Wrexham'ın ilk siyahi futbolcusu Baines kimdi?

Galller Kulübü Wrexham'ın 1930'lu ve 1940'lı yıllarda formasını giyen Peter Baines'in Avustralya yerlisi (Aborijin) olup olmadığı tartışması sürüyor. Kulübün bilinen ilk siyahi futbolcusu olan Baines, 1997 yılında Manchester'da 77 yaşında hayatını kaybetti.

Baines, Wrexham'ın yanı sıra Oldham, Crewe ve Hartlepool gibi kulüplerde oynadı. Savaş dönemindeki bir sezonda Wrexham formasıyla 35 maçta 27 gol attı. 2021 yılında Ryan Reynolds ve Rob McElhenney'in satın aldığı kulübün tarihindeki ilk siyahi futbolcu unvanını taşıyor.

Baines'in adı, Liverpool formasıyla hazırlık maçına çıkıp gol atmasıyla da tarihe geçti. O dönem gazeteleri Balnes'ı 'gerçek bir atılımcı futbolcu' ve 'savaş sonrası kombinasyon futbolunun en iyi sekiz numaralarından biri' olarak tanımlıyordu. Liverpool'un ilk siyahi futbolcusu kabul edilen Howard Gayle'in A takıma çıkması için ise Baines'in Anfield'daki golünden 30 yıldan fazla geçmesi gerekecekti.

Avustralya bağlantısı tartışmalı

Gazetelerin o dönem 'Darkie' lakabıyla andığı Baines'in Avustralya bağlantısı, çeşitli kaynaklarda farklı biçimlerde yer alıyor. Avustralyalı futbol yazarı Trevor Thompson, 20 yıldan fazla süre önce Hartlepool'un Northern Daily Mail gazetesinde 1944 tarihli bir habere rastladı. Haberde Baines'in Hartlepools United için üç gol attığı belirtiliyor, ardından «Peter bir Avustralyalı» ifadesiyle devam ediliyor ve çocukken ailesiyle Liverpool'a geldiği yazıyordu.

Futbol yazarı Bill Hern ise Baines'in Avustralya'ya hiç gitmediğinden yüzde 99 emin olduğunu söylüyor. Hern, Manchester doğum kayıtlarında bulduğu Cecil Peter Baines'in ölüm tarihinin eski futbolcununkiyle örtüştüğünü belirtiyor. Ancak Baines'in ırk kökeni konusunda Hern de kesin bir sonuca varabilmiş değil. Askeri kayıtlar, doğum ve ölüm belgeleri ile gazete kupürlerini inceleyen Hern, Baines'in Avustralyalı bir anneden zorla alındığına dair kanıt bulamadı. Baines'in babasının da siyahi olduğunu gösteren bir belgeye rastlamadı.

Newcastle Üniversitesi'nden Profesör John Maynard, kayıp tarihlerin ortaya çıkarılması gerektiğini vurguluyor. Maynard, Aborijin tarihini 'büyük bir yapboza' benzetiyor ve parçaların çoğunun masada olmadığını söylüyor.

Tarihçiler için önemi

Baines'in Avustralya bağlantısı doğrulanırsa, 1940'larda profesyonel futbol oynayan ilk Avustralya yerlisi olarak tarihe geçecek. Maynard'a göre bu, Aborijinlerin spora katılım kronolojisinde önemli bir yere işaret ediyor. 19. yüzyılın sonlarında kriket, jokeylik ve atletizmde Aborijin sporcular bulunuyordu; ancak renk ayrımcılığı nedeniyle bu katılım büyük ölçüde kesildi.

Baines'in yaşamı zorluklardan bağımsız değildi. Gazete kupürlerinde mahkeme çıkışları, alkol ve kumar alışkanlıklarına dair ifadeler yer alıyor. 1997'deki ölümünün ardından Manchester'da yaşayanların sevgi dolu anma yazıları yayımlandı. Bir mektupta 'gülümseyen yüzü'nün hatırlanacağı belirtilirken, bir başkası Baines'i 'harika bir hikâye anlatıcısı' olarak tanımladı. Tüm anmalarda çok iyi bir futbolcu olduğu vurgulandı.