veya scooter'larını nereden aldıkları konusunda çok dikkatli olmaya çağırıyoruz" dedi.

Batarya güvenliği ve veriler

Verilere göre, e-bisiklet ve scooter bataryalarının yol açtığı yangın sayısı 2019'da 32 iken 2025'te 605'e fırladı. En fazla vaka kentsel bölgelerde kaydedildi: Londra'da 793, Manchester'da 128, Batı Yorkshire'da 93, Merseyside'da 74 ve Avon'da 73 yangın meydana geldi.

İngiltere'de bu araçlar için satılan her lityum-iyon bataryanın, güvenli şarj ve aşırı ısınmaya karşı koruma standartlarına uyması gerekiyor. Hükümetin "Güvenli Al, Güvenli Kullan" kampanyası, güvenlik kurallarına uymayan hasarlı, modifiye edilmiş bataryalarda yangın riskinin arttığını vurguluyor.

Warwick Üniversitesi'nden Dr. Simon Jones, bataryaların küçük bir alana devasa enerji depolayabildiğini ancak arızalı, fazla şarj edilmiş ya da hasarlı olduklarında enerjinin alev ve yanan parçalar halinde hızla boşalabildiğini söyledi: "Evde meydana gelirse yangın saniyeler içinde odayı sarabilir ve kaçış yollarını tıkayarak insanları içeride mahsur bırakabilir. Bu yangınlar ayrıca sağlık için ciddi risk oluşturan zehirli gazlar yayar."

BBC Verify'ın ulaştığı verilere göre, 2023'ten bu yana coroner'lar (adli tabipler) lityum-iyon bataryaların tehlikesi konusunda en az beş Soruşturma Kararı yayımladı. Ölümlerin arasında sekiz yaşındaki Luke Albiston-O'Donnell ve Bradford'da yaşayan 28 yaşındaki Mohsin Janjua gibi vakalar da bulunuyor. Janjua'nın ölümünde, Çin'den internetten satın alınan e-bisiklet dönüşüm kitinin bataryasındaki "felaket niteliğindeki arızanın" yangına yol açmış olabileceği belirlendi.

Görgü tanıklarının ifadeleri ve gelecek önlemleri

Londra'da yaşayan 24 yaşındaki Jahmell Campbell, geçen yıl büyükannesinin evinde e-scooter'ının yandığını anlattı. "Ön kapıdan çıkmak imkânsızdı, pencereden atladım" diyen Campbell, büyükannesini de pencereden atarak kurtardıklarını söyledi. Yangında büyükanne hafif yaralanırken, ev tamamen kül oldu.

Bisiklet Endüstrisi Derneği (Bicycle Association) yetkilisi Steve Garidis, perakendecilerin güvenli araçlar geliştirdiğini ancak internetten satılan yasa dışı ürünlerle "bu güvenin baltalandığını" ifade etti. Dernek ve Bisiklet Tacirleri Birliği, "E-Bike Positive" güvenlik sertifikası programını başlattı.

Hükümet sözcüsü ise "Güvenli olmayan piller ciddi yangın riski oluşturabilir. Bu nedenle tüketicileri korumak için harekete geçiyoruz" diyerek, online platformların sorumluluklarının artırılacağını ve güvenli olmayan ürünlerle mücadele edileceğini duyurdu.