Demans tanısı için aylarca bekleyen aileler var

Britanya'da Alzheimer Derneği'nin (Alzheimer's Society) anketine göre yüzlerce aile, yakınlarının demans teşhisi için aylarca hatta yıllarca beklemek zorunda kaldığını bildirdi. Bu uzun bekleyiş, ailelerin iş hayatını, mali durumunu ve ruh sağlığını olumsuz etkiliyor.

18 haftalık teşhis hedefi

Dernek, demans hastalarının bir aile hekimi tarafından görülüp sevk edildikten sonra 18 hafta içinde doğru teşhis almasını sağlayacak ulusal bir standart belirlenmesini istiyor. Bu, demansın kanser dahil diğer büyük sağlık sorunlarıyla aynı önceliğe sahip olması anlamına gelecek.

Michael Fethon, babası Jim'in aile hekimine ilk başvurularından 18 ay sonra teşhis aldığını söylüyor. Bu gecikme hem Jim'i hem de Michael'ı yıprattı; Michael sonunda babasına bakmak için işini bırakmak zorunda kaldı. Jim'de 2022'de 69 yaşında Alzheimer hastalığı teşhis edilmişti.

Michael, "Babam kendini kaybetmiş hissediyordu çünkü semptomlar yaşıyordu. Bu sadece hafıza kaybı değildi" dedi. Babasının araba kullanmakta, alışveriş yapmakta ve sonunda yürümekte zorlandığını belirten Michael, "Bu 18 ay içinde durumu giderek kötüleşti. Daha erken teşhis alsaydık, ilaca daha erken başlayabilirdi; ilaç demansı tedavi etmese de yavaşlatıyor ve şiddetini azaltıyor" diye konuştu.

Anket sonuçları

Ankete binin üzerinde demans hastasının ailesi ve bakıcısı katıldı. Katılımcıların yaklaşık yarısı, ilk doktor ziyaretinden sonra doğru teşhis için altı aydan fazla beklediklerini belirtti.

Alzheimer Derneği'nden Michelle Dyson, teşhisin ailelerin destek almasına ve geleceği planlamasına gerçekten yardımcı olduğunu söylüyor. "Çok fazla aile, demans ilerlerken aylarca hatta yıllarca yanıt bekliyor. Bu, nereye gittiğini bilmeden bir yolculuk planlamaya çalışmak gibi. Kanser teşhisi konan birinin kendi başına adım atmasını asla kabul etmezdiniz" dedi. Dyson, "Demans beklemez, teşhis de beklememeli" diye ekledi.

57 yıllık evli olan Keith ve Sue Andrews, 15 yaşında tanışmıştı. Sue'nun durumu o kadar kötüleşti ki artık bir bakım evinde yaşıyor. Keith, neredeyse bir yıl teşhis beklediklerini ve bunun zor olduğunu söylüyor. Teşhis konulduktan sonra hayatın daha yönetilebilir hale geldiğini belirten Keith, "Kolay olduğunu söylemeyeceğim ama nereye gittiğinizi biliyorsunuz ve ne yaptığınızdan daha emin oluyorsunuz. Teşhisten önce doğru şeyi yapıp yapmadığınızı bilmiyorsunuz ve bu korkunç bir zaman" dedi.

Ankete katılan ailelerin 10'undan 9'u, resmi teşhisin hayatlarının en az bir yönünü kolaylaştırdığını söyledi. Bu, semptomları ve davranışları anlamayı, demans hastasına destek olmayı, bilgiye erişimi veya sağlık uzmanlarıyla konuşmayı içeriyor.

Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı (Department of Health and Social Care) sözcüsü, hükümetin demanstan etkilenen bireylere ve onlara bakan aile üyelerine yönelik desteği güçlendirmeye kararlı olduğunu söyledi. Sözcü, Baroness Casey'nin sosyal bakım sistemi reformu komisyonunun zamanlamasını öne çektiklerini ve bu alandaki çalışmalara liderlik etmesi için yeni bir demans temsilcisi atayacaklarını belirtti. Ayrıca ücretsiz bakıcılar için yeni bir eylem planı uyguladıklarını da sözlerine ekledi.