Xi Jinping Washington'da ağırlandı: beklediği her şeyi alamadı

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump'ın ev sahipliğinde Washington'da düzenlenen zirvede ağırlandı. Görüşmelerde ticaret, teknoloji ve Tayvan başlıkları öne çıktı. Ancak Çin lideri, kendisine gösterilen görkemli karşılamaya rağmen beklediği tüm sonuçları alamadı.

Ticaret ateşkesi yalnızca birkaç ay uzatıldı

İki ülkenin karşılıklı gümrük tarifelerini askıya aldığı ticaret ateşkesi yalnızca birkaç ay uzatıldı. Kasım ayından Ocak ayına kadar geçerli olacak uzatma, Pekin'in en az bir yıllık beklentisinin altında kaldı. Çin, Trump'ın görev süresinin kalanını bu ateşkesle geçirmeyi umuyordu.

Bu durum, gümrük tarifeleri, Çin'in nadir toprak elementleri tedarikindeki üstünlüğü ve ABD'nin ileri teknoloji çiplerine erişim gibi temel anlaşmazlıkların yeni bir müzakere turuna ertelendiği anlamına geliyor. ABD'nin, daha uzun vadeli tavizler vermeden önce Çin'in anlaşmanın kendi tarafını daha fazla yerine getirmesini istediği değerlendiriliyor.

Xi için rahatsız edici gerçek ise ülke içindeki ekonomik tablo. Çin dünya genelinde rekor düzeyde mal satarken, iç piyasada tüketiciler harcamalarını kısıyor. Genç işsizlik yüksek seyrediyor ve nüfusun yüzde 80'inin ev sahibi olduğu ülkede konut fiyatları geriledi. Ticaret büyümeyi desteklediği için dış pazarlara erişim her zamankinden daha önemli hale geldi. Xi, geçen yıl ABD'nin uyguladığı ağır tarifelerden ihracatını korumak durumunda.

Tayvan konusunda taraflar arasındaki gerilim sürüyor

Tayvan konusunda Xi, ABD'nin Tayvan'a silah satışının Çin için kırmızı çizgi olduğunu bir kez daha vurguladı. ABD yasaları gereği Tayvan'a kendini savunacak imkanları sağlamakla yükümlü. Mayıs ayında Xi, Trump'a bu konunun yanlış yönetilmesi halinde iki ülkenin "çatışmaya girebileceği" uyarısında bulunmuştu. Trump daha sonra Tayvan için hazırlanan 14 milyar dolarlık silah paketinin onayını ertelemiş ve bunu Pekin ile pazarlıkta "çok iyi bir koz" olarak nitelendirmişti. Perşembe günü Xi, ABD'nin Tayvan bağımsızlığına karşı çıkma yönündeki "doğru tutumuna" bağlı kalmasını umduğunu yineledi. Ancak Trump, Çin liderinin bu sözlerine henüz kamuoyu önünde bir yanıt vermedi.

İki lider yapay zeka konusunu da ele aldı ancak herhangi bir güvence üzerinde anlaşıp anlaşmadıkları netleşmedi. Yapay zekanın insanlığın sonunu getirebileceğine dair uyarıların ardından bu alanda somut bir karar alınıp alınmayacağı merak konusuydu. Xi, yapay zekanın "her zaman insan kontrolünde olması" gerektiğini söylemekle yetindi; Trump ise teknolojinin insanlığı yok edeceği endişesini daha önce "aldatıcı bir hikaye" olarak nitelendirmişti.

Zirvenin dikkat çeken bir diğer başlığı pandalar oldu. Nisan ayında duyurulan Ping Ping ve Fu Shuang'ın Atlanta'ya gönderilmesinin birkaç gün içinde gerçekleşeceği açıklandı. Çin'in panda diplomasisi böylece yeniden başlıyor. İki liderin Cuma günü çay içmesi ve ulusal arşivleri ziyaret etmesi bekleniyor; yeni açıklamalar gelebilir.

Şimdilik zirvenin Pekin açısından en büyük kazanımlarından biri görüntü oldu. Havalimanında kişisel karşılama ve susamlı levrek ile buharda pişirilmiş sebze gibi yemeklerin sunulduğu devlet ziyafeti, Çin'de izleyenler tarafından olumlu karşılandı. Ziyaret, Xi'nin ülke içindeki imajını Trump'ın dengi olarak pekiştirmeye yardımcı olacak. Ancak gösterinin altında, dünyanın iki güçlü ülkesi arasındaki rekabet aynı şiddetini koruyor.