Yemen hükümeti Bab al-Mandab Boğazı'nı kontrol altına aldı

Yemen hükümeti, Suudi Arabistan destekli güçlerin Kızıldeniz'in güney ucundaki Bab al-Mandab Boğazı'nı güvence altına aldığını açıkladı. Hükümet, İran destekli Husi hareketine karşı büyük çaplı bir askeri operasyon başlattığını bildirdi.

Yemen ordusu yaptığı yazılı açıklamada, National Shield, Giants Brigades ve Tihama Resistance güçlerinin Suudi hava saldırılarının desteğiyle Pazartesi öğleden sonra Kızıldeniz kıyısındaki Mokha (Mokka) kentini ele geçirdiğini duyurdu. Ancak Reuters ve AFP haber ajanslarına konuşan isimsiz Yemen hükümeti ve askeri kaynaklar, güçlerin yalnızca kentin dış mahallelerine ulaştığını aktardı. Husiler, Mokka konusunda henüz bir açıklama yapmadı.

Reuters'a konuşan dört hükümet kaynağı, Yemen güçlerinin Pazartesi gece geç saatlerde Mokka'nın dış mahallelerine ulaştığını ve Husi savaşçılarının geri çekildiğini belirtti. AFP'ye bilgi veren hükümet yanlısı askeri kaynaklar kentin ele geçirildiğini doğrulamazken, "güçlerimiz Dhubab askeri havaalanını kontrol altına aldı ve Dhubab bölgesini Bab al-Mandab bölgesine bağlayan yolu kesti" dedi.

Daha önce Yemen ordusu, güçlerinin 45 kilometre güneydeki Dhubab havaalanını ele geçirdiğini ve yakındaki kasabada Husi savaşçılarını kuşattığını duyurmuştu. Husi yanlısı basın, hükümet güçlerinin Dhubab'da da ilerleme kaydettiği haberlerini yalanladı.

Operasyon tek cepheyle sınırlı değil

Hükümet, Pazartesi günü diğer cephelerde de operasyon başlatıldığını açıkladı. Bu cepheler arasında, iç savaşın başında 12 yıl önce Husilerin kontrolüne geçen başkent Sanaa da yer alıyor. Suudi Arabistan öncülüğündeki askeri koalisyon, savaş uçaklarının hükümet yanlısı güçlere "günün her saati" hava desteği sağladığını ve saldırının başlangıcından bu yana 324 "yüksek değerli" hedefi imha ettiğini bildirdi.

Husi yanlısı Al Masirah televizyonuna göre, Suudi hava saldırıları Pazartesi günü Sanaa'nın Sanhan ve Saawan ilçelerinde bir kız öğrenci ile bir kadının ölümüne yol açtı. Husi sözcüsü Mohammed Abdul Salam, Suudi Arabistan'ın "düzinelerce katliam" işlediğini ve "tüm sonuçlarına katlanması" gerektiğini söyledi.

Husi yanlısı İnsani Operasyonlar Koordinasyon Merkezi, sivil havayollarına uyarıda bulunarak Suudi hava sahasının Mekke ve Medine'nin üzerindeki alanlar hariç artık güvenli olmadığını, bölgenin "operasyon sahası" haline geldiğini bildirdi.

Pazar günü Yemen'in uluslararası alanda tanınan Başkanlık Konseyi başkanı, Husilerin elindeki tüm toprakların geri alınmasını amaçlayan "Operation Yemen Dawn" (Yemen Şafağı Operasyonu) adlı saldırının başladığını duyurmuştu. Rashad al-Alimi, gerilimi düşürme fırsatlarının tükendiğini savunarak tüm güçleri "ülke Husi terör milislerinin pençesinden kurtarılana kadar" görevlerini yerine getirmeye çağırdı.

Bu açıklama, Husilerin güneybatıdaki Taiz kenti yakınlarında bir dağ yolunu keserek hükümet güçleri ile bölge sakinlerini fiilen kuşatmasının ardından geldi. Husiler ayrıca Suudi Arabistan'ın kendi topraklarına düzenlediği onlarca saldırıya misilleme olarak Riyad ve Khurais bölgesindeki Saudi Aramco petrol tesislerine balistik füze ve insansız hava aracı gönderdiklerini açıkladı. BBC Verify'a göre Cumartesi günü alınan uydu görüntüleri, Riyad'ın güneydoğusundaki Aramco Riyad Rafinerisi'ne yapılan saldırının noktasından yoğun koyu duman yükseldiğini gösteriyor. Benzer bir duman bulutu, Khurais Merkezi İşleme Tesisi ile Pazar günü alınan uydu görüntülerindeki olası bir saldırı noktasından da görülebiliyor.

İç savaş ve ateşkesin bozulması

Yemen, 2014'te Husilerin hükümeti Sanaa'dan çıkarmasıyla başlayan iç savaştan ağır biçimde etkilendi. Çatışma, 2015'te Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap devletleri koalisyonunun hükümetin yönetimini yeniden tesis etmek amacıyla müdahale etmesiyle tırmandı. Dört yıldır süren gayri resmi ateşkes, Temmuz'da Husilerin Suudi Arabistan'a karşı "deniz ablukası" ilan etmesi ve Suudi havaalanları, petrol tesisleri ile Kızıldeniz'deki tankerlere füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlemesiyle bozulmaya başladı.

Husiler, bu saldırıların kendi topraklarındaki liman ve havaalanlarına uygulanan Suudi ablukası ile Sanaa havaalanına düzenlenen ve krallığa yükledikleri hava saldırısına misilleme olduğunu belirtiyor. Geçen ay Husiler, Yemen'in güneybatı Kızıldeniz kıyısı boyunca beklenmedik bir saldırı başlatarak hükümet yanlısı güçleri Bab al-Mandab Boğazı'na bakan bölgelerden hızla çıkardı. Bunlar arasında Mokka, Dhubab ve Perim (Mayyun) Adası da vardı. Husiler, boğazdan geçen uluslararası deniz trafiği için tehdit oluşturmadıklarını ancak Suudi Arabistan'a ait gemileri hedef almaya devam edeceklerini açıkladı.

Boğazın ele geçirilmesi, ABD ve İsrail'in İran'la savaşının Basra Körfezi'ndeki Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatması nedeniyle Suudi Arabistan'ın petrol ihracatında Kızıldeniz'e bağımlı olması sebebiyle küresel petrol fiyatlarında artışa katkıda bulundu. Hükümetin sağlık bakanlığına göre 6 Ağustos'tan bu yana Yemen'deki çatışmalarda en az 959 kişi hayatını kaybetti, 5 bin kişi yaralandı. Birleşmiş Milletler ise 197 bin kişinin daha yerinden edildiğini bildiriyor.