ABD, Suudi Arabistan'a F-35 savaş uçağı satışını onayladı

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Suudi Arabistan'a yaklaşık 50 adet F-35 savaş uçağı satışına onay verdiğini açıkladı. Bu karar, ABD'nin uzun süredir sürdürdüğü politikadan bir sapma olarak değerlendiriliyor ve Kongre'deki bazı üyelerin endişelerine yol açtı.

Suudi Arabistan, düşman radarlarından kaçınmasını sağlayan hayalet (stealth) teknolojisiyle donatılmış bu savaş uçaklarını yıllardır satın almak istiyordu. Washington, bir süredir bu talebe direniyordu. Bunun bir nedeni de ABD'nin müttefiki İsrail'e F-35 tedarik etmesi ve ABD yasalarının İsrail'e, bölgedeki komşularına kıyasla en üst düzey Amerikan silahlarını alma garantisi vermesiydi.

Kongre'nin, Riyad'a yapılacak 24 milyar dolarlık (17,8 milyar sterlin) satışı incelemek veya engellemeye çalışmak için 30 günü var. Suudi Arabistan, ABD silahlarının en büyük alıcısı konumunda.

Illinois'den Demokrat Partili Temsilci Raja Krishnamoorthi, perşembe günü satışa karşı çıktı. "Bu satışın, Amerikan askeri teknolojisinin tacındaki mücevherleri Çin Komünist Partisi'nin erişimine sunabileceği" uyarısında bulundu.

Diğer Demokrat milletvekilleri ve bazı Amerikalı savunma yetkilileri de Suudi Arabistan'a F-35 verilmesine ilişkin benzer endişeleri dile getirdi. Yetkililer, Riyad'ın iki ülke arasındaki güvenlik ortaklığı kapsamında hassas teknolojiyi Çin ile paylaşabileceğini belirtti.

ABD Dışişleri: Bölgedeki askeri denge değişmeyecek

ABD Dışişleri Bakanlığı, perşembe günü anlaşmayı duyururken, satışın ABD'nin "dış politika ve ulusal güvenlik hedeflerini" destekleyeceğini bildirdi.

Bakanlık, anlaşmanın "Körfez bölgesinde siyasi istikrar ve ekonomik ilerleme için bir güç olan önemli bir NATO dışı müttefikin güvenliğini" artıracağını belirtti.

Dışişleri Bakanlığı ayrıca, "Bu ekipman ve destek satışının bölgedeki askeri dengeyi değiştirmeyeceğini" ekledi.

Trump, geçen yıl kasım ayında Beyaz Saray'ı ziyaret eden Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile yakın bir ilişkiye sahip.

İkili, geçen yıl mayıs ayında Riyad'da da bir araya gelmiş ve Beyaz Saray tarafından "tarihteki en büyük savunma satış anlaşması" olarak tanımlanan 142 milyar dolarlık bir silah satışı gerçekleştirilmişti.

Suudi Arabistan'a duyurulan son satış teklifi, silah şirketi Lockheed Martin tarafından üretilen 48 adet F-35'i kapsıyor.

Bu durum, ülkeyi hâlihazırda 50 adet F-35 filosuna sahip olan İsrail ile aynı seviyeye getirecek.

Ancak İsrail Dışişleri Bakanlığı mayıs ayında bir F-35 filosu daha tedarik edeceğini duyurdu. Jerusalem Post'a göre bu anlaşma İsrail'in F-35 filosunu 100'e çıkararak iki katına çıkaracak.

Lockheed Martin'in F-35A uçaklarından birinin maliyeti yaklaşık 82,5 milyon dolar.

Kongre, 2018'de Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın öldürülmesinin ardından Riyad ile yapılan silah anlaşmalarını daha önce de sorgulamıştı.

Eski ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, Riyad'ın İsrail ile ilişkilerini normalleştirmesi durumunda Suudi Arabistan'a F-35 tedarik etmeyi değerlendirmiş, ancak bu diplomatik çaba sonuçsuz kalmıştı.