İran'da kızını kaybeden anne rejime karşı mücadele ediyor

İran'da 16 yaşındaki kızı Sevda'nın güvenlik güçleri tarafından vurularak öldürülmesinin ardından ülkeden kaçan Samira, BBC'ye yaşadıklarını anlattı. Samira, kızının ölümünden sorumlu tuttuğu kişilerin isimlerini açıklayarak adalet arayışını sürdürüyor.

Samira, BBC Panorama'ya yaptığı açıklamada daha önce siyasetle ilgilenmediğini, İran'da kozmetik satışı yaptığını söyledi. Ancak tek çocuğu olan Sevda'nın gözü önünde vurulmasıyla her şeyin değiştiğini belirtti.

Protestolar ve Sevda'nın ölümü

Sevda, 9 Ocak'ta başkent Tahran'ın eteklerinde düzenlenen ve bir önceki aydan bu yana süren büyük gösterilere katılırken öldürüldü. Gösteriler ekonomik hoşnutsuzluk nedeniyle başlamış, ardından İslam Cumhuriyeti'nin sona ermesi çağrılarına dönüşmüştü.

Samira, kızının siyasi olduğunu, idolünün zorunlu başörtüsü kuralını ihlal ettiği iddiasıyla gözaltında ölen Mahsa Amini ve ardından düzenlenen ayaklanmada öldürülen Nika Shakarami olduğunu söyledi.

Sevda'nın öldürülmesinden bir gün önce protestolara katılımın özellikle yüksek olduğunu belirten Samira, kızıyla birlikte sürgündeki eski Şah'ın oğlu Reza Pahlavi'nin gösteri çağrısına uyduklarını anlattı.

Samira, ertesi gün İran hükümetinin paniğe kapılarak "vur emri" verdiğini, ancak bunu boş bir tehdit sandığını söyledi. O gün kalabalığın daha az olduğunu, Sevda'nın riskleri bildiğini ve küpelerini çıkarıp büyükannesine verdiğini, telefon şifresini de annesiyle paylaştığını aktardı.

Sevda bir çöp kutusunun üzerine çıkarak slogan atmaya başladı. Samira, "Bir binanın çatısından keskin nişancı ateş etti. Kurşun kalbinden geçti. Çığlık bile atamadım. Sevda'ya baktım, hareketsiz yatıyordu. Ağzından ve burnundan kan akıyordu. Öldüğüne inanamadım. Gözleri hâlâ bana bakıyordu" dedi.

Samira, kızını hastaneye götürdüğünü ancak kapının açıldığında Sevda'nın ceset torbasına konulduğunu gördüğünü söyledi. Kızının cesedini günlerce aradıktan sonra Tahran'ın en büyük morglarından birinde bulduğunu belirtti.

İranlı yetkililer gösterilerde 3 binden fazla kişinin öldürüldüğünü kabul ediyor, ancak bazılarının güvenlik güçleri olduğunu iddia ediyor. İnsan hakları örgütü Hrana ise ölü sayısının 7 binden fazla olduğunu ve çoğunun gösterici olduğunu tahmin ediyor.

Tehditler ve kaçış

Samira, kızının cesedini alabilmek için güvenlik güçleri yerine "teröristlerin" sorumlu olduğunu söylemek zorunda bırakıldığını belirtti. Cenazeden sonra mezarı ziyaret etmesinin ve mezar taşı yaptırmasının engellendiğini söyledi.

Sevda'nın ölümünden 40 gün sonra İstihbarat Bakanlığı'nın yerel şubesine çağrıldığını, kendisinden Sevda'nın Basici olduğu ve göstericiler tarafından öldürüldüğü yönünde bir röportaj vermesinin istendiğini, karşılığında ev veya maddi imkân teklif edildiğini anlattı.

Samira, kızının kanını satmayı reddettiğini söyleyerek 40. gün töreninin ardından ülkeden kaçtığını belirtti. İnsan kaçakçılarının yardımıyla nehirler ve dağlar aşarak İran'dan ayrıldı.

Yurt dışından yabancı medyaya röportaj vermeye devam ettiği için gıyabında "Allah'a karşı savaş" da dahil olmak üzere çeşitli suçlamalarla yargılandığını, bu suçun idam cezasıyla sonuçlanabileceğini söyledi.

Sevda'nın 17. yaş günü için ailesi ve arkadaşlarının düzenlediği anma etkinliğinin basıldığını ve bazı yakınlarının gözaltına alındığını aktardı. Ailesinin, Sevda'nın mezarında toplanmaya devam etmeleri halinde cesedinin çıkarılıp başka bir yere taşınacağı yönünde uyarıldığını söyledi.

Samira, şu anda inzivada yaşadığını ve kendisini "rejime karşı savaşan tek kişilik ordu" olarak tanımladığını belirtti. 8 ve 9 Ocak protestolarında ölümcül ateş açtığına inandığı güvenlik güçleri mensuplarının isimlerini çevrimiçi olarak paylaşıyor.

Adını açıkladığı kişilerden birinin ölü bulunmasının ardından bir rejim destekçisinin, onun bulunması için 5.000 dolar (3.732 sterlin) ödül teklif ettiğini, İran devlet medyasının da bu ölümle bağlantılı dokuz kişinin tutuklandığını bildirdiğini söyledi.

Samira, "Sevda'nın olmadığı her gün ve her saniye benim için çok zor. Ama Sevda'nın nefes almaması, benim ayakta durmamı sağladı... Gördüğüm tüm o cesetler, Sevda'yı ararken açtığım tüm torbalar, İslam Cumhuriyeti'ne son nefesime kadar savaşmamı sağladı" dedi.