Boşnak Kasabı Ratko Mladiç 84 yaşında hayatını kaybetti

Bosna Savaşı sırasında işlediği soykırım ve insanlık suçlarıyla bilinen 'Boşnak Kasabı' lakaplı Ratko Mladiç, 84 yaşında hayatını kaybetti. Eski Bosna Sırp ordusu komutanı, 1990'larda Yugoslavya'nın dağılma sürecinde binlerce kişinin ölümüne yol açan 'etnik temizlik' kampanyasının mimarıydı.

Mladiç, 1992-1995 yılları arasında Saraybosna'nın kuşatılmasını yönetti ve 1995'te Birleşmiş Milletler'in (BM) güvenli bölge ilan ettiği Srebrenitsa'da yaklaşık 8 bin Boşnak erkek ve çocuğun öldürülmesinden sorumlu tutuldu. Bu katliam, Avrupa'da II. Dünya Savaşı'ndan sonra yaşanan en büyük soykırım olarak nitelendiriliyor.

Savaşın gölgesinde bir yaşam

1942'de Saraybosna yakınlarındaki bir dağ köyünde doğan Mladiç, genç yaşta babasını kaybetti. Tito'nun partizanlarına katılan babası, Nazi destekli Hırvat milliyetçilerine karşı savaşırken öldü. Mladiç, askeri okulu bitirdikten sonra Yugoslav Halk Ordusu'nda hızla yükseldi. 1991'de Hırvatistan'ın bağımsızlık ilanıyla birlikte Yugoslav ordusuyla birlikte bölgede kontrolü yeniden sağlamakla görevlendirildi.

Bosna'da savaşın başlamasıyla birlikte Mladiç, Sırp milliyetçisi güçlerin komutanı oldu. Saraybosna Kuşatması'nı başlattı ve 1.425 gün süren bu kuşatma sırasında şehre sürekli top ve keskin nişancı ateşi açtırdı. Kuşatma sonucunda 13 bin kişi hayatını kaybetti, kentteki yaklaşık her bina hasar gördü veya yıkıldı.

Srebrenitsa soykırımı ve yargı süreci

Mladiç'in askerleri, 1995 yazında BM korumasındaki Srebrenitsa'ya girdi. Boşnak sivillerin güvende olduğunu söyleyerek onlara şeker dağıttı ancak kısa süre sonra 8 binden fazla erkek ve çocuğu toplayarak toplu mezarlara gömdürdü. Bu olay, BM tarihinin en karanlık dönemlerinden biri olarak kabul edildi.

Savaşın ardından Mladiç, yaklaşık on yıl boyunca kaçak olarak yaşadı. 2011'de Sırbistan'da yakalanarak Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne teslim edildi. 2017'de soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Yargılama sırasında mahkeme salonunda kameralara başparmak işareti yaparak tebessüm etmesi, kurban yakınları tarafından büyük tepki çekti.

Mladiç, Sırp milliyetçileri tarafından hâlâ bir kahraman olarak görülüyor. Ölümü, Bosna'da Boşnaklar arasında yas, Sırplar arasında ise farklı duygularla karşılandı. Savaşın yaraları hâlâ taze; Bosna'da Müslümanlar ve Sırplar halen gergin bir arada yaşam mücadelesi veriyor.