Burnham, Jodrell Bank'ı kurtarmanın yolunu bulacağız dedi

Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, ülkenin en büyük teleskobuna ev sahipliği yapan Jodrell Bank Gözlemevi'ni kurtaracağına dair söz verdi. Cheshire'da bulunan ve 1957'den beri faaliyet gösteren Lovell Teleskobu, dünyanın üçüncü büyük yönlendirilebilir radyo teleskobu konumunda.

Bu yılın temmuz ayında Birleşik Krallık Araştırma ve Yenilik Kurumu (UKRI), mevcut anlaşmanın Mart 2028'de sona ermesinin ardından tesisin daha fazla finansman için önceliklendirilmeyeceğini açıklamıştı. Burnham, Avam Kamarası'nda yaptığı konuşmada, "Benim kuşağımdaki herkes okul gezisiyle Jodrell Bank'a gitmiştir. Onun yok oluşunu izlememize imkan yok, benim hükümetim döneminde bu olmayacak" dedi.

Burnham, tesisin geleceğiyle ilgili bir soru üzerine gözlemevini kurtarma kararlılığından bahsetti. Jodrell Bank'ın bulunduğu seçim bölgesinin milletvekili Sarah Russell, tesisin "fon kesintileri nedeniyle orta vadede ciddi bir sorunla" karşı karşıya olduğunu söyledi. Russell, Burnham'dan konuyu çözmek için Macclesfield Milletvekili Tim Roca ile birlikte çalışmasını istedi.

Tarihi ve bilimsel miras

Burnham, "Araştırma fonlamasında yapılan değişiklikler olduğunu biliyorum ancak Jodrell Bank ülke için bir miras varlığı olduğu kadar bir araştırma varlığı da" ifadelerini kullandı. İstenen toplantıyı ayarlayacağını belirten Burnham, "Jodrell Bank'ı kurtarmanın bir yolu olmalı ve bugün bu kürsüden söz veriyorum, onu bulacağız" dedi.

1945'te kurulan Jodrell Bank, radyo astronomisinde öncü rol oynadı ve kendi galaksimizin ötesindeki galaksilerin incelenmesine katkı sağladı. Tesis ayrıca, Otostopçunun Galaksi Rehberi ve Doctor Who gibi popüler bilim kurgu yapımlarında da yer aldı. Bilim insanları, UKRI'nin kararını "yürek parçalayıcı" ve "bilimsel olarak yanlış" olarak nitelendirdi.

150'den fazla kişi imzaladı

150'den fazla tanınmış isim, hükümete kararı geri alması ve "Jodrell Bank'ı kurtarmak için derhal fon bulunması" çağrısı yapan bir mektup imzaladı. İmzacılar arasında astronot Tim Peake, müzisyenler Sir Brian May, Johnny Marr ve Jarvis Cocker, New Order, Elbow ve Doves grupları ile komedyen Dara Ó Briain yer alıyor. İskoçya Kraliyet Gökbilimcisi Profesör Catherine Heymans, fizikçiler Profesör Jim Al-Khalili ve Profesör Brian Cox ile tesisin kurucusu Sir Bernard Lovell'in kızı Judy Spence de mektuba imza attı.

Alternatif finansman bulunamazsa Jodrell Bank'taki tüm bilimsel gözlemlerin 1 Nisan 2028'de durması bekleniyor. Lovell Teleskobu'nun çapı 76,2 metre (250 feet) ve Manchester Üniversitesi tarafından işletilen e-Merlin teleskop ağının bir parçası. Jodrell Bank'ın uzay yarışı döneminde uzay araçlarını takip etme ve kuasarlar, pulsarlar ile kütleçekimsel mercekler üzerine araştırmaları, olağanüstü bilimsel mirasının bir parçası.

Jodrell Bank Topluluk Merkezi (Centre for Engagement) ayrı bir kuruluş olarak değerlendiriliyor ve kesintilerden etkilenmeyeceği düşünülüyor.