Burnham hükümetinde ilk 100 gün geride kaldı

İngiltere Başbakanı Andy Burnham'ın göreve gelmesinin üzerinden 100 gün geçti. Burnham, Buckingham Sarayı'ndan Downing Street'e taşınıp kabinesini kurmasının ardından üç ayı geride bıraktı. İşçi Partisi milletvekillerinin morali bu süreçte yükseldi, partinin anket oranları arttı ve hükümetin üslubu önceki döneme göre belirgin biçimde değişti.

Ancak önümüzdeki dönemde hem ekonomik hem siyasi açıdan bir dizi zorlu karar ve denge hesabı hükümeti bekliyor. Bu kararların bir kısmı kaçınılmaz, bir kısmı ise Burnham'ın bilinçli olarak yönelmeyi seçtiği başlıklar.

Bütçe bu hafta açıklanacak

Yeni Maliye Bakanı John Healey'nin bütçesi bu hafta sunulacak. Bütçenin geçen yıla göre bir ay erken açıklanması, önceden yapılan brifing ve spekülasyonlara ayrılan süreyi daralttı. Bütçenin genel büyüklüğünün, yani vergi artışlarının ölçeğinin, önceki yıllara göre daha sınırlı olması da önceden yapılan tartışmaları azalttı. Healey ve ekibi ayrıca önceden fazla açıklama yapmamayı bir tutum olarak benimsedi.

Buna karşın hükümet çevrelerinde bu bütçenin sıradan bir bütçe olmadığı vurgulanıyor. Geçmişte Kwasi Kwarteng ve Jeremy Hunt dönemlerinde yaşanan büyük dalgalanmalar hatırlatılıyor. Healey'nin çarşamba günü açıklayacağı bütçenin temaları arasında geçim sıkıntısı yaşayanlara destek, girişimcilere yardım, İngiltere'deki belediye başkanlarına daha fazla mali yetki ve toparlanan bir ekonomi yer alıyor.

Brexit ve enerji tartışmaları

Burnham, Brexit konusunu açıkça tartışmaya açan bir tutum izliyor. İngiltere ile Avrupa Birliği arasındaki mevcut anlaşmanın yeterli olmadığını söyleyen Burnham, hafta sonu kişilerin serbest dolaşımı konusunda "dürüst bir tartışma" istediğini belirtti. AB tek pazarına üye ülkeler serbest dolaşımı kabul etmek zorunda. 2016'daki AB referandumunda göç konusunun önemli yer tuttuğu düşünülürse, bu konunun yeniden açılması bile dikkat çekici.

Başbakan pazartesi sabahı serbest dolaşımın ancak referandumla onaylanması halinde geri gelebileceğini ima etti. Ancak ekibi daha sonra bu ifadeyi tekrarlamadı ve Burnham'ın geniş kapsamlı bir tartışma başlatmak istediğini, şu aşamada bir sonuca bağlanmadığını vurguladı. İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, dürüst bir tartışma çağrısının "yerleşik politika ile aynı şey olmadığını" söyledi.

Önümüzdeki ay Brüksel'de yapılması beklenen İngiltere-AB zirvesi, mevcut anlaşmada yapılacak düzenlemelerin ele alınacağı bir zemin olacak. Hükümetin uzun vadeli ilişkinin nasıl olacağına dair seçenekleri de zaman içinde açıklaması bekleniyor.

Enerji alanında ise Enerji Bakanı Miatta Fahnbulleh geçen hafta Aberdeen'in yaklaşık 150 mil doğusundaki Jackdaw sahasında sondaj iznini onayladı. Ağırlıklı olarak gaz sahası olan bu proje, enerji güvenliği gerekçesiyle savunuldu. Shetland adalarının yaklaşık 80 mil kuzeybatısındaki petrol ağırlıklı Rosebank sahası ise partide ve hükümette daha zorlu bir tartışma yaratıyor.

Ayrıca eski İşçi Partisi bakanı Alan Milburn'ün gençler ve istihdam üzerine incelemesinin yakında açıklanması bekleniyor. Hükümetin göçmenlerin kalıcı oturum için ne kadar beklemesi gerektiği konusundaki tutumu ve savunma harcamalarının on yılın sonuna kadar milli gelirin yüzde 3'üne çıkarılması için gereken kaynak da belirsizliğini koruyor.