Tereyağı yeniden yükselişte: Paris'te açılan ilk tereyağı dükkanı rağbet görüyor

Bir zamanlar sağlıksız olduğu gerekçesiyle damgalanan tereyağı, 2026 yılında dünya çapında yeniden yükselişe geçti. Paris'te bu yaz açılan ve kentin tereyağına adanmış ilk dükkanı olan Le Butter, 50 farklı tereyağı çeşidi satıyor ve müşteri kuyrukları için dışarıya bank ile bariyer kurulması gerekti. Dükkanın 34 yaşındaki sahibi Erwan Leo, açılışta sıcaklıkların 41 dereceyi bulması ve Fransa'da orman yangınlarının sürmesi nedeniyle endişeliydi. Ancak iki ay sonra, eylülde dükkan önünde alışveriş torbalarını karşılaştıran tereyağı meraklıları vardı.

Tereyağının bu yükselişi yalnızca Paris'le sınırlı değil. Londra'nın Belgravia semtindeki Pembroke Club, Country Life dergisine bir "tereyağı somelyesi" ilanı vererek gümüş tereyağı arabasını kullanacak personeli eğitecek bir uzman aradı. 2025'ten itibaren hayvan hastalıklarının yayılmasını önlemek için Birleşik Krallık'a Fransa'dan tereyağı getirilmesi yasaklandı.

Tereyağı neden yeniden popüler oldu?

Uzmanlara göre tereyağının itibarının düzelmesinde işlenmiş gıda karşıtı hareketin etkisi var. British Heart Foundation (Britanya Kalp Vakfı) danışmanı ve diyetisyen Tracy Parker, ultra işlenmiş gıdaların obezite, tip 2 diyabet ve kalp hastalıklarıyla ilişkilendirildiğini, tereyağının ise sanayi öncesi, çiftlik ürünü olarak görüldüğünü belirtiyor. Parker, doymuş yağ oranı yüksek beslenenlerin ve kolesterolü yüksek olanların tereyağı tüketimini gözden geçirmesi gerektiğini, ancak ölçülü kullanımın sorun olmadığını söylüyor.

Tereyağı tüketimi 1990'ların sonunda tarihi düşük seviyeye inmişti; o dönemde ortalama bir Britanyalı yılda yalnızca 2 kg tereyağı tüketiyordu. Bugün bu rakam 3 kg'ı aşmış durumda. Belçikalılar yılda 8 kg, Fransızlar ve Danimarkalılar ise kişi başı neredeyse 9 kg tereyağı tüketiyor. Türkiye'de yaşayan 35 yaşındaki Güney Afrikalı gazeteci Safia Patel, pandemide tereyağı bulmakta zorlanınca kendini "tereyağı stokçusu" olarak tanımlamaya başladı. İstanbul'daki evinde yemeklik, yeme ve "süs" tereyağı olmak üzere üç kategori tutuyor; el çantasında her ihtimale karşı iki üç porsiyonluk paket taşıyor.

Paris'teki La Grande Épicerie de Paris'te 150 çeşidin satıldığı "tereyağı duvarı" bulunuyor. En popüler markalar arasında Le Beurre Bordier ve Beillevaire yer alıyor. Tereyağı, "küçük ödül" ekonomisinde 8 avro gibi görece düşük bir fiyatla erişilebilir bir lüks olarak öne çıkıyor. Bazı restoranlar tereyağını peynir gibi servis ediyor; yemek sonrası kraker eşliğinde tahtada sunuluyor.

Sosyal medya ve sanatta tereyağı

Sosyal medyada tereyağı estetiği yaygınlaştı. Gıda sanatçıları tereyağını mermer gibi işleyerek heykeller yapıyor; Amerikalı-Mısırlı sanatçı Laila Gohar bir kez Michelangelo'nun Davut heykelinin bir parçasını tereyağından oymuştu. Tasarım festivalinde gıda sanatçısı Imogen Kwok, çırpılmış tereyağı ve toplanmış otlardan ayak yüksekliğinde bir koni inşa etti. Ancak bu estetikleştirme eleştiri de alıyor. Doğu Londra'daki Planque restoranından Seb Myers, sırf fotoğraf için tereyağı yığınları oluşturulmasını "israf" olarak nitelendiriyor.

Restoranlarda tereyağı ciddi bir unsur olmayı sürdürüyor. Myers, buz gibi servis edilen tereyağının iyi bir yemek deneyiminin habercisi olmadığını söylüyor. Somerset'teki Castle Farm restoranını işleten Pravin Nayar ise tereyağını kendi yapıyor ve oda sıcaklığında tuz serperek servis etmenin önemine dikkat çekiyor: "Bence ekmek, tereyağı için sadece bir kaşık."