Yeni Zelanda'da seçim belirsiz: büyük partilere güven azaldı

Yeni Zelanda'da cumartesi günü yapılan genel seçim, ülkenin iki büyük partisinin de net bir üstünlük kuramamasıyla sonuçlandı. Başkent Wellington'da sisin etkisi altında geçen seçim gününde, seçmenlerin önemli bir bölümü sandığa gitmedi veya alternatif partilere yöneldi. Seçim sonuçları, iktidardaki Ulusal Parti (National Party) ile ana muhalefetteki İşçi Partisi'nin (Labour Party) geleneksel hakimiyetinin zayıfladığını gösteriyor.

Seçim gecesi yapılan açıklamalara göre, sol eğilimli Yeşiller (Greens), sağ liberteryen Act Partisi ve merkezci Fırsat Partisi (Opportunity Party) oy oranlarını artırdı. Daha önce parlamentoda sandalyesi bulunmayan Fırsat Partisi, yedi sandalye kazanarak hükümet kurma görüşmelerinde denge unsuru haline gelebilir. Parti lideri Quilae Wong, seçim gecesi yaptığı konuşmada, "Yeni Zelanda siyasetini kalıcı olarak değiştirmek için oy verdiniz" dedi.

Ekonomik sıkıntılar ve göç dalgası

Seçim kampanyası boyunca ülke genelinde hissedilen karamsarlık dikkat çekti. Son araştırmalara göre, Yeni Zelandalıların yarısından fazlası ülkeyi artık bir fırsatlar ülkesi olarak görmüyor ve geleceğin daha da kötü olacağından endişe ediyor. İşsizlik 11 yılın en yüksek seviyesinde; 24 yaş altı gençler arasında iş bulamayan veya yeterli çalışma saati olmayanların oranı her üç gençten birine ulaşmış durumda. Elektrik faturaları hızla artarken, konut fiyatları ve kira ödemeleri dünyanın en yüksekleri arasında. Gıda fiyatlarındaki yükseklik nedeniyle yetişkinlerin yaklaşık dörtte biri öğün atlamak zorunda kalıyor.

Artan yaşam maliyeti ve iş piyasasındaki durgunluk, ülkeden göçü de tetikliyor. Her gün yaklaşık 180 kişi daha iyi bir gelecek umuduyla yurt dışına çıkıyor; bu, kayıtlara geçen en yüksek göç rakamı olarak öne çıkıyor. Sağlık sistemi de krizde: uzun bekleme listeleri, personel eksikliği ve yükselen maliyetler hastaları zorluyor. Temmuz ayında bir hastanın acil serviste dokuz saat bekledikten sonra hayatını kaybetmesi, sistemin durumunu gözler önüne serdi.

Siyasete güven düşük

Eski Başbakan Helen Clark'ın vakfının her yıl yaptığı sosyal uyum araştırmasına göre, Yeni Zelandalıların yalnızca beşte ikisi hükümetin doğru olanı yapacağına güveniyor; mahkemelere güven ise yarıdan az. Clark, "Gerçekten kimsenin umursamadığı hissi var" dedi. Ülkedeki tartışmalar, Māori hakları ve Waitangi Antlaşması, LGBT+ bireylerin sağlık hizmetleri ve göçmenlik gibi konularda kutuplaşmayı artırıyor.

Seçim sonuçlarına göre hükümet koalisyonunun kimlerden oluşacağı ve hangi anlaşmalarla kurulacağı haftalar sürebilir. Ancak yeni başbakanı bekleyen zorluklar bununla sınırlı değil: Ekonomiyi canlandırmak, göçü durdurmak ve siyasete olan güveni yeniden tesis etmek öncelikli konular arasında.