Britanya'daki yeşil papağanlar tartışma konusu oldu

Londra'nın güneydoğusundaki Hither Green Mezarlığı'nda her akşam binlerce yeşil papağan (Psittacula krameri) toplanıyor. Bu kuşlar, parlak yeşil tüyleri ve gürültülü sesleriyle şehir yaşamının bir parçası haline geldi. Ancak sayılarının hızla artması, onları ekolojik bir tehdit olarak görenlerle savunanlar arasında bir tartışma başlattı.

Yeşil papağanlar, aslında Britanya'ya özgü değil. Son 50 yılda Asya'dan gelen bu kuşlar, ülkede kalıcı bir popülasyon oluşturdu. 2016'daki resmi sayıma göre ülkede 12 bin üreyen çift bulunuyor; bugün ise 50 bine yakın oldukları tahmin ediliyor. Londra'nın yanı sıra Kent ve Surrey gibi bölgelerde yoğunlaşan kuşlar, İskoçya'nın Glasgow kentine kadar ulaştı.

Hükümetin avlanma önerisi

Britanya hükümeti, mart ayında avlanmasına izin verilen kuş türlerinin listesi üzerinde bir istişare başlattı. Öneriler arasında, yeşil papağanların da bu listeye eklenmesi var. Britanya Avcılık ve Koruma Derneği (BASC), kuşun listeye alınmasını önerdi. Halihazırda, arazi sahipleri bu kuşları ekinleri veya tehdit altındaki yaban hayatı korumak amacıyla öldürebiliyor; ancak bunun için alternatif yöntemlerin işe yaramadığını kanıtlamaları gerekiyor. Av listesine girmesi durumunda, bu gerekçelere ihtiyaç kalmadan halk tarafından avlanabilecek.

BASC yetkilisi Conor O'Gorman, önerinin keyif için öldürmekle ilgili olmadığını savunuyor. Kuşları sevdiğini belirten O'Gorman, amaçlarının çiftçilere ve arazi sahiplerine meyve bahçelerinde veya bağlarda sorun çıktığında hızlı ve yasal bir seçenek sunmak olduğunu söylüyor. Kuşların kentsel popülasyonunun kalıcı olduğunu kabul eden O'Gorman, av listesinin kırsal alanlara olası bir önlem olduğunu ifade ediyor.

Kuşların sayısındaki artış, bazı çevreleri harekete geçirdi. Avrupa'daki araştırmalar, yeşil papağanların yerli kuş ve yarasa popülasyonları üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini gösteriyor. Ayrıca bu kuşların, kümes hayvanlarını etkileyen Newcastle hastalığı ve insanlarda şiddetli ishale yol açan Cryptosporidium paraziti taşıyıcısı olduğu biliniyor. 2021'de hükümetin bir itlaf planı düşündüğü ancak maliyet ve uygulanabilirlik sorunları nedeniyle vazgeçtiği iddia edildi.

Köken hikayeleri ve gerçekler

Yeşil papağanların Britanya'ya nasıl geldiğine dair birçok efsane var: 1968'de Jimi Hendrix'in Carnaby Street'te iki papağanını serbest bıraktığı, 1951'de The African Queen filminin setinden kaçtıkları veya 16. yüzyılda Henry VIII'in Hampton Court'daki hayvanat bahçesinden kaçtıkları söylenir. Ancak 2019'da yapılan bir araştırma, bu hikayelerin hiçbirinin doğru olmadığını ortaya koydu. Kuşların kökeni, büyük olasılıkla kaçan evcil hayvanlar, bilinçli salıvermeler ve kafes kaçışlarıyla açıklanıyor. Bu tür olayların sürekliliği, türün yerleşmesini sağladı.

Britanya'da papağan beslemek, 18. ve 19. yüzyıllarda yaygındı. 1895'te Londra'da 118 vahşi hayvan dükkanı vardı. 1929-1930'da papağan kaynaklı psittakoz hastalığı salgını, ithalat yasağına yol açtı ve bazı kişilerin kuşlarını serbest bırakmasına neden olmuş olabileceği düşünülüyor.

Bugünkü popülasyonun kökeni ise II. Dünya Savaşı sonrası evcil kuş besleme patlamasına dayanıyor. 1947-1961 arasında evcil kuş sayısı 600 binden 11 milyona çıktı. 1971'de Croydon'da kendi kendini idame ettiren bir papağan popülasyonu oluştu. 1986'da bu sayı 1000 civarındaydı; 1997'de 3500 üreyen çift, 2016'da ise 12 bin üreyen çift kaydedildi. Surrey'deki Esher rugby kulübü arazisindeki 7 bin kuşluk tünek, ağaçların kesilmesiyle dağıldı ve bu durumun kuşların yayılmasında etkili olduğu düşünülüyor.

Tartışma, yalnızca kuşların sayısıyla sınırlı değil. Bazı eleştirmenler, BASC'yi bu kuşlara karşı yabancı düşmanlığı beslemekle suçluyor. O'Gorman ise bu tür bir önyargının farkında olduklarını kabul ediyor. Ancak ekosistem üzerindeki olası etkiler ve halk sağlığı endişeleri nedeniyle konu giderek daha fazla tartışılıyor.