Burnham hükümetinden bütçe öncesi Brexit tartışması

İngiltere Başbakanı Andy Burnham'ın hükümeti, göreve gelişinin 100. gününde bir dizi zorlu kararla karşı karşıya. Buckingham Sarayı'ndan Downing Street'e taşınmasının üzerinden üç ay geçen Burnham, bu hafta bütçeyi açıklayacak. Yeni hükümetin ekonomi ve siyaset alanındaki tercihleri, önümüzdeki dönemin tonunu belirleyecek.

Bu yılki bütçe, geçmiş yıllara göre daha düşük profilli görünüyor. Bütçe geçen yıla göre bir ay erken açıklanıyor; bu da sızıntı ve spekülasyonlara ayrılan süreyi kısaltıyor. Vergi artışlarının ölçeği de daha sınırlı. Yeni Maliye Bakanı John Healey ve ekibi, önceden fazla açıklama yapmamayı tercih etti.

Buna karşın hükümet çevreleri, bütçeyi sıradan bir olay olarak görmüyor. Geçmişte Kwasi Kwarteng ve Jeremy Hunt dönemlerindeki bütçeler ile son iki yıldaki Rachel Reeves bütçeleri geniş yankı uyandırmıştı. Healey'nin çarşamba günü açıklayacağı bütçede geçim desteği, girişimcilere yardım, İngiltere'deki belediye başkanlarına daha fazla mali yetki ve toparlanan bir ekonomi öne çıkacak başlıklar arasında.

Burnham Brexit tartışmasını yeniden açtı

Burnham, son haftalarda Brexit konusunun yeniden konuşulması gerektiğini söylüyor. Başbakan, İngiltere ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki mevcut anlaşmanın yeterli olmadığını savunuyor. Hafta sonu ise kişilerin serbest dolaşımı konusunda "dürüst bir tartışma" istediğini belirtti. AB tek pazarına üye ülkeler, kişilerin birlik içinde serbestçe yaşamasına ve çalışmasına olanak tanıyan serbest dolaşım kuralına uymak zorunda.

Göçün 2016'daki AB referandumunda belirleyici bir konu olduğu hatırlandığında, serbest dolaşımın yeniden gündeme gelmesi önemli bir tartışma başlatıyor. Pazartesi sabahı Başbakan, serbest dolaşımın İngiltere'de ancak referandumla onaylanması halinde geri gelebileceğini ima etti. Ancak ekibi daha sonra bu ifadeyi tekrarlamadı ve Burnham'ın geniş kapsamlı bir tartışma başlatmak istediğini vurguladı.

İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, dürüst bir tartışma çağrısının "yerleşik bir politika ile aynı şey olmadığını" söyledi. Mahmood, AB içindeyken serbest dolaşımın önemli sorunlar yarattığını ve dürüst bir tartışmanın konunun tüm yönlerini kapsaması gerektiğini belirtti. İngiltere'nin kuzeyi ve Midlands bölgelerinde Brexit'i destekleyen seçim bölgelerini temsil eden bazı İşçi Partisi milletvekilleri ise Brüksel'e fazla yakın görünmekten çekiniyor.

Enerji sahası kararları ve savunma harcamaları

Geçen hafta Enerji Bakanı Miatta Fahnbulleh, Aberdeen'in yaklaşık 150 mil doğusundaki Jackdaw sahasında sondaj yapılmasına onay verdi. Ağırlıklı olarak gaz sahası olan bölgedeki karar, Ukrayna ve Orta Doğu'daki savaşlar döneminde enerji güvenliği gerekçesine dayandırıldı. Fahnbulleh, çıkarılacak gazın İngiliz evlerine ve işletmelerine kısa sürede ulaşabileceğini, elde edilecek vergi gelirlerinin yenilenebilir ve düşük karbonlu enerji projelerine yatırılacak bir "enerji zenginliği fonuna" aktarılacağını söyledi.

Shetland adalarının yaklaşık 80 mil kuzeybatısındaki petrole odaklı Rosebank sahası ise çok daha tartışmalı. Hükümet içindeki ve dışındaki İşçi Partisi çevreleri, bu projenin partinin tabanına kabul ettirilmesinin zor olduğunu kabul ediyor. Maliye Bakanı Healey'nin Rosebank'ı desteklediği, yakın çevresi tarafından özellikle vurgulanıyor. Bakan, Jackdaw onaylandığı gün enerji fonunu anlatırken "Kuzey Denizi'ndeki petrol ve gazdan gelen ek vergi gelirleri" ifadesini kullanmıştı.

Önümüzdeki dönemde eski İşçi Partisi kabine bakanı Alan Milburn'ün gençler ve istihdam üzerine incelemesi bekleniyor. İnceleme, ne eğitimde ne istihdamda ne de eğitim programlarında yer alan gençlerin sayısını azaltmaya ve zamanla sosyal yardım faturasını düşürmeye yönelik öneriler içerecek. Ayrıca hükümetin göçmenlerin İngiltere'de kalıcı oturum hakkı için ne kadar beklemesi gerektiğine ilişkin tutumu ve on yılın sonuna kadar savunma harcamalarını ulusal gelirin yüzde 3'üne çıkarma planı da merakla bekleniyor.