Uganda, Somali'den asker çekmeye başladı

Uganda, Somali'deki askeri varlığını sona erdirme sürecine girdi. Ülkenin ilk asker grubu olan 109 kişilik Uganda Halk Savunma Güçleri (UPDF) birliği, başkent Mogadişu'dan ayrıldı. Çekilme kararı, Uganda Ordu Komutanı General Muhoozi Kainerugaba'nın açıklamasının ardından duyuruldu.

Uganda ordusunun geçici sözcüsü Chris Magezi, BBC'nin yorum talebine yanıt vermedi.

Uganda, Afrika Birliği Somali Misyonu (Amisom) kapsamında Somali'ye asker gönderen ilk Afrika ülkesi olmuştu. 2007'de kurulan misyon, ülkedeki geçiş hükümetini İslamcı militanların saldırılarına karşı korumayı amaçlıyordu.

Çekilme aşamalı olarak 2027'de tamamlanacak

General Muhoozi geçen hafta yaptığı açıklamada Uganda'nın asker çekmeye başladığını ve güvenlik sorumluluğunu Somali güçlerine devredeceğini söyledi. Muhoozi, X hesabından yaptığı paylaşımda "Söz verdiğimiz gibi UPDF'i Somali'den çekmeye başladık. 20 yıl süren büyük kan ve fedakarlığın ardından güvenliği Somalili kardeşlerimize devrediyoruz" ifadelerini kullandı.

Çekilme aşamalar halinde yürütülüyor ve Ağustos 2027'de tamamlanması bekleniyor. Ancak Uganda, Somali'deki askeri varlığını tamamen sona erdirmiyor. Ülkenin ayrı bir ikili güvenlik düzenlemesi kapsamında konuşlandırdığı askerler ülkede kalacak.

Afrika Birliği misyonu kapsamında Somali'de yaklaşık 4 bin 500, ikili düzenlemeler çerçevesinde ise yaklaşık 2 bin Uganda askeri bulunuyor.

El-Şebab ile 20 yılı aşan mücadele

Somali, El Kaide bağlantılı militan grup El-Şebab'ın yürüttüğü uzun süreli ve ölümcül isyanla 20 yılı aşkın süredir mücadele ediyor. Uganda güçleri ülkeye ilk kez 2007'de konuşlandırıldı ve El-Şebab'ın Mogadişu ile diğer büyük kentlerden çıkarılmasında kilit rol oynadı.

Uganda askerleri, Somali Ulusal Ordusu ile birlikte stratejik bölgelerin geri alınması ve önemli hükümet tesislerinin güvenliğinin sağlanması için çatıştı. Uganda, ardı ardına gelen Afrika Birliği misyonları kapsamında askeri varlığını sürdürdü. Güvenlik sorumluluğunun kademeli olarak Somali'ye devredilmesini amaçlayan Afrika Birliği Somali Geçiş Misyonu (Atmis) da bunlar arasındaydı.

Atmis'in yerini 2025'te, Somali'nin güvenlik kurumlarını güçlendirmeye ve ülke güvenliğinin tam sorumluluğunu üstlenmeleri için kuvvetlerini hazırlamaya odaklanan Afrika Birliği Somali Destek ve İstikrar Misyonu (Aussom) aldı.

Aussom'un geleceği, ABD ve BM desteğinin kademeli olarak sona erdirilmesi planları nedeniyle finansman belirsizliğiyle karşı karşıya. Ocak ayında başlaması beklenen 12 aylık geçiş planı, Somali ve Afrika Birliği'ne alternatif finansman kaynakları arama imkanı tanıyacak.