Trump, Kongre'nin Rusya yaptırımlarını askıya aldı

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ekonomisini hedef alan kapsamlı yeni yaptırım paketini askıya aldı. Trump, Cuma günü imzaladığı başkanlık kararnamesiyle Kongre'nin her iki kanadından geçen yasaya ilişkin yürürlüğü durdurdu ve bu adımın ulusal çıkar gereği olduğunu bildirdi. Kararnamede, Rusya'ya yönelik birçok yaptırım, kısıtlama ve gümrük vergisinden feragat edildiği belirtildi.

Trump, söz konusu yasayı geçen ay imzalamıştı. Kongre'de nadir görülen bir iki partili uzlaşmayla kabul edilen yasa, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşını finanse eden mali kaynak akışını daha hızlı kesmeyi amaçlıyordu. Yasanın Kongre'deki ana savunucusu, hayatını kaybeden senatör Lindsey Graham'dı.

Yasa, Rus yetkilileri, bankaları ve Rus enerjisinin taşınmasını sağlayan gölge tanker filosunu yaptırım kapsamına alıyordu. Düzenlemenin iki gün içinde yürürlüğe girmesi bekleniyordu. Ayrıca Trump'a, Rus petrolü veya doğal gazını en çok ithal eden ilk beş ülkeye yüzde 100'e varan gümrük vergisi uygulama yetkisi veriyordu. Rusya'nın doğal gaz ihracatının yüzde 15'inden azını ithal eden ve bu ithalatı azaltmak için önemli adımlar atan ülkeler için istisna öngörülüyordu.

Dizel anlaşması ve Ukrayna ile gerilim

Karar, Trump'ın ABD'nin küresel enerji fiyatlarını düşürmek için Rusya'dan dizel almayı kabul ettiğini açıklamasından bir hafta sonra geldi. Bu açıklama, ABD ve Batı'nın Kremlin'e yönelik yıllardır sürdürdüğü baskı politikasıyla çelişiyor. Trump, geçen hafta Rusya'nın hemen 300 bin metrik tondan fazla dizel, Kasım'da ek 500 bin ton ve ardından 1 milyon ton daha tedarik edeceğini söylemişti.

Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy'i kamuoyu önünde eleştirmiş, Ukrayna'nın yeni bir lidere ihtiyacı olduğunu ima etmişti. Zelenskiy ise Cuma günü Brüksel'de Avrupalı liderlerle görüşmesinin ardından dizel anlaşmasının Rusya'ya nakit akışı anlamına geleceğini söyledi.

ABD'li senatörler, aralarında altı Cumhuriyetçinin de bulunduğu on iki kişilik iki partili bir grup, Trump'a dizel anlaşmasından geri adım atması çağrısında bulundu. Senatörler, geçen ay kabul edilen ve "Lindsey O. Graham Rusya ve İran'a Yaptırım Yasası 2026" adını taşıyan düzenlemedeki yaptırım yetkilerinin kullanılmasını istedi.

Trump yönetimi, yaptırımları uygulayıp uygulamayacağı veya feragat kararı alıp almayacağı konusunda Kongre'yi bilgilendirmemişti. Yasa uyarınca Trump'ın 18 Ekim'e kadar Rus enerjisine yönelik yaptırım ve gümrük vergilerini uygulaması ya da feragat etmesi gerekiyordu.

Trump, geçen hafta sonu Ukrayna ve Rusya'nın birbirlerinin enerji tesislerini hedef almama konusunda anlaştığını duyurarak Zelenskiy'i şaşırtmıştı. Gelecek ay ara seçimlere gidilirken Trump, Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarını enerji fiyatlarını yükseltmekle suçluyor ve bunun Cumhuriyetçi Parti'nin Senato ile Temsilciler Meclisi'ndeki zayıf çoğunluğunu kaybetmesine yol açabileceğini ima ediyor.

Trump yönetiminin, Rus balistik füze saldırılarına ilişkin istihbaratı Ukrayna'dan sakladığı ve Starlink uydu internet ağının askeri versiyonu Starshield'in saatte 100 milden (161 km) hızlı uçan insansız hava araçlarında kullanılmasını engellediği öne sürülüyor. Bu iddialar resmen doğrulanmadı.

Yaptırım yasası, Lindsey Graham'ın koltuğuna geçici olarak atanan ve daha kalıcı olarak onun yerine Senato'ya seçilmek için yarışan kız kardeşi Senatör Darline Graham'ın kampanyasının da merkezinde yer alıyor. Graham, bu hafta rakibi Annie Andrews ile yaptığı tartışmada yasanın geçmesine yardımcı olmaktan gurur duyduğunu ancak uygulamanın Trump'ın yetkisinde olduğunu söyledi.