Devrik Suriye lideri Esad'a gıyabında idam cezası

Suriye'de bir mahkeme, ülkedeki iç savaş sırasında işlediği savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle yargılanan devrik lider Beşşar Esad'ı gıyabında idam cezasına çarptırdı.

Esad, rejiminin Aralık 2024'te devrilmesi ve ailesinin 50 yıllık iktidarının sona ermesinin ardından Şam'dan ailesiyle birlikte Moskova'ya kaçmıştı.

Aynı davada mahkeme, Esad'ın kuzeni ve Suriye'nin güneyindeki Dera ilinin siyasi güvenlik eski başkanı Atef Necib'i de idam cezasına çarptırdı. Necib, cezası okunurken mahkeme salonunda kafes içinde hazır bulundu.

Dera, Esad yönetimine karşı ayaklanmanın doğduğu yer olarak kabul ediliyor. 2011 yılının Mart ayında, hükümet karşıtı grafiti yazmakla suçlanan bir grup gencin gözaltına alınması ve işkence gördüğü iddiası kentte protestolara yol açmış, güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle karşılaşmıştı. Bu olay, ülke geneline yayılan ve yüz binlerce kişinin ölümüyle sonuçlanan iç savaşı tetikleyen kıvılcım olmuştu.

Suriye geçici hükümeti, bu yılın başlarında Esad rejimiyle bağlantılı yetkilileri yargılamaya başladı. Necib, yargılanan en üst düzey yetkililerden biri olarak öne çıkıyor. Mahkeme, Necib'i cinayet, '15 yaş altı çocukların kasten öldürülmesi' ve 'ölümle sonuçlanan işkence' dahil suçlardan mahkum etti.

Esad'ın iadesi belirsiz

Suriye'nin yeni yetkililerinin Esad'ın Moskova'dan iadesini sağlayıp sağlayamayacağı henüz belirsiz. Bu, Suriye'nin yeni liderliğinin Esad'a yönelik ilk hamlesi değil. Geçen Aralık ayında Esad hakkında cinayet ve işkence suçlamalarıyla tutuklama emri çıkarılmıştı.

Esad, Ahmed el-Şaraa (şimdiki Suriye cumhurbaşkanı) liderliğindeki güçlerin 11 günlük hızlı bir operasyonla Esad ailesinin yönetimine son vermesinin ardından Rusya'ya gitmişti.

Yeni hükümet, o tarihten bu yana çok sayıda eski yetkili ve güvenlik personelini gözaltına aldı. Ancak Esad dahil eski rejimin üst düzey isimlerinin çoğu, Rusya'da ulaşılamaz durumda. Esad yönetiminin son yıllarında Suriyeli muhaliflerin Batı ülkelerindeki mahkemelerde Esad'ı yargılatma girişimleri de herhangi bir mahkumiyetle sonuçlanmamıştı.