Aşk dilleri teorisi ilişkilerde gerçekten işe yarıyor mu?

Çiftler arasında sıkça konuşulan "beş aşk dili" teorisi, bilimsel temeli tartışmalı olmasına rağmen popülerliğini koruyor. Teori, insanların sevgiyi ifade etme ve alma biçimlerini beş kategoriye ayırıyor: Kaliteli Zaman, Hizmet Eylemleri, Onay Sözleri, Hediye Alma ve Fiziksel Temas.

Teoriyi ilk kez 1992'de ABD'li papaz Gary Chapman ortaya attı. Chapman, bu beş kategoriyi cemaatinde yürüttüğü danışmanlık seanslarında çiftleri gözlemleyerek geliştirdiğini söylüyor. Love Languages (Aşk Dilleri) adlı internet sitesine göre bugüne kadar 150 milyondan fazla kişi sitenin çevrimiçi testini çözdü.

BBC'ye konuşan danışmanlık psikoloğu Dr. Sarah Emmerson, aşk dillerinin seanslarında hâlâ düzenli olarak gündeme geldiğini belirtiyor. Emmerson, "Neredeyse bu testi çözmemiş kimse yok" diyor ve çiftlerin sık sık "Eşim Fiziksel Temas, ben ise Hizmet Eylemleri çıktım, o yüzden bu iş yürümüyor" dediğini aktarıyor.

Araştırmalar ne gösteriyor?

Dr. Emmerson, yapılan araştırmaların insanların sevgiyi yalnızca beş biçimde gösterdiği ve herkesin bu kategorilere tam olarak oturduğu fikrini güçlü biçimde desteklemediğini söylüyor. Buna rağmen insanların teoriye ilgi göstermeye devam ettiğini ve bunun nedeninin sorgulanması gerektiğini ekliyor.

Psikoterapist Georgina Sturmer ise aşk dilleri üzerine konuşmanın, kişinin ilişkide ne istediğini ve partnerinin neye ihtiyaç duyduğunu düşünmesi için yararlı bir başlangıç olabileceğini belirtiyor. Ancak Sturmer, teorinin "son derece sınırlı" olduğunu ve "her şeyi aşırı basitleştirme" riski taşıdığını vurguluyor.

Son yıllarda birçok terapist, Chapman'ın kitabındaki örneklerin kutsal metinlere fazla dayandığı ve eşit olmayan ilişki dinamiklerini yansıttığı uyarısında bulunuyor. Kitapta Chapman, 10 yıllık evliliğinde kendisine düşmanca davranan ve sık sık ondan nefret ettiğini söyleyen bir eşe sahip olan Ann adlı danışanına, cinsel ilişki konusunda daha istekli olabilmesi için Tanrı'ya olan inancına sığınmasını öneriyor.

Bu örnek, aşk dillerinin partnerleri rahat olmadıkları bir biçimde sevgi göstermeye veya almaya zorlamak için kullanılabileceği yönündeki endişeyi de gündeme getiriyor. Sturmer, "Birisi 'benim aşk dilim hediye almak, o yüzden bana sürekli hediye almalısın' ya da 'benim aşk dilim fiziksel temas, o yüzden benimle sürekli fiziksel olarak yakın olmalısın' derse risk var" diyor.

Çiftlere ne öneriliyor?

Uzmanlar, çiftlerin birbirini daha iyi anlaması için birkaç temel iletişim yöntemi öneriyor. Dr. Emmerson, partneri dinlemenin önemine dikkat çekerek "Sıranın gelmesini beklemek yerine karşınızdakinin ne söylediğini duymaya ve duygularını kabul etmeye çalışın" diyor. Sturmer ise suçlamadan kaçınmak için duyguların "ben" diliyle ifade edilmesini öneriyor.

Uzmanlar, anlaşmazlıkların ilişkilerde normal olduğunu ve önemli olanın tartışmadan kaçınmak değil, ilişkiyi daha güçlü kılacak biçimde onarmak olduğunu belirtiyor. Zor konuşmalar için doğru zamanın seçilmesi gerektiğini vurgulayan Dr. Emmerson, gece geç saatlerin ya da partnerin eve yeni girdiği anların uygun olmadığını söylüyor.