Trump, Xi'ye hediye olarak kel kartal heykeli verdi

ABD Başkanı Donald Trump, Washington'da düzenlenen resmi akşam yemeğinde Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'e kel kartal heykeli hediye etti. ABD'nin ulusal sembolü olan kel kartal, Kuzey Amerika'ya özgü bir kuş türü.

Trump, hediyenin "Amerika'nın özgür ve yükselen ruhunu" yansıttığını söyledi. Heykelin tasarımına kendisi ve First Lady (ABD Başkanı'nın eşi unvanı) Melania Trump'ın katkıda bulunduğunu belirtti. Hediye, perşembe günkü yemekte konukların önünde tanıtıldı.

Hediyeleşme, uluslararası diplomasinin küçük ama anlamlı bir parçası olarak görülüyor. Üç günlük zirve kapsamında Xi ve Trump'ın iki küresel süper gücün liderleri arasında kişisel bir ilişki kurması amaçlanıyor.

The Asia Group'tan Daniel Kritenbrink, liderlerin "karmaşık konuları" görüşeceğini ancak sonuçta ikisinin de insan olduğunu belirterek, kişisel ilişkinin ve hediye alışverişinin bu ilişkide önemli bir yer tuttuğunu ifade etti. Asya'da 30 yılı aşkın süre ABD diplomatı olarak görev yapan Kritenbrink, kişisel ilişkilerin Xi için özellikle önemli olduğunu söyledi.

Kritenbrink'e göre doğrudan Trump-Xi bağı, "dünyanın en karmaşık ve en sonuç doğurucu ilişkisini" bir arada tutan bir unsur. Trump'ın da "lider düzeyinde diplomasiye" değer verdiğini belirtti.

Hediye verme diplomaside nasıl işliyor?

Trump'ın başkanlığı döneminde hediyeler ayrı bir yer tuttu. Trump lüks bir jumbo jet, üzerine yazı kazınmış altın külçe, elmas ve mücevherlerle süslenmiş altın yüzük gibi hediyeler aldı.

Norveç Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'nden Ole Jacob Sending, "Trump başkanlığını bu şekilde düşünüyorsanız, hediye vermenin, geniş anlamda tanımlansa bile, onun işleyiş biçiminin çok önemli bir parçası olduğunu görürsünüz" dedi.

Perşembe sabahı Xi, Atlanta'daki bir hayvanat bahçesine iki Çin pandam hediye edildiğini ve beş yıl içinde 100 bin ABD'li öğrenciyi Çin'de eğitime kabul edecek yeni bir öğrenci değişim programı başlatıldığını duyurdu.

Xi, "Dev panda, Çinliler ve Amerikalılar arasında bir dostluk elçisi oldu" dedi. "Birkaç gün içinde iki panda, Ping Ping ve Fu Shuang, Atlanta Hayvanat Bahçesi'ndeki yeni yuvalarına gelerek Amerikan halkıyla buluşacak."

Ek hediye verip vermediği net değil. BBC konuyla ilgili Beyaz Saray'a başvurdu.

Sending ve Anderson'ın diplomasi ve hediyeler üzerine ortak çalışmasına göre, bugün cömert hediyeler verme geleneği çoğunlukla Körfez ülkelerinde ve otokratik hükümetlerde görülüyor.

"Çin gibi otokrasiler çok daha pahalı hediyeler veriyor" diyen Morten Skumsrud Anderson, Batı'da bu geleneğin demokratik sınırlamalar ve kısıtlamalarla azaldığını söyledi. Örneğin ABD Anayasası'ndaki "emoluments" (ücret ve hediye sınırlaması) maddesi, başkanın yabancı bir hükümetten alabileceği hediyelere bir dolar sınırı getiriyor. Şu anda sınır 525 dolar (397 sterlin). Bu tutarı aşan armağanlar, başkan kendi parasıyla geri satın almadıkça federal mülkiyete geçiyor.

Belirli bir tutarın üzerinde hediye verilmesi durumunda ise ABD başkanının, kişisel olarak ödemediği takdirde Kongre'den onay alması gerekiyor.

Xi'nin 2013'teki ABD ziyaretinde dönemin ABD Başkanı Barack Obama ona, birlikte bulundukları Kaliforniya'ya özgü sekoya ağacından yapılmış üzerine yazılı bir bank hediye etmişti. İkili daha sonra bankta birlikte oturarak kameralara gülümsemişti.

Bu, 2009'da dönemin İngiltere Başbakanı Gordon Brown ile Obama arasındaki hediyeleşmeden daha olumlu bir örnekti. Brown, Obama'ya tarihi bir kölelik karşıtı geminin kerestesinden yapılmış süslü bir masa kalemliği vermiş; Obama ise Brown'a, İngiltere'deki DVD oynatıcılarla uyumlu olmadığı bildirilen bir DVD seti hediye etmişti.

Sending, yanlış bir hediyenin daha büyük hedefleri tehlikeye atabileceğini belirterek "Bir hata yapmak istemezsiniz" dedi.

Bu zirvede Trump ve Xi arasında potansiyel olarak çok şey söz konusu. İkinci döneminin başlangıcından bu yana üçüncü yüz yüze görüşmeleri, yapay zekâ kaynaklı bir felaket endişesinin arttığı ve iki ülkenin hızla büyüyen sektörde üstünlük yarışına girdiği bir dönemde gerçekleşiyor. Zirve ayrıca, yalnızca geçici bir ateşkesle çözülen ve bu ziyarette uzatılan sert bir ABD-Çin ticaret savaşının ardından düzenleniyor.

Kritenbrink, askeri uçak geçişleri, gösteriler, doldurulan kadehler ve hediye alışverişinin "istikrarlı ABD-Çin ilişkileri" hedefine hizmet ettiğini söyledi. "Haftanın her günü kırılgan bir ateşkesi, kızışmış bir ticaret savaşına tercih ederim" dedi.