Britanya'da konut yardımı ile kira arasındaki fark büyüyor

Britanya'da kira yardımı ile gerçek kira arasındaki fark giderek büyüyor. Yoksul hanelerin karşı karşıya kaldığı bu açık nedeniyle gıda bankalarına başvuranların sayısı artıyor. Merseyside'ın Wirral bölgesinde yaşayan 39 yaşındaki bekar anne Laura Braddock de bu kişilerden biri.

Braddock, iki odalı dairesi için ayda 550 sterlin kira ödüyor. Ancak yerel konut yardımı (Local Housing Allowance, LHA) kapsamında ayda 425 sterlin alıyor. Aradaki 125 sterlinlik farkı market ve ısınma bütçesinden karşılamak zorunda kalıyor. Braddock daha önce mağazada çalışıyordu; şimdi gaz faturasının yarısını ödemek, ucuz makarna ve baklagille beslenmek ya da kendi yemeklerini tamamen atlamak gibi yöntemlere başvuruyor.

Ocak ayında bu yöntemler yetersiz kaldı. Braddock yıllar sonra ilk kez gıda bankasına gitmek zorunda kaldı. Kesintisiz bütçe hesabı yapmanın kendisini yorduğunu belirten Braddock, yorgunluk ve açlığın ruh sağlığını da etkilediğini söylüyor.

Konut yardımı ile kira arasındaki uçurum

Gıda bankası ağı Trussell'e göre yüz binlerce düşük gelirli hane benzer baskılar altında. Kuruluş, hükümetin konut yardımını gerçek kiralara daha yakından bağlamaması halinde daha fazla kişinin yardım gıdasına mahkum olacağını belirtiyor.

Trussell'in tahminine göre konut desteği alan özel sektör kiracılarının yüzde 62'si son altı ay içinde maddi yetersizlik nedeniyle gıda ve ısınmadan vazgeçti. Açığın bu sonbaharda rekor düzeye çıkması bekleniyor.

Resolution Foundation düşünce kuruluşuna göre özel sektörde iki odalı ev kiralayan düşük gelirli bir hanenin kira ve konut yardımı arasında karşılaştığı ortalama fark ayda 158 sterlin. Londra'nın bazı bölgelerinde bu rakam ayda 324 sterline kadar çıkıyor.

Trussell, konut yardımının yerel kiraların en ucuz yüzde 30'una yeniden bağlanmasını istiyor. Kuruluşun tahminine göre bu düzenleme 2028-29'a kadar 105 bin kişiyi, aralarında 40 bin çocuk bulunmak üzere ağır yoksulluktan kurtarabilir. Resolution Foundation ise bunun yılda 2 milyar sterline mal olacağını hesaplıyor.

Kampanyacılar bütçeye odaklandı

Kampanyacılar gelecek ay açıklanacak bütçe öncesinde konut yardımı açığına dikkat çekiyor. Yıllarca süren kemer sıkma politikaları ile artan özel sektör kiralarının sonucu olan bu açığın, düşük gelirli ailelere geçim sıkıntısında nefes aldırabilecek etkili bir yol olduğu savunuluyor.

Trussell politika direktörü Beatrice Orchard, kimsenin kira ödemek ile sofraya yemek koymak arasında seçim yapmak zorunda kalmaması gerektiğini belirtiyor. Orchard, kiralar artarken konut yardımının dondurulmasının insanları gıda bankalarına ittiğini ifade ediyor.

Hükümetler genellikle kira ile konut desteğini eşleştirmeye sıcak bakmıyor. Ev sahiplerinin kiraları yükselteceği ya da kiracıların daha lüks kiralık evlere taşınacağı endişesi bu tereddüdün nedenleri arasında.

Ev sahibinin kirasını artırmaya hazırlandığından endişelenen Braddock ise aksini savunuyor. Konut yardımının geçerli iki odalı ya da bir odalı daire kirasıyla eşleşmesi halinde insanların taşınmak zorunda kalmayacağını söylüyor. Ona göre bu durumda kira ödeneceği için haneler ayı çıkarabilir. Braddock, hükümetin ebeveynlerin çocuklarını güvende ve sıcak tutma kaygısını anlamadığını düşünüyor.

Çalışma ve Emeklilik Bakanlığı (Department for Work and Pensions) sözcüsü, artan kiraların ve konut kıtlığının etkileriyle mücadele ettiklerini belirtiyor. Sözcü, sosyal ve uygun fiyatlı konut alanında bir neslin en büyük desteği dahil 1,5 milyon konut inşa etme taahhüdüne işaret ediyor. Açıklamada konut yardımı oranlarının her yıl gözden geçirildiği ve gelecekteki kararların hükümetin sosyal yardım öncelikleri ile mali koşullar çerçevesinde alınacağı kaydediliyor.