Trump, Kanada'ya karşı Belarus'tan gübre alımı için dev anlaşma peşinde

ABD Başkanı Donald Trump, Kanada ile ticaret anlaşmazlığı büyürken ana tedarikçi Kanada'dan uzaklaşarak Rusya müttefiki Belarus'tan gübre alımı için "dev" bir anlaşma üzerinde çalışıldığını söyledi. Trump, Truth Social adlı sosyal medya platformunda yaptığı açıklamada, "ABD, Belarus'tan potas alımı konusunda dev bir anlaşma üzerinde çalışıyor" dedi. "Fiyat, şu anda Kanada'ya ödediğimizden önemli ölçüde düşük olacak. Bu, çiftçilerimiz ve besicilerimiz için çok iyi bir haber" ifadelerini kullandı.

Trump son haftalarda uzun süreli ABD müttefiki ve ülkenin en büyük potas tedarikçisi Kanada ile ticaret savaşını artırdı. Pazartesi günü yapılan anlaşma açıklaması, Washington'ın muhalifleri bastırması ve Ukrayna'nın işgali dolayısıyla Rusya'ya desteğine karşın Minsk ile diyalog kurma istekliliğini gösteriyor.

Potas, gübre üretiminde kullanılan kimyasal bir tuzdur. ABD potasının çoğunu ithal ediyor ve 2022'de Ukrayna savaşının başlamasından sonra fiyatlar yükseldi. ABD Jeoloji Araştırması'na (USGS) göre 2024'te potas ithalatının %79'u Kanada'dan, %11'i Rusya'dan ve %4'ü Belarus'tan geldi.

Belarus ile ilişkilerde yumuşama

Washington, Trump'ın ikinci başkanlık döneminde Belarus ile ilişkileri sessizce yumuşatma adımları attı. Geçen hafta Belarus 25 siyasi tutukluyu serbest bırakırken ABD ülkedeki iki şirkete uygulanan yaptırımları kaldırdı. Ancak 1994'ten beri iktidarda olan Devlet Başkanı Alexander Lukashenko'nun 2020'deki yeniden seçimini protesto eden kitlesel gösterileri bastırmasının ardından gelen yaptırım dalgasıyla yüzlerce kişi hâlâ cezaevinde.

Batılı ülkeler, Minsk'in Moskova'ya kendi toprakları üzerinden Ukrayna'yı işgal etme izni vermesinin ardından 2022'de Belarus'a yeni yaptırımlar uyguladı. Sürgündeki Belarus muhalefet lideri Sviatlana Tsikhanouskaya pazartesi günü Lukashenko ile yapılacak herhangi bir anlaşmanın "çok riskli" olduğu uyarısında bulundu. Tsikhanouskaya, Agence France-Presse'e yaptığı açıklamada, "Tutumumuz, potastan elde edilen tüm gelir baskıya ve Rus savaş makinesinin desteklenmesine giderken rejimle ticaret yapmanın zamanı olmadığı yönünde" dedi. Yine de Amerikalıların "Lukashenko'nun kim olduğunu bildiğine" inandığını vurguladı.

Potas neden önemli?

Potas, tarımda verimliliği artıran gübrelerin temel hammaddelerinden biridir. ABD tarım sektörü, gübre maliyetlerinin yükselmesi durumunda gıda fiyatlarının da etkilenebileceği bir konumda bulunuyor. Kanada, dünya potas üretiminde ve ihracatında en büyük paya sahip ülkeler arasında yer alıyor. Trump'ın açıklaması, ABD'nin gübre tedarikinde alternatif kaynak arayışını gündeme getirirken, Belarus ile yapılacak olası bir anlaşmanın Batı'nın Minsk'e yönelik yaptırım politikasıyla çelişip çelişmeyeceği sorusunu da beraberinde getiriyor.