Çinli markalar Mao şakası nedeniyle Mbappé ile anlaşmayı kesti

Fransız futbolcu Kylian Mbappé'nin, Çin'in eski lideri Mao Zedong'a atıfta bulunduğu iddia edilen sözleri Çin sosyal medyasında geniş tepkiye yol açtı. Tepkilerin büyümesi üzerine birçok Çinli marka, Real Madrid forması giyen yıldız oyuncuyla olan sponsorluk anlaşmalarını sonlandırdı.

İddiaya göre Mbappé, Fransız televizyon programı The Bridge'e katıldığı sırada, kendisini en çok güldüren internet mimi (meme) anlatırken "Bir video var, sanırım Çinli bir diktatör" ifadesini kullandı. Konuşması sırasında yüzünün Mao'ya benzer bir görsele yerleştirildiği bir meme ekrana geldi. Mbappé'nin "Bunu arkadaşlarımla sürekli kullanıyorum" dediği öne sürülen görüntüler doğrulanmadı; orijinal video artık programın YouTube kanalında bulunmuyor, ancak ekran görüntüleri Çin sosyal medyasında yayıldı.

Resmi açıklama ve markaların tepkisi

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, konuya ilişkin yaptığı açıklamada "İlgili haberleri not ettik. Çin halkının duygularını inciten söz ve davranışlar, doğal olarak Çin toplumunun tüm kesimlerinden karşılık bulacaktır" dedi. Mbappé ve The Bridge programı henüz bir açıklama yapmadı.

Çin'in önde gelen futbol forumlarından Dongqiudi, pazartesi gecesi yaptığı açıklamada söz konusu ifadeleri "uygunsuz" ve "Çin halkının duygularını incitici" olarak nitelendirdi. Forum, "Açıklamalar Çin'e ve Çin halkına hakaret içerdiği için çevirisini yapamıyoruz" ifadelerini kullandı.

Çin'de büyük bir hayran kitlesine sahip olan ve önemli marka anlaşmaları bulunan Mbappé'ye yönelik eleştiriler sosyal medyada hızla arttı. Weibo'da bir kullanıcı, "Çin pazarından kazanç sağlayıp Çin kamuoyunu incitecek sözler sarf etmek kabul edilemez" yorumunu yaptı. Bir başka kullanıcı ise "Uluslararası kamuoyu figürleri, özellikle de ulusal duygulara karşı daha hassas ve saygılı olmalı" ifadelerini kullandı.

Çin'in en büyük süt ürünleri üreticisi Mengniu, "Çin halkının duygularını inciten her türlü söz ve davranışa kesinlikle karşıyız ve sıfır tolerans politikası uyguluyoruz" açıklamasını yaptı. İçecek devi Dongpeng de "Şirketimiz ulusal duyguları rencide eden her türlü davranışa kesinlikle karşıdır ve sıfır tolerans gösterir" dedi.

Markalar sözleşme fesihlerinin gerekçesi olarak doğrudan tartışmalı klibi göstermedi; sadece "incinen duygulara" atıfta bulundu. Bu belirsizlik, bazı sosyal medya kullanıcılarının Mbappé'nin tam olarak ne söylediğini veya ne yaptığını sorgulamasına neden oldu.

Mao dönemi ve Mbappé'nin 'diktatör' lakabı

Mao Zedong, 1949'da Çin Halk Cumhuriyeti'ni kurdu ve 1960'lı yıllar ile 1970'li yıllar boyunca ülkeyi yönetti. Mao'nun "Büyük İleri Atılım" adını verdiği hızlı sanayileşme girişimi, on milyonlarca insanın ölümüne yol açan bir kıtlığa neden oldu. Ardından, komünizme tehdit olarak görülen herkesin -aydınlar, toprak sahipleri, sanatçılar ve sık sık parti içi rakipler- şiddetli tasfiyesini içeren Kültür Devrimi geldi. Mao'nun 1976'daki ölümü, Çin'in küresel ekonomiye kapılarını açtığı yeni bir dönemin başlangıcı oldu. Mao, ölümünden sonra da Çin Komünist Partisi tarafından eleştirilemez bir mirasa sahip ulusal bir ikon olarak anılmaya devam etti.

Mbappé, Ağustos 2024'te Real Madrid'de ilk maçına çıktı. Futbol dünyasında kulüp ve milli takım operasyonları üzerindeki etkisi ve kontrolü nedeniyle "diktatör" lakabıyla anılıyor. 2024'te bir Fransız fenomen ve kebap dükkânı sahibine, sandviçin tanımında adını kullandığı gerekçesiyle dava açmıştı. Bu olayın "diktatör" imajını pekiştirdiği yorumları yapıldı. Lakap, Mbappé'nin internette birçok memeye konu olmasına da yol açtı.

Fransa milli takım arkadaşı Ousmane Dembele, 2026 Dünya Kupası sırasında Mbappé'ye, eski Zaire'de (bugünkü Demokratik Kongo Cumhuriyeti) otuz yıl boyunca diktatörlük yapan Mobutu Sese Seko'ya atıfla "Mobut" diyerek bu akıma katılmıştı. Mbappé, Eylül ayında France Football'a verdiği röportajda bu memelerin çoğunun ardında yatan hafif mizahı kabul ettiğini ancak bunların "bazen insanlarda siyasi ve insani farkındalık eksikliğini ortaya koyduğunu" söylemişti. "İşin biraz daha az komik bir yanı var çünkü bu tür insanların tarih boyunca yol açtığı zararları biliyoruz. Başkalarını öldüren ya da milyonlarca insanı perişan eden insanlarla karşılaştırılmak... Hayatımda böyle bir şey yaptığımı sanmıyorum" demişti.