Dünya Haber Günü: 'Güvenilir gazetecilik olmadan toplum zorlanır'

Dünya genelinde 1.000'den fazla haber kuruluşu, pazartesi günü düzenlenen Dünya Haber Günü'ne destek verdi. Etkinlik, gazeteciliğin toplumdaki rolüne dikkat çekmeyi amaçlıyor. Organizatörler, sektörün "varoluşsal bir tehditle" karşı karşıya olduğunu belirtiyor.

New York Times, Reuters ve Kyiv Independent gibi katılımcı kuruluşlar; editoryal yazılar, reklamlar ve karikatürler aracılığıyla "güvenilir gazeteciliğin" değerini öne çıkarıyor.

Reuters Institute'un son Dijital Haber Raporu'na göre habere duyulan güven 2026'da dünya genelinde yeni bir dip seviyeye indi. Raporda, insanların haber için giderek daha fazla sosyal medyaya ve yapay zeka sohbet robotlarına yöneldiği kaydedildi.

Sektör temsilcileri işbirliği çağrısı yapıyor

Dünya Haber Günü'nün ortak organizatörlerinden Branko Brkic, bir zamanlar rakip olan haber kuruluşlarının artık birlikte çalışması gerektiğini söyledi. Brkic, "Oyunu değiştirmezsek ayakta kalamayız" dedi.

Dünya Haber Günü ilk kez 2018'de düzenlendi ve o günden bu yana büyüdü. Etkinliğin "güvenilir gazetecilik önemlidir" mesajı, haber kuruluşlarının önemli olayları araştırma ve açıklama görevine dikkat çekmeyi hedefliyor.

Reuters Institute raporu, kamuoyunda habere karşı "kaygı, kopuş ve kuşkuculuğun" arttığını, ancak yeni kaynak ve formatlara açıklığın sürdüğünü ve haberin en iyi haline duyulan inancın devam ettiğini ortaya koydu.

Rapora göre sosyal medya ve video ağları, geçen yıl ilk kez haber kuruluşlarının kendi internet siteleri ve uygulamalarını geride bırakarak ana çevrimiçi haber kaynağı haline geldi. Ancak bu platformlara duyulan güven daha düşük.

İngiltere'nin medya düzenleyicisi Ofcom da bu ay yayımladığı ayrı bir raporda, insanların artık haberleri daha çeşitli kaynaklardan aldığını belirtti. Ofcom'a göre YouTube hızla büyüyor ve insanların yüzde 20'si habere erişmek için yapay zeka araçlarını kullanıyor.

Ofcom, artan seçenek çeşitliliğinin kime ve neye inanılacağı konusundaki belirsizliği de beraberinde getirdiğini, ancak geleneksel haber sağlayıcılarının çevrimiçi platformlara kıyasla hâlâ daha güvenilir, doğru ve tarafsız görüldüğünü vurguladı.

Güney Afrika merkezli Daily Maverick'in kurucusu olan Brkic, medya ortamının değiştiğini kabul ediyor ve yerleşik haber kuruluşlarının buna yanıt vermesi gerektiğini söylüyor.

Brkic, "Eski günler geri gelmeyecek. Yeni bir denge kurmamız gerekiyor ve bunun tek yolu gerçekten güçlerimizi birleştirmemiz" dedi.

Ana akım medyanın "hatalar yaptığını" belirten Brkic, profesyonel ve güvenilir gazetecilerin toplumda hayati bir rol oynadığını ifade etti.

Brkic, "İzleyicilerimizle konuşmamız ve onlara gerçeği ve güveni seçmemenin kendi çıkarlarına olmadığını anlatmamız gerekiyor" dedi. "Gerçek ve olgular olmadan işleyemeyiz" diye ekledi.

Ancak "gerçeğin" tanımı sık sık tartışma konusu oluyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın "sahte haber medyası" olarak nitelendirdiği kuruluşlarla uzun süredir devam eden mücadelesi bunun bir örneği.

Brkic, "Bu, bilgiye dayalı bir toplum. Biz bu bilgiye dayalı toplumun altyapısıyız. Ve o toplum biz olmadan gerçekten zorlanacak" diye konuştu.