ABD ara seçimleri: Anketler Demokratlar için neden yanıltıcı olabilir?

ABD'de 3 Kasım'da yapılacak ara seçimler öncesinde Demokrat Parti yüksek beklentiler içinde. Görevdeki Cumhuriyetçi başkanın tarihsel olarak düşük onay oranı, artan gıda ve fatura maliyetlerinden memnun olmayan bir kamuoyu ve aylardır süren olumlu anketler, Demokratlar için iyi bir gece işaret ediyor. Anketler, Demokrat adayların Temsilciler Meclisi'ndeki çoğunluğu değiştirmek için gereken 218 sandalyenin çok üzerinde önde olduğunu gösteriyor. Kritik Senato yarışlarında ise başa baş ya da az farkla öndeler.

Ancak ABD siyasi tarihi, seçimden hemen günler önce yapılanlar dahil kamuoyu araştırmalarının hedefi tutturamadığı örneklerle dolu. Donald Trump, 2016 ve 2024'te Beyaz Saray'ı kazanırken tahminlerin üzerinde performans gösterdi. 2020'deki dar yenilgisi ise çoğu ankette Demokrat Joe Biden'ın daha rahat kazanacağı yönündeydi.

Anket şirketleri neden zorlanıyor?

Siyasi ve pazar araştırmaları yapan Ipsos Public Affairs'in başkanı Clifford Young'a göre anket yapmak son yıllarda zorlaştı. Amerikalılara ulaşmak güçleşti; çünkü birçok kişi sabit telefonlarını bıraktı ve gelen aramaları filtreliyor. Ulaşılan kişilerin önemli bir kısmı da araştırmaya katılmaya daha az istekli.

Young, "Muhafazakarlar, özellikle aşırı sağdakiler, doğası gereği sisteme çok daha mesafeli" diyor ve ekliyor: "Hiçbir şeye katılmıyorlar. Sistemden nefret ediyorlar. Zorluk bu." Cumhuriyetçi seçmenler sistematik biçimde eksik sayılıyor ve anket şirketleri modellerini kurarken bunu hesaba katmıyorsa, veriler Demokratlar lehine sapabilir. Seçmen profilinin nasıl şekilleneceğini tahmin etmek de bu nedenle zorlaşıyor.

Trump'ın önceki başkanlık seçimlerinde tahminleri aşmasının bir açıklaması da destekçilerinin beklenenden yüksek sayıda sandığa gitmesi. Düzenli seçmen olmayan birçok kişi bu kez oy kullanmaya geldi. Bu öngörülemezlik, son dönemdeki belirgin anket hatalarının başlıca nedenlerinden biri; saygın anketlerdeki sapmalar yalnızca birkaç puan olsa bile.

Başa baş giden bir yarışta bu birkaç puan, bir aday için zafer ile yenilgi arasındaki farkı belirleyebilir. Bu yıl da kilit Senato yarışlarının çoğu bu dar aralıkta seyrediyor.

Ara seçim anketleri neden daha isabetli?

Son yıllarda genel seçim anketleri daha isabetli çıktı; bunun bir nedeni Trump'ın ve onun hoşnutsuz Amerikalıları sandığa çekme becerisinin oy pusulasında yer almaması. 2022'de anketler, Biden'ın düşük onay oranına rağmen Demokratların alışılmışın dışına çıkarak ağır bir yenilgiden kaçınacağını göstermişti. Parti Temsilciler Meclisi'ndeki kontrolünü kaybetti ama fark dardı ve Senato'daki çoğunluğunu korudu.

Bu yılki ön seçim sonuçları daha büyük sürprizler ürettiyse de Young'a göre ön seçimler tarihsel olarak değişken; seçmenler kararını son anda verebiliyor. Bu, mevcut genel seçim anketlerinin hatalı olduğunun göstergesi sayılmamalı.

Ara seçimlerde başkanın partisinin kötü bir gece geçirmesi sık görülür. Son yılların en dikkat çekici örneklerinden biri 2010'du; Cumhuriyetçiler 60'tan fazla Temsilciler Meclisi sandalyesi kazanmış ve Senato'da da ilerleme sağlamıştı. Anketler bir yenilgiyi öngörmüştü ama bu ölçekte değil.

Bu kez roller tersine dönmüş durumda: muhalefetteki Demokratlar var ve seçmenin gündeminde ekonomi var. Yine de Trump'ın düşük onay oranına rağmen Demokratların tarihin işaret ettiği kadar iyi bir gece geçirmemesinin birkaç nedeni olabilir. Seçimin büyük bölümü, Trump'ın iki yıl önce başkanlık seçiminde rahatça kazandığı bölgelerde geçiyor. Ayrıca yıllar içinde Temsilciler Meclisi seçim çevrelerinin değişmesi, partiler arasında el değiştiren sandalye sayısını azalttı. Ülkenin derinleşen kutuplaşması salıncak seçmen sayısını düşürdü. Cumhuriyetçilerin elindeki mali avantaj da son haftalarda saldırı reklamlarına yüz milyonlarca dolar harcama imkânı verdi.

Anket modelleri değişen temel dinamikleri yakalamaya çalışır. İyi tasarlanmış bir anket, güvenilirliğini düşürebilecek sorunları öngörmek üzere kurulur. Tek tek anketlerin örneklem büyüklüğüne dayalı hata payı vardır. Tekil anketlerden çok ortalamalar daha doğru tahmin sunabilir. Şu anki eğilim, Demokratların iyi bir gece geçireceğine işaret ediyor; ancak anket hataları iki yönde de olabilir. Geçen yılki eyalet ve özel seçimlerde Demokratlar çoğu anketin üzerinde performans göstermişti; seçmenleri beklenenden kalabalık gelmişti.

Yine de seçmenlerin kararını sandık gününe kadar değiştirmesi ihtimali her zaman var. Bazen son anda yarışın dengesini değiştiren kaymalar olur; bazen kararsızların tamamı aynı yöne gider. Anketlerde her zaman bir belirsizlik düzeyi bulunur; bunu yönetmek, bilimin yanındaki sanattır.

Young, "Bence daha iyi iş çıkarıyoruz" diyor ve ekliyor: "Ama sorunun bir kısmı yalnızca anket şirketleri değil. Bir kısmı da insanlarla uğraşıyor olmamız. İnsanlar kolay değil."