Blue Planet III incelemesi: Attenborough'dan yeni belgesel

BBC One'da yayınlanan ve 100 yaşındaki David Attenborough'nun anlattığı yeni doğa tarihi belgeseli Blue Planet III, izleyiciyle buluştu. Yapım, ilk iki Blue Planet serisinin yarattığı etkiyi tekrarlamasa da kendi başına güçlü bir belgesel olarak dikkat çekiyor.

Serinin 2001'deki ilk Blue Planet'i kadar çığır açıcı olması beklenmiyor; 2017'de yayınlanan Blue Planet II'nin okyanuslardaki plastik kirliliğine ilişkin farkındalık yaratma etkisinin de yinelenmesi zor görülüyor. Ancak yapım, artık bir dönüm noktası olması beklenmeden, sıradan bir yaban hayatı serisi olarak izlendiğinde bile niteliğini koruyor.

Yeni keşifler ve çekim süreci

İlk bölüm, Batı Avustralya'daki Shark Bay'de kumlu deniz tabanında bir gizemi çözüyor: yunusların ağızlarında deniz süngeri taşımasının nedeni ortaya konuyor. Bölüm sonundaki kamera arkası görüntüleri, bu bilmeceyi çözmek için son teknoloji uzaktan kameraların kullanıldığını ve kameraman Alex'in bir kaplan köpekbalığı tarafından yenilme riskiyle karşılaştığını gösteriyor.

Kuzey Avustralya'da ise kahverengi köpekbalıklarının yeni bir davranışı görüntüleniyor: sürü halinde avlanmanın yanı sıra, ringa balıklarını ürkütmemek için uyuyor gibi yaparak topluca bir aldatmaca sergiliyor ve ardından birlikte çalışarak avlarını kıyıya sürüklüyor.

Belgeselin gerilimli takip sahnelerinden biri Brezilya'da geçiyor. Derin sularda yosunla beslenen bir deniz kaplumbağası, hava almak için yüzeye çıktığında köpekbalığına varlığını belli ediyor. Havadaki bir dron ve kaplumbağanın sırtına sabitlenmiş kamera, kaplumbağanın sığ sulara kaçışını ve keskin manevrasıyla köpekbalığının dişlerini sert kabuğuna çarptırmasını kaydediyor.

Mizah ve iklim mesajı

Belgesel, Endonezya'da iki renkli görünümleriyle dikkat çeken harlequin karideslerinin denizyıldızıyla beslenme çabasını mizahi bir dille aktarıyor. Brezilya'nın mangrovlarında ise tek büyük kıskacını dişilere sallayan bir erkek çamur yengecinin, yüzlerce benzeriyle birlikte görüntülenmesi gülümsetiyor; yengeç kısa süre sonra bir rakibiyle kıskaç ölçme yarışına girip dikkati dağılınca geçen bir kırmızı aynak kuşuna yem oluyor.

Blue Planet III ciddileştiğinde ise etkisi sert oluyor. Mercan resiflerinde yaşayan bir palyaço balığının deniz şakayığını temizleyip oksijenli su taşıması, aslında bir sıcak dalgasının hem şakayığı hem de resifi öldürmesi nedeniyle gerçekleşiyor. Aylar arayla çekilen iki görüntünün yan yana getirildiği öncesi-sonrası kurgusu, resifin canlı renklerinin ölü kahverengiye dönüşümünü gözler önüne seriyor.

Attenborough, daha önce defalarca dile getirdiği çağrıyı bir kez daha yineliyor: "Bu küçük balıklar yuvalarını korumaya yardımcı oldu. Hepimiz kendi yuvamızı korumak için birlikte çalışsaydık neler başarabileceğimizi bir düşünün."