Terry Fox'un hikayesi Kanada'yı yeniden birleştiriyor

Kanada'da 1980 yılında tek bacağıyla ülkeyi baştan başa koşarak kanser araştırmaları için bağış toplayan Terry Fox'un hikayesi, ülkenin egemenliğinin tartışıldığı bir dönemde yeniden gündeme geldi. Fox'un mücadelesini anlatan Run Terry Run adlı belgesel, 19 Eylül'de Toronto Film Festivali'nde gösterime giriyor. Şarkıcı Bryan Adams da Fox için yeni bir parça yazdı.

1980 yılının temmuz ayında Toronto sokaklarında koşan 21 yaşındaki Fox, o dönem 6 yaşında olan Rob Stickle'ın da hafızasına kazındı. Stickle, annesinin omzunda gördüğü koşucuyu bir Star Wars hayranı olarak ilk anda “robot bacaklı adam” diye tanımladığını anlatıyor. Toronto'da ilkokul öğretmenliği yapan Stickle, o an kimin koştuğunu tam olarak kavrayamadığını, yıllar sonra annesini kanserden kaybedince bu yolculuğun anlamını daha iyi anladığını söylüyor.

Fox neden koşuyordu?

Fox, 1977'de osteosarkom (bir tür kemik kanseri) nedeniyle bacağı kesilen ve British Columbia'da yaşayan genç bir sporcuydu. 1980'de, kanserle mücadele eden çocuklara yeterince destek verilmediğine duyduğu öfkeyle ülkeyi baştan başa koşmaya karar verdi. 12 Nisan 1980'de Newfoundland eyaletindeki St John's kentinde Atlantik Okyanusu'na ayağını soktuktan sonra Marathon of Hope (Umut Maratonu) adını verdiği yolculuğa çıktı. Planı tamamlanırsa yaklaşık 5.000 mil koşacaktı. Plastik, deri ve metalden yapılmış, kendisine tam oturmayan protez bacağı yürüyüş için tasarlanmıştı; bu yüzden koşarken topallar gibi sıçrayan bir stil geliştirdi.

Kanada'da Fox bugün neredeyse bir insan olmaktan çok ulusal bir simge olarak görülüyor: Onun adını taşıyan bir dağ, 14 okul ve onlarca yol bulunuyor. Ülke posta pulu ve madeni para çıkardı, Parks Canada onu “ulusal tarihi kişi” ilan etti. Eylül sonunda düzenlenen yıllık Terry Fox Koşusu 60'tan fazla ülkede yapılıyor ve dünyanın en büyük tek günlük kanser araştırması bağış kampanyası kabul ediliyor. Onun adına toplanan bağış 1 milyar Kanada dolarını (yaklaşık 715 milyon ABD doları) aştı.

Zorlu yolculuk ve erken veda

Belgesel, Fox'un yolculuğun ilk bölümünde çok az destek ve ilgiyle yüzlerce mil koştuğunu, yardımının büyük ölçüde arkadaşları ve ailesinden geldiğini gösteriyor. Tehlikeli yollar, yorgunluk, sıcaklık, yağmur, rüzgar ve acı veren tahrişler bu çabayı sürekli tehdit etti. Ancak ülkeyi geçerken her gün bir maraton tamamladıkça haberi yayıldı; Toronto'ya vardığında kahraman gibi karşılandı. Ontario'nun kuzeyini geçtikten sonra ekibi en zorlu bölümün geride kaldığını düşündü. Ağustos sonunda öksürük ve yorgunluk baş gösterdi; tetkikler akciğerlerinde tümörler olduğunu ortaya koydu. 1 Eylül'de Ontario, Thunder Bay yakınlarında 143 günde 3.339 mil koşmuş olarak durmak zorunda kaldı. Ertesi gün gözyaşları içinde maratonun askıya alındığını duyurdu. Fox, 1981 Haziran'ında hayatını kaybetti.

Fox'un arkadaşı ve tekerlekli sandalyeyle 25.000 mil dünya turu yapan Rick Hansen, hikayenin Kanada'nın kimliğini oluşturan değerleri yansıttığını söylüyor. Ancak Hansen, Fox'u ulaşılmaz bir efsaneye dönüştürmenin onun istemeyeceği bir şey olduğunu vurguluyor: “Terry sıradan bir Kanadalıydı; bize olağanüstü kararlılıkla neler yapılabileceğini gösterdi.”