Arkadaştan 5 sterlin geri istemek: Zor mu geliyor?

Bir yemekte hesabı ödemek, taksi parasını karşılamak veya arkadaşınıza kahve almak... Söz verilen para günler geçmesine rağmen gelmeyebilir. Peki ne zaman geri istemeli ve ne kadar küçük bir tutar takip edilmeye değer?

BBC'nin New York'ta konuştuğu gençlerin bu soruya yanıtları farklı. Bazıları için 5 dolar (yaklaşık 3,70 sterlin) bile hatırlatmaya değerken, bazıları 20 doların (yaklaşık 15 sterlin) altındaki tutarları istemeyi utandırıcı buluyor.

21 yaşındaki New Yorklu Henry Payne, 8,50 dolar için ödeme talebi gönderdiğini ancak 8 doların altına inmeyeceğini söylüyor. Payne, bir kişiyi yalnızca bir kez takip edeceğini, "iki kez istemek çılgınlık" olduğunu belirtiyor. "8,50 doları yutmayı, ikinci bir talep göndermeye tercih ederim" diyor. Kendisinin de bazen borcunu unuttuğunu kabul eden Payne, ödeme yapmadığı kişilere rahatça iki kez hatırlatma yapılabileceğini ifade ediyor.

19 yaşındaki Kaz Jahanbini, ödeme isteğinde bulunmak zorunda kalmanın sinir bozucu olabileceğini söylüyor. "Biri bana bir şey alırsa hemen geri öderim. O zaman karşı taraf için düşünüyorum: gecikme neden?" diyor. Jahanbini'nin arkadaşlık ve para dengesi için kuralı net: "Cüzdanını yakın tut ama arkadaşlarını daha yakın tut."

Öğrenciler için her dolar önemli

Arkadaşı Nouria da öğrenci olarak "her ekstra doların önemli" olduğunu belirtiyor, ancak genellikle 10 doların üzerindeki borçlar için geri ödeme talebinde bulunuyor.

Yakın zamanda yapılan bir araştırmaya göre, bir gezi veya etkinlik gibi grup harcamasını önceden karşılayan Z kuşağının yüzde 76'sı paranın tamamını geri alamadığını, yüzde 55'i ise bunun gerginlik yarattığını veya bir ilişkiyi olumsuz etkilediğini söylüyor.

19 yaşındaki İngiliz öğrenci Betsie Brooke-Taylor için geri isteme eşiği 5 sterlin. "Her küçük şey yardımcı olur" diyor. İngiltere ile ABD arasında kültürel bir fark olduğunu düşünen Brooke-Taylor, "hepimiz parasızız ama bence Amerikalılar biraz daha cömert" diyor.

Brooke-Taylor, ABD'de Venmo gibi ödeme uygulamalarının yaygın kullanılmasının küçük borçları kapatmayı kolaylaştırdığını belirtiyor. Venmo, kullanıcıların uygulama üzerinden para gönderip talep etmesine ve ödeme yapmayanlara hatırlatma göndermesine olanak tanıyor. ABD'de 95 milyondan fazla kişinin Venmo hesabı bulunuyor. Brooke-Taylor, "İngiltere'de hesap numarası ve sort kodu istemeniz gerekir ve bu herkesin elinin altında değil" diyor.

19 yaşındaki Annika Violet için geri isteyeceği tutar, sürekli o kişinin hesabını ödeyip ödemediğine bağlı. "Bu sefer ben ödeyeyim, gelecek sefer o ödesin" yaklaşımını tercih ettiğini belirten Violet, sürekli kendisi ödüyorsa 5 doları talep edeceğini söylüyor. Para konuşmalarını rahatsız edici bulmadığını belirten Violet, "Eğer arkadaşımsan bana geri ödersin" diyor.

Uzman önerisi: Tutar önemli değil

Arkadaşı Hanako Stepper ise para istemeyi utandırıcı buluyor ancak bunu hissetmek istemiyor. "Hiç kimsenin peşine düşmedim, geri ödenmezse sadece üzülüyorum" diyor. Violet'in bu konuda zorlananlara tavsiyesi cesur ve atılgan olmaları. "Sizi bunun için eleştireceklerse, belki de iyi bir arkadaş olmadıklarının işaretidir" diyor.

Para uzmanı Laura Pomfret, birçok kişinin geri ödeme istemekten utandığını, özellikle İngilizlerin bunu zor bulduğunu söylüyor. Pomfret, insanların "cimri" olarak yargılanmaktan korkabileceğini belirtiyor. Küçük bir borcun istemeye değmeyecek kadar küçük olduğuna kendinizi inandırmamanız gerektiğini vurgulayan Pomfret, "paranın geri ödenmesini istiyorsanız tutar önemli olmamalı" diyor. Aynı arkadaşın tekrar tekrar ödeme yapmaması durumunda ise bir dahaki sefere onun yerine ödeme yapmadan önce bunu hatırlamayı ve iki kez düşünmeyi öneriyor.

BBC'nin konuştuğu birçok kişi, birinin sürekli ödeme yapmaması durumunda tutarın kendisinin daha az önemli hale geldiğini söylüyor.

New Yorklu öğrenci Ella Feuille, 15 doların para talep etmeyi düşüneceği sınır olduğunu belirtiyor. Yüklü bir borç varsa yaklaşık üç kez isteyeceğini ancak pes etse de bunu tamamen unutmayacağını söylüyor. Feuille, "Artık kartlarına yazılması gerektiğini bildiğim arkadaşlarım var çünkü bana geri ödemeyecekler" diyor. Arkadaşı Katrina Dimingot ise "birbirimize geri ödeme yapmadığımız, sırayla birbirimize bir şeyler aldığımız" yöntemi tercih ediyor.