Detroit teknosunun öncüsü Juan Atkins 64 yaşında öldü

Detroit teknosunun öncülerinden ve dans müziği üzerinde geniş etkisi olan ABD'li sanatçı Juan Atkins, 64 yaşında öldü. Atkins'in ajansı Greensmith Artists, ölüm haberini dans müziği sitesi Resident Advisor'a doğruladı. Ajansa göre Atkins, Meksiko'da bir otel odasında vereceği performans öncesinde hareketsiz bulundu ve hastaneye kaldırıldıktan sonra öldüğü açıklandı.

Atkins, önce Cybotron ikilisinin bir üyesi, ardından Model 500 takma adıyla parlak ve mekanik bir elektronik müzik türü yarattı. Bu müzik hem dans pistini harekete geçiriyor hem de bilim kurgu fantezilerini çağrıştırıyordu. "Techno" terimini bu sert elektronik tarzla birlikte ilk kullanan kişi olan Atkins, bugün dans kültürünün temel taşlarından biri sayılan bir türün önünü açtı.

Belleville Üçlüsü ve Cybotron yılları

1962'de Detroit'te doğan Atkins, ailesiyle birlikte Michigan'ın kırsal Belleville banliyösüne taşındı. 2024'te Guardian'a konuşan Atkins, "Sarı bir okul otobüsüyle okula gitmeye ve toprak yolda yaşamaya alışkın değildim" demişti. Ancak elektronik müziğin öncüleri arasında yer alan Belleville Three üçlüsünü oluşturduğu Derrick May ve Kevin Saunderson ile burada tanıştı. Lise yıllarında Roland TR-808 davul makinesi ve Korg MS-10 synthesizer gibi giderek ucuzlayan cihazları kullanan Atkins, Richard Davis ile Cybotron'u kurdu. 2014'te Guardian'a verdiği röportajda, "Endüstriyel toplumdan teknolojik topluma geçişi anlatan 'gelecek çalışmaları' adlı bir dersim vardı. Bu ilkelerin çoğunu müzik yapımıma uyguladım" demişti.

Kraftwerk ve Jimi Hendrix'ten eşit ölçüde etkilenen Cybotron'un Cosmic Cars ve Clear gibi hareketli ama psychedelic parçaları dans pistlerinin vazgeçilmezi oldu. İkili 1985'te dağıldı; Davis daha çok rock müziğine yöneldi. Atkins, "Sanırım gitmek istediği yer orasıydı, albüm odaklı rock sahnesi" diye konuşmuştu.

Atkins solo kariyerine Model 500 adıyla devam ederek No UFO's ve The Chase gibi temel dans parçalarını üretti. 1985'te kendi plak şirketi Metroplex'i kurdu. Şirket yıllar içinde Anthony Shakir ve DJ Bone gibi sanatçıların eserlerini de yayımladı.

Etkisi teknonun ötesine geçti

1980'ler ve sonrasında Atkins yalnızca teknolojik ütopya vizyonlarını değil, daha rahatsız edici ve siyasi temaları da işledi. 2024'te "Toplumsal mesajlar veriyorum. Sözlerim, dans pistinde kalça sallamak ve aşık olmak dışında bir şeyler düşünmenizi sağlamalı" demişti. 1990'ların başında teknosahne gelişti ve Atkins, aynı on yılın sonlarında Infiniti projesiyle sesini daha da inceltti. 2000'li yıllarda yayın sayısı azalsa da bir başka tekno ikonu Moritz Von Oswald ile Borderland ikilisini kurdu ve 2013 ile 2016'da iki albüm çıkardı. 2023'te Cybotron'u yeniden bir araya getirdi. Bu noktada etkisi teknodan çok öteye uzanmıştı; Clear parçası onlarca sanatçı tarafından örneklendi. Missy Elliott, 2005'te ABD Billboard listesinde 3. sıraya ulaşan Lose Control parçasının omurgasını bu şarkıdan oluşturdu.

Atkins'e saygı duruşunda bulunanlar arasında Kevin Saunderson da vardı. Saunderson, Atkins'i "benim de dahil olduğum pek çok kişiye kapı açan gerçek bir vizyoner" olarak nitelendirdi.