Burnham sosyal bakım için NHS benzeri ücretsiz hizmet vaat etti

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, bir sonraki genel seçime bozuk sosyal bakım sistemini köklü biçimde düzeltme vaadiyle gidiyor. Burnham, vergi mükelleflerinin maliyeti karşılamasını isteyerek siyasi sermayesini harcamaya hazır olduğunu belirtti.

İşçi Partisi'nin Liverpool'daki yıllık konferansının açılışında konuşan Burnham, bakım hizmetinde radikal bir dönüşüm için "sargıyı sökme" sözü verdi. Planına göre, İngiltere'de herkes için kullanım anında ücretsiz evrensel bir bakım hizmeti oluşturulacak.

Burnham, yeni hizmetin NHS tarzında olacağını ve "herkes" tarafından finanse edileceğini söyledi. Ancak uzun vadeli planın nasıl finanse edileceğine ilişkin ayrıntı vermedi. Bu durum, bir vergi artışının gündemde olabileceğine işaret ediyor.

İşçi Partisi'nin önerileri bir sonraki genel seçim bildirgesine koyacağını belirten Burnham, böylece seçmenlerin onayının alınacağını ve "ölüm vergisi" saldırılarının politikayı batırma riskinin azaltılmasının hedeflendiğini söyledi.

Burnham, ülke çapında bir reformun maliyetli ve uygulamasının karmaşık olabileceğini kabul etti. Ancak yılda 18 milyar sterline mal olabileceği yönündeki iddiaları reddetti. BBC'ye konuşan Burnham, "Bu kadar yüksek değil" dedi.

"Birinin bu işi göğüslemesi gerekiyor. Bunu yapacak kişi ben olacağım" diyen Burnham, "Bunun siyasi sermayemi harcamamı gerektirebileceğini, beni bazı kesimler için sevimsiz kılabileceğini biliyorum. Ama bu beni durdurmayacak" ifadelerini kullandı.

Burnham, hizmetin nasıl adil biçimde finanse edileceğini çözmek için zaman ayıracağını söyledi. "Kamu maliyesindeki zorluk gerçek. Bu yüzden kamu kesesine ek yük getirmeden dikkatlice yapılmalı. Ancak önerilerimi sunacağım" dedi.

Bütçe öncesi mali tablo

Burnham, gelecek ay açıklanacak bütçe öncesinde kamu maliyesinin "zorlu" olduğunu kabul etti. Ancak mali istikrarın sağlanmasının "hayati" olduğunu belirtti. Ona göre ancak bu sağlandıktan sonra hükümet daha büyük sorunlara odaklanabilecek.

İran çatışması gibi küresel ekonomik şoklar, Birleşik Krallık ekonomisi üzerinde yoğun enflasyon baskısı yarattı ve borçlanma maliyetlerini yükseltti. Bu durum hükümetin manevra alanını sınırladı.

Burnham, pazar günü Birleşik Krallık ekonomisine ilişkin bir "kıyamet anlatısına" odaklanmak istemediğini, ancak liderlik konuşmasında zor kararlar almaya hazır olduğunu göstereceğini söyledi.

Finans piyasalarında Birleşik Krallık ekonomisinin durumuna dair "gerçek bir endişe" olduğunu kabul eden Burnham, küresel tablonun "ateşli" haline dikkat çekti. Bütçeyi dengelemek için kamu harcamalarını kısmaya istekli olduğunu belirten Burnham, evsizlik ve genç işsizliği gibi konularda daha "verimli" uzun vadeli bir yaklaşımın para tasarrufu sağlayabileceğine inandığını söyledi.

Hükümetin bütçede kamu maliyesinin kötü durumu nedeniyle sıkışabileceği endişeleri arasında Burnham, Maliye Bakanı John Healey'nin ekonomiyi yönetmede "son derece ihtiyatlı" olacağını söyledi. "Önceki Muhafazakâr hükümetin yaptığını yapmayacağım ve bizi hâlâ etkileyen ekonomi risklerini almayacağım" dedi.

Burnham, The Guardian'a önemli bir mali tamponun gerekli olacağını ima etti. Hazine'nin artık 15 milyar sterlini kabul edilebilir bulabileceği yönünde spekülasyonlar var.

"İstikrarın olması ve bu zor konuların bazı gerçekleriyle yüzleşme isteğinin gösterilmesi bence hayati" diyen Burnham, "Ancak aslında bu istikrardan, ülkeyi kamu maliyesi açısından daha güçlü bir konuma getirebilecek daha büyük değişiklikleri yapma izni doğabilir" ifadelerini kullandı.

AB ve Heathrow tartışmaları

Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan, Avrupa Birliği'ne yeniden katılma yönünde zemin hazırlama işinin artık hükümet tarafından yapılması gerektiğini söyledi. Burnham bu hamlenin bir sonraki seçim bildirgesinde yer alabileceğini ima etmişti.

"Zemin yoklaması şimdi yapılmalı; ülkeye Avrupa Birliği dışında olmanın dezavantajları ve bu ailenin parçası olmanın faydaları anlatılmalı" diyen Khan, konunun önemine dikkat çekti.

Ancak İşletme Bakanı Jonathan Reynolds, Khan'ı ve Burnham'ı eleştiriyor gibi göründü. Politico'ya konuşan Reynolds, bu spekülasyonun "iş dünyası için açıkçası çok fazla belirsizlik yarattığını" söyledi.

Bu arada Heathrow'da üçüncü pist planları yeniden belirsizliğe girdi. Burnham, dört yıla kadar gecikmeye uğrayan ve "tartışmalı" olan projeyi destekleyip desteklemediğini söylemeyi reddetti. Bunun "esas olarak" Londra'yı ilgilendiren bir konu olduğunu belirtti.