Trump'ın Afrikaner mülteci programında red kararları arttı

ABD Başkanı Donald Trump'ın Van'da Afrikanerleri mülteci olarak kabul etme kararı almasının ardından programa başvuran beyaz Güney Afrikalılardan bazıları ret yanıtı aldı. Başvurucular, süreç boyunca karşılaştıkları belirsizlik nedeniyle şaşkın.

Karar, Şubat 2025'te imzalanan başkanlık kararnamesiyle duyurulmuş, program daha sonra "ırksal azınlık" mensuplarını da kapsayacak şekilde genişletilmişti. İlk grup 68 beyaz Güney Afrikalı, aynı yılın mayıs ayında ABD'ye ulaştı. ABD yönetimi, savaş ve zulüm nedeniyle kaçan diğer gruplar için mülteci programını kapatmıştı.

Dışişleri Bakanlığı verilerine göre o tarihten bu yana 13 binden fazla kişi ABD'ye taşındı. Ağustos ayında 2 binden fazla kişinin kabul edilmesiyle girişler hızlandı.

Hollanda kökenli ve Fransız yerleşimcilerin torunları olan Afrikanerler, apartheid döneminde Güney Afrika'yı yönetmişti. Rejim, siyah çoğunluğu baskı altında tutarken beyaz nüfusun güvenliğini ve refahını korumuştu.

Apartheid'in sona ermesinden bu yana geçen 30 yılı aşkın sürede uygulanan pozitif ayrımcılık politikaları, siyah bir seçkin ve orta sınıfın oluşmasına katkı sağladı. Resmi verilere göre siyah Güney Afrikalıların yaklaşık %38'i işsizken, beyaz Güney Afrikalılarda bu oran %9.

"Siyah ekonomik güçlendirme" politikaları ve herkesi etkileyen yüksek suç oranları, bazı beyaz Güney Afrikalılarda artık kendilerinin ırksal ayrımcılığa maruz kaldığı yönünde bir algı oluşturdu.

Irkçı aşırı sağ, uzun süredir beyaz Güney Afrikalı çiftçilerin öldürüldüğü vakaları öne çıkararak beyazların hedef alındığını iddia ediyor. Resmi suç verileri, çiftçilerin veya beyazların suç mağduru olma oranının daha yüksek olduğunu göstermiyor. Buna karşın Trump, Güney Afrika hükümetinin sert itirazlarına rağmen bu iddiaları dile getirmeye devam ediyor.

Red mektupları ve gerekçeler

30 Haziran'da aday ve başarılı başvurucuların Facebook ve WhatsApp gruplarında ret mektuplarının geldiği haberi yayıldı. Guardian'ın gördüğü birden fazla ret mektubunda, ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Servisi'nin (USCIS) başvuruyu "ABD'ye yerleştirme için devam ettirilmeye uygun bulmadığı" ve karara itiraz edilemeyeceği belirtiliyordu.

Kaç kişinin uygun bulunmadığı net değil. USCIS, toplam mülteci başvurusu ve ret sayısına ilişkin veri paylaşmadı. Reddedilenlere destek amacıyla kurulan "Hope beyond the Letter" adlı WhatsApp grubunun 10 Eylül itibarıyla 311 üyesi bulunuyordu. Bir yönetici, üye sayısının dalgalandığını belirtti.

Uygun bulunmadığına dair mektuplarda gerekçe yer almazken bazı başvurucular, Bilgi Edinme Özgürlüğü Yasası (FOIA) kapsamındaki talepleri sonrasında daha fazla bilgi aldı. Kimliğinin açıklanmamasını isteyen 64 yaşındaki bir serbest televizyon çalışanı, dosyasının başlangıçta "onay için önerildiğini" ancak birlikte başvurduğu eski kız arkadaşının esrar mahkumiyeti nedeniyle bu önerinin geri çevrildiğini öğrendi.

30 Haziran'da ret mektubunu alan kişi, Kasım ayında tarama sürecini tamamladığını belirterek "Bebek gibi ağladım" dedi ve ekledi: "Ulaşılabilir olduğuna gerçekten inanmıştım. Abartıya inandım."

Gerçek isimleri verilmeyen Pieter ve Liesl, geçen kasım ayında koşullu olarak onaylandıklarını öğrenmişti. Her ikisi de Afrikaner; bir büyükbabaları çiftlikte öldürülmüş ve başvuru sırasında bir çiftlik yönetiyorlardı.

Pieter, 2014'te izinsiz giriş suçundan mahkum edildiğini, ceza olarak para cezası ödediğini ve mahkemeye çıkmadığını söyledi. 2011-2024 arasında ABD'deki çiftliklerde çalışmak için birden fazla geçici vize aldı.

Çiftin en küçük kızı ABD'de doğdu ve ABD vatandaşı. Pieter, FOIA yanıtında USCIS'in kızlarının uyruğunu Güney Afrikalı olarak kaydettiğini ve ailesi mülteci olarak ABD'ye taşınırsa kızlarının geride kalacağını hatalı şekilde belirttiğini fark etti. Çift, 24 Temmuz'da ret mektubunu aldığında evini, arabasını ve birçok eşyasını satmıştı. Pieter, "Her şeye sıfırdan başlamak zorundayız" dedi.

Bir başka başvurucu ise ana dili Afrikaanca konuşamamasının yanlış anlaşılmalara yol açtığını ve kendisiyle eşinin reddedilmesine neden olduğunu savundu. FOIA yanıtında gerekçe olarak "ahlaki bozukluk içeren suç" ile "işkence veya yargısız infaz eylemlerinde bulunma" gösterildi.

1995'te güvenlik görevlisi olarak çalışırken en az bir siyah kişiye ateş ettiğini kabul eden 67 yaşındaki kişi, bunu bir içki dükkanına kitlesel girişe müdahale ederken kendini savunma amacıyla yaptığını söyledi. "Yetkililer tarafından ayrıntılı şekilde soruşturuldum" diyen kişi, "Yasayı çiğnemediğim için suçlama yapılmadı" ifadesini kullandı.

USCIS sözcüsü Zach Kahler, e-postayla verdiği ve belirli vakalara değinmeyen yanıtta, İç Güvenlik Bakanlığı'nın Güney Afrika hükümeti tarafından zulmedilen Afrikaner mültecilerin yerleştirilmesine bağlı olduğunu belirtti. Kahler, her mülteci başvurusunun tek tek incelendiğini, kamu güvenliği endişeleri veya suç geçmişi olanlar dahil olmak üzere uygun bulunmayanların bilgilendirildiğini ve karara itiraz edilemediğini kaydetti. "Bu yönetim her zaman Amerikan halkının güvenliğini ve refahını önceliklendirecektir" dedi.