Burnham'dan İngiltere'ye kölelik için 'borç sıfırlama' planı

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Antigua'da düzenlenen Milletler Topluluğu Hükümet Başkanları Toplantısı'nda (Commonwealth Heads of Government Meeting) Kral III. Charles ile birlikte zirvenin resmi açılışına katılacak ve diğer liderlerle İngiltere'nin köle ticareti için gelecek yıl içinde resmi özür dilemesi konusunu görüşecek.

Downing Street'ten yapılan açıklamaya göre Burnham, görüşmeler kapsamında Milletler Topluluğu ülkelerinin artan borç faizi maliyetleriyle başa çıkmalarına destek olmak amacıyla "borç sıfırlama" (debt reset) olarak adlandırdığı planını sunacak.

56 Milletler Topluluğu ülkesinden temsilcilerin katıldığı zirve öncesinde tazminat tartışmaları gündeme damga vurdu. İngiltere Başbakanı, "İngiltere bu toplantıya yeni bir yaklaşım getiriyor" diyerek iki yıl önce Pasifik adası Samoa'da yapılan son zirvenin İngiltere açısından iyi geçmediğini dolaylı olarak kabul etti.

Önceki Başbakan Sir Keir Starmer, toplantı öncesinde tazminatların gündemde olmadığını söylemiş, ancak diğer liderler bunun görüşülmesi gerektiğinde ısrar etmişti. Yeni başbakan bu kez tartışmanın önüne geçmeye çalışıyor.

Tazminat tartışması ve hükümetin tutumu

Burnham, Guardian gazetesinde yayımlanan makalesinde, "Yıllardır köle ticaretinden etkilenen Milletler Topluluğu üyeleri, köleliğin mirası hakkında dürüst bir konuşma talep ediyor. Kafamızı kuma gömmekle Milletler Topluluğu'nun işleyiş yeteneğine zarar verdik" ifadelerini kullandı.

Başbakan, Dışişleri Bakanı Ed Miliband ve eski Başbakan Gordon Brown ile birlikte yürüttükleri görüşmelerin tazminat tartışmasını yumuşatması bekleniyor. Ancak yetkililer İngiltere'nin tazminat ödemeyeceğini, buna karşılık gelecek yıl G20 dönem başkanlığını üstlendiğinde köle ticareti için ilk kez resmi özür dileme ihtimalinin yüksek olduğunu belirtiyor.

Miliband sosyal medyada paylaştığı videoda, resmi bir özrün "İngiliz hükümetinin açık olduğu" bir konu olduğunu söyledi. Bunun "önemli bir adım" olacağını belirten Miliband, "transatlantik köleliğe yönelik doğru veya uygulanabilir yanıtın finansal tazminat olduğuna inanmıyoruz. Bugün İngiliz vergi mükelleflerinden bu tarihi eylemler için ödeme yapmalarını istemek doğru yanıt değil" dedi.

Muhafazakâr Parti lideri Kemi Badenoch ise başbakana kölelik için özür dilenmemesi çağrısında bulundu. Badenoch, "Köle ticareti nedeniyle insanlara para vermememiz gerektiğini düşünüyorum. Andy Burnham'ın özür dilemesine gerek yok çünkü bu, nakit talebi kapısını aralamak için bir kaldıraç olur" dedi.

Yeni görev güçleri kurulacak

Downing Street, İngiltere'nin iki yeni görev gücüne liderlik edeceğini açıkladı. Bunlardan biri kritik maden varlıkları ve tedarik zincirlerindeki kırılganlıklara, diğeri ise daha geniş ticaret ve yatırımı artırmaya odaklanacak. Her iki görev gücünün de yıl sonuna kadar kurulması ve bir sonraki liderler zirvesinde rapor sunması bekleniyor.

İngiliz diplomatlar Milletler Topluluğu'nu gelişmekte olan ülkelerle görüşmeler için faydalı bir forum olarak görüyor ve bu forumun Çin, ABD ve Rusya'yı içermemesi önemli bir avantaj olarak değerlendiriliyor.