Trump yönetimi ile üç haber kuruluşu Beyaz Saray davasında karşı karşıya

ABD'de bir federal yargıç, Trump yönetiminin Beyaz Saray yerleşkesi içinde haber yapmalarını yasakladığı üç haber kuruluşunun başvurusunu dinledi. Çarşamba günü Washington'da yapılan kısa duruşmada Yargıç Timothy Kelly, CNN, Politico ve MS NOW'un 78 gazetecinin Beyaz Saray geçiş kartlarının acilen geri verilmesi için talep ettiği geçici tedbir kararını değerlendirdi.

Haber kuruluşlarının avukatı, Beyaz Saray'ın yasağı ulusal güvenlik gerekçesiyle savunmasının doğru olmadığını söyledi. Adalet Bakanlığı avukatı ise başkanın Beyaz Saray içindeki belirli bölümlerden "istediği kişiyi dışlama" hakkına sahip olduğunu savundu. Yargıç, kararını en kısa sürede vereceğini belirtti.

Geçen hafta Başkan Donald Trump, CNN, Politico ve MS NOW'u "sahte haber" yaymakla suçlayarak Beyaz Saray'dan yasaklamıştı. Muhabirlerin geçiş kartları ellerinden alınmış ve binaya girişleri engellenmişti. Üç kuruluş ortak hukuki girişim başlatarak kararı anayasaya aykırı olarak nitelendirdi. Kuruluşlar, kimlik kartlarının Başkan'ın haberlerini beğenmemesi nedeniyle iptal edildiğini öne sürüyor.

Mahkemede öne çıkan argümanlar

Haber kuruluşlarını temsil eden Theodore Boutrous, Beyaz Saray'ın ulusal güvenlik gerekçesini Trump'a eleştirel yaklaşan medya kuruluşlarını cezalandırmak için ürettiğini savundu. Boutrous, "Muhabirlerin ulusal güvenlik konularını ve hükümet kararlarını sorgulamaması gerektiğini iddia ediyorlar" dedi. Trump'ın yasağı duyurduğu Truth Social paylaşımında ulusal güvenlikten hiç söz etmediğini, bu gerekçenin sonradan eklendiğini belirtti.

Adalet Bakanlığı avukatı Michael Velchik ise savunmasına "Beyaz Saray'a erişim bir hak değil, ayrıcalıktır" diyerek başladı. Velchik, haber kuruluşlarının ulusal güvenliğe zarar verebilecek bilgiler yayımladığını ileri sürdü; Boutrous bu iddiaya itiraz etti.

Boutrous, "Görüş ayrımcılığı tarihteki en açık örneklerden biri. Başkan 'Yayımladıklarınızı beğenmiyorum, basın kartınızı bu yüzden alıyorum' demiş durumda" ifadelerini kullandı. Ulusal güvenliğin "sihirli sözcükler" gibi kullanıldığını ve bunun yargı sürecini açıkça ihlal etmeyi haklı göstermeye yönelik sonradan üretilmiş bir gerekçe olduğunu söyledi.

Avukat, İran savaşı, New York'ta düzenlenen BM Genel Kurulu, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in ABD ziyareti ve yapay zeka düzenlemeleri tartışması gibi "acil" konuların haberleştirilmesi gerektiğini belirterek yargıçtan hızlı karar vermesini istedi.

Duruşma öncesinde Adalet Bakanlığı, yasağı haklı göstermek için bir dizi "haber olayı" dosyaladı. Dosyada Beyaz Saray'daki inşaat çalışmalarına ilişkin haberler (bir güvenlik sığınağı ve yeni bir balo salonu inşası) ile iç bilgi sızıntısı soruşturmasına dair bir haber yer aldı.

Medya kuruluşlarından ortak tepki

Üç medya kuruluşu, yasağın ABD Anayasası'nın Birinci Ek Değişikliği kapsamındaki basın özgürlüğü haklarını ihlal ettiğini savunuyor. Birinci Ek Değişiklik, hükümetin basın özgürlüğünü "kısıtlamasını" yasaklıyor.

Hükümete karşı hukuki girişimi doğrulayan ortak açıklamada kuruluşlar, "Beyaz Saray, haberlerimize itiraz ettiği için gazetecilerimizin kimlik kartlarını hiçbir bildirim ve süreç olmadan iptal etti" dedi. Açıklamada, "Karşı çıkılmadığı takdirde bu durum basın özgürlüğünü ve kamuoyunun hükümet müdahalesinden bağımsız gazetecilik hakkını tehdit ediyor" ifadelerine yer verildi.

CBS News, The New York Times ve Fox News'in de aralarında bulunduğu 49 medya kuruluşu, Beyaz Saray'a açılan davaya destek amacıyla mahkemeye görüş sundu. Büyük televizyon kanalları, yasak nedeniyle başkanın görüntü ve videolarının paylaşıldığı "pool" düzenlemesinden çekildi. Kısa süre sonra Beyaz Saray, başkanın kliplerini 24 saat yayınlayan Trump TV adlı kendi yayın kanalını başlattı.