Bangladeş'te kızamık salgınında 1.000'den fazla çocuk öldü

Bangladeş'te kızamık salgınında 1.000'den fazla çocuk hayatını kaybetti. Ülkede vakalar yeniden artıyor ve acil aşılama kampanyasına rağmen günde yaklaşık 1.000 yeni şüpheli vaka bildiriliyor.

Hükümet, 26 Eylül'de henüz aşılanmamış çocuklara ulaşmak için kampanyasının "yoğunlaştırılmış aşamasına" geçecek. UNICEF'in BBC'ye verdiği bilgiye göre bugüne kadar 19,8 milyondan fazla çocuk aşılandı.

Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) göre Bangladeş, bu yılın mart ayına kadar kızamığın ortadan kaldırılması yolunda önemli ilerleme kaydetmişti. Ancak WHO verileri, ülkenin bu yıl şimdiye kadar diğer tüm ülkelerden daha fazla kızamık vakası bildirdiğini gösteriyor.

Hükümetin son rakamlarına göre mart ayından bu yana, solunum, öksürük veya hapşırma yoluyla kolayca yayılan hastalıktan 194.000'den fazla vaka görüldü. Salı günü tek başına kızamık şüphesiyle sekiz kişi daha öldü.

Salgının arkasındaki etkenler

Kızamık, 178 milyon nüfuslu Güney Asya ülkesinde mart ayında hızla yayıldı. UNICEF ilk salgını; aşırı kalabalık nüfus ve Covid salgınının rutin aşılamayı geciktirmesi gibi birçok faktörün bir araya gelmesiyle oluşan bir "mükemmel fırtına" olarak nitelendirdi.

UNICEF daha önce, Bangladeş'in eski geçici lideri Muhammed Yunus hükümetinin geçen yıl aşı siparişlerini geciktirerek eksikliğe yol açtığını öne sürmüştü. Bangladeş, 2024'te öğrenci liderliğindeki protestoların otoriter eski Başbakanı Şeyh Hasina'yı devirmesiyle yıllarca süren siyasi çalkantı yaşadı.

UNICEF, Hasina'nın ardından kurulan geçici hükümetin, riskler konusunda uyarılmasına rağmen yeni tedarikçileri değerlendirmek için aşı siparişlerini geciktirdiğini iddia ediyor. Kurum sözcüsü Miguel Mateos Muñoz, BBC'ye şöyle demişti: "Olası aşı açıklarının artmasından endişeliydik ve şimdi gördüğümüz duruma dönüşüyor." Yunus'un eski sağlık bakanlığı üst yetkilisi ise herhangi bir aşı eksikliğini reddetmişti.

Uzmanından kampanya eleştirisi

Halk sağlığı uzmanı Dr. Mushtuq Husain, BBC'ye yaptığı açıklamada sürekli ölümlerin ilk acil kampanyanın yeterli olmadığını gösterdiğini söyledi. Husain, kampanyanın çok fazla çocuğu korumasız bıraktığını, daha fazla bölge ve yaş grubuna ulaşması gerektiğini belirtti. "Müdahalede kısa yol yok" diyen Husain, sağlık çalışanlarının insanları aciliyet konusunda bilgilendirmek için kapı kapı dolaşması gerektiğini ifade etti.

WHO ise kampanyanın başarılı olduğunu savunmakla birlikte "bazı hedef çocuklara aşılama faaliyetleriyle ulaşılamadığını" kabul ediyor. WHO yaptığı açıklamada, "Salgın, aşılama faaliyetleri uygulanmadan önce ülke çapında yayıldı ve tamamen kesilmesi zaman alan geniş bulaşma zincirleri oluşturdu" dedi.

WHO'ya göre vakaların çoğu aşılanmamış çocuklarda görülüyor. Doğrulanmış kızamık vakalarının yaklaşık %83'ü aşılanmamış kişilerde, %10'u ise altı aydan küçük ve salgınlarda "son derece savunmasız" bebeklerde görülüyor. Yetersiz beslenme, kişileri özellikle savunmasız bırakarak ciddi komplikasyon veya ölüm riskini artırıyor.

Salgın ülkedeki hastaneleri zorlarken BBC, haziran ayındaki ziyaretlerinde yerlerde battaniyeler üzerinde yatan düzinelerce aile gördü. Bir hastane kapasitesinin iki katından fazlasıyla çalıştığını belirtti.