Türkiye açıklarında 4.700 yıllık batık bulundu

Arkeologlar, Türkiye'nin Antalya kenti açıklarında dünyanın bilinen en eski gemi batığını buldu. Kekova Adası yakınlarında tespit edilen batığın 4.400 ila 4.700 yıl önce, Erken Tunç Çağı'nda battığı belirlendi. Bu dönem, Mısır'daki Büyük Piramit'in inşa edildiği yıllara denk geliyor.

Akdeniz Üniversitesi'nden Prof. Dr. Hakan Öniz başkanlığındaki Akdeniz Arkeoloji Derneği ekibi tarafından yürütülen kazıda, batığın yaklaşık 10 metre uzunluğunda bir ticaret gemisi olduğu ve Akdeniz üzerinden yük taşıdığı anlaşıldı. Öniz, bulguyu "denizin dibindeki bir zaman kapsülü" olarak nitelendirdi.

Ahşap çürümüş, seramik kaplar kalmış

Gemideki ahşap yapı günümüze ulaşmadı. Ancak geminin taşıdığı seramik erzak kapları, su altındaki yamaçta dağınık halde bulundu. Kapların bir kısmında içlerindeki maddeye ait izlerin hâlâ görülebildiği belirtildi. Dalgıçlar ayrıca üç büyük taş çapa ve amphora adı verilen 30'dan fazla seramik kap çıkardı.

Ahşap kalıntısı olmadığı için radyokarbon tarihleme yöntemi kullanılamadı. Arkeologlar bunun yerine amphoraların biçimini inceledi. Kekova'da bulunan kapların iki kulplu, ortası çıkıntılı ve düz tabanlı olduğu belirlendi. Öniz, bu tasarımın Mısır ve Orta Doğu'da bulunan ve 4.400-4.700 yıllık olduğu bilinen amphoralarla örtüştüğünü söyledi. "Süsleme tekniklerini karşılaştırdığımızda batığın Erken Tunç Çağı'na ait olduğunu kesin olarak söyleyebiliriz" dedi.

İçerikte hâlâ kalıntı var

Binlerce yıl su altında kalan kaplar, yüzeye çıkarıldıktan sonra koruma altına alındı. Avustralya'daki Macquarie Üniversitesi'nden Dr. Karin Sowada, kurtarılan amphoraları incelediğinde bazılarının sağlam olduğunu ve içlerinde yapışkan, parlak bir kalıntının bulunduğunu gördü. Sowada, kalıntının zeytinyağı, şarap veya ağaç reçinesi olabileceğini belirtti. Kapların yeniden kullanılmış olabileceğini de ekledi.

Arkeologlar, geminin Doğu Akdeniz kıyılarından yola çıktığını, yükünü bugünkü Türkiye'nin kuzeybatısındaki antik Troya kentine ya da Girit'teki Minos halkına götürdüğünü değerlendiriyor. Kekova Adası çevresindeki güçlü akıntı ve rüzgarların bölgede çok sayıda gemi batığına yol açtığı biliniyor.

Batık, Türkiye Kültür Bakanlığı'na ait. Bakan Mehmet Nuri Ersoy, çıkarılan eserlerin önümüzdeki aylarda Antalya'da açılacak yeni Akdeniz Sualtı Arkeoloji Müzesi'nde sergileneceğini açıkladı.

Kekova bulgusu, dünyanın en eski batığı unvanını aldı. Önceki rekor, Yunanistan'ın güneyindeki Dokos Adası açıklarında bulunan ve yaklaşık 4.200 yıllık olduğu belirlenen batığa aitti. Ahşabı korunmuş en eski sağlam batık ise Bulgaristan kıyılarındaki Karadeniz'de bulunmuştu ve yaklaşık 2.400 yıllık.