Tennessee'de 200 yıl sonra ilk kadın idam edilecek

ABD'nin Tennessee eyaletinde 50 yaşındaki Christa Pike'ın iğneyle idam edilmesi 30 Eylül'e belirlendi. Pike, eyalette 200 yılı aşkın süredir idam edilen ilk kadın olacak.

Pike, 1995 yılında 18 yaşındayken o dönemki erkek arkadaşı Tadaryl Shipp ile birlikte, sorunlu gençler için düzenlenen bir meslek eğitim kampında tanıştıkları 19 yaşındaki Colleen Slemmer'ı döverek, işkence ederek ve öldürerek cinayetten suçlu bulundu. Olay, Knoxville kentinde büyük yankı uyandırdı. Colleen'in göğsünde Şeytani ritüelin simgesi olan bir pentagram kazınmış halde bulundu.

Pike, Colleen'i kendisine hakaret etmekle ve erkek arkadaşını çalmaya çalışmakla suçlamıştı. Kamptaki iki kişi, Pike'ın cinayetten önce ve sonra olayla övündüğünü ve Colleen'in kafatasından bir parça gösterdiğini ifade etti. Pike bir yıl sonra ölüm cezasına çarptırılırken, olay sırasında 17 yaşında olan Shipp'e şartlı tahliye olasılığı bulunan müebbet hapis cezası verildi. Yıllar süren başarısız temyiz başvurularının ardından idam tarihi belirlendi.

Savunma: Çocukluk travmaları ve ruh sağlığı sorunları göz ardı edildi

Pike'ın avukatları, 226 sayfalık af talebi dilekçesiyle son anda cezanın hafifletilmesini umut ediyor. Birleşmiş Milletler insan hakları uzmanları da idamın durdurulması çağrısında bulundu.

Pike'ın çocukluk döneminde cinsel istismar, terk edilme ve ihmal öyküsü belgelenmiş durumda. Avukatları, aynı suçtan bugün bir genç olarak suçlu bulunsaydı ölüm cezası almayacağını savunuyor. Savunma ekibi, yıllar içinde jürinin hiç duymadığı çocukluk ayrıntılarını ortaya çıkardı.

Cornell Hukuk Fakültesi'nde toplumsal cinsiyet ve ölüm cezası konusunda uzman olan ve Pike'ın savunmasında çalışan Sandra Babcock, jürinin istismar ve tecavüz geçmişini bilmesine rağmen bunların mahkemeye sunulmadığını söyledi. Babcock, dosyanın sadece cinsel şiddet geçmişi nedeniyle değil, bunun gençlik ve ruh hastalığıyla birleşmesi nedeniyle de benzersiz olduğunu belirtti.

1995'te savunma ekibinin görevlendirdiği adli psikolog Dr. Diana McCoy, Pike'ın her iki ebeveyni tarafından ağır ihmal edildiğini tespit etti. McCoy'un raporuna göre Pike, annesinin birkaç eşi ve erkek arkadaşı tarafından fiziksel ve cinsel istismara uğradı; 11 ve 17 yaşlarında olmak üzere birkaç kez tecavüze maruz kaldı. Daha sonra, küçük bir çocukken büyükannesinin erkek arkadaşı tarafından defalarca tecavüze uğradığı ortaya çıktı. McCoy, Pike'ın annesinin bu tecavüzlere inanmadığını aktardı.

Ancak Pike'ın duruşma avukatı McCoy'u tanık olarak dinletmedi ve önerdiği tanıkların çoğunu çağırmadı. Bu ayrıntılar ancak on yıldan fazla süre sonra, dosyayı inceleyen bir mahkeme duruşmasında ortaya çıktı. Yeni avukat ekibi, savunmanın etkisiz kaldığı iddiasıyla başvurdu; hakim bu talebi reddetti.

Pike'a 2021'de cezaevinde bipolar bozukluk teşhisi kondu ve o tarihten bu yana ilaçla tedavi görüyor.

Savunma için çalışan bir diğer adli psikolog Dr. Bethany Brand, 2023'te yaptığı değerlendirmede Pike'ın vakasını, kendisini koruması gereken çok sayıda kişi tarafından istismar edilmesi nedeniyle son derece nadir olarak nitelendirdi. Brand'e göre Pike'ın çocukluğu fiziksel, cinsel ve duygusal istismarla doluydu ve okul çağından önce birçok erkek tarafından cinsel saldırıya uğradı.

Brand, Pike'ın bipolar bozukluğa bağlı tedavi edilmemiş mani dönemleri ve tedavi edilmemiş travma sonrası stres bozukluğu (PTSD) yaşadığını belirtti. Brand, bu iki durumun birlikte, öldürdüğü genç kızdan ne kadar tehdit altında hissettiğini ve o anda yaşadığı duygusal kontrol kaybını kesinlikle etkilediğini söyledi.

Son karar valinin

Geçen yıl Tennessee Yüksek Mahkemesi, Pike'ın cezasının hafifletilmesini haklı gösterecek koşulların ortaya konmadığına karar verdi. Temyiz süreci tükendi ve idam tarihi belirlendi. Daha önce bir federal temyiz mahkemesi, jürinin zorlu çocukluk dönemini duruşma sırasında annesi, babası ve teyzesinin ifadeleriyle zaten duyduğunu; bipolar bozukluk, PTSD ve beyin hasarına ilişkin yeni kanıtların jürinin duyduklarını büyük ölçüde tekrarladığını ve kararı değiştirmeyeceğini hükmetmişti.

Pike, Tennessee Valisi Bill Lee tarafından af verilmezse 30 Eylül'de idam edilecek. Bu kararın son ana kadar açıklanması beklenmiyor. Lee daha önce hiçbir ölüm cezası davasında af vermedi. Tennessee Yüksek Mahkemesi bu hafta Pike'ın idamı durdurma talebini reddetti. Avukatları sonraki adımları değerlendirdiklerini söyledi.

Pike, idam gününde tamamen kadınlardan oluşan bir ekiple karşılaşmak istedi. Bir grup erkek tarafından tutulmasının travmasını ağırlaştıracağını belirtti. Tennessee eyaleti, kadın gardiyanların Pike'ı idam edileceği cezaevine nakletmesini hedeflediklerini ancak bunu garanti etmediklerini açıkladı.

Colleen'in annesi May Martinez, Pike'ın idamını destekliyor. 2021'de Knoxville televizyonu WBIR'a konuşan Martinez, "Suçu o işledi. Bedelini ödemesi gerektiğini düşünüyorum" demişti; bu hafta BBC'ye bu sözlerinin arkasında durduğunu söyledi. Martinez, Pike'ın ölmeden önce acı çekmesi gerektiğini belirterek, "Colleen'in hissettiği acıyı hissetmesi beni rahatlatır" ifadesini kullandı. Martinez, kızının ölümünü her gün yeniden yaşadığını ve idamın kendi ölümünden önce gerçekleşmesini istediğini söyledi.

Mağdur hakları savunuculuğu grubu Justice Coalition, Martinez'in idamı izlemek üzere Tennessee'ye seyahat etmesine yardımcı olmak için bağış topladı. Grubun genel müdürü Robert Bracewell, cezanın Pike'ın akranlarından oluşan bir jüri tarafından belirlendiğini ve Colleen'in ailesinin bunu istediğini belirterek, idamın 30 Eylül'de yapılması gerektiğini savundu.

Pike'la cezaevinde tanışan ve şu anda adalet reformu ile suç mağdurları için savunuculuk yapan Ashlee Sellars, iki çelişkili inancı uzlaştırmaya çalışıyor: Colleen'in annesinin adaletin yerine geldiğini hissetme hakkı olduğunu ve arkadaşı Christa dahil herkesin bir kefaret şansını hak ettiğini düşünüyor.

Sellars, "İnsanlar herkesin hayatının önemli olduğunu bilmek ister, değil mi? Colleen'in hayatının önemli olduğunu bilmek isterler" diyor. "Christa ise bu anda sanırım gerçekten yaşamaktan çok, hayatının önemli olduğunu kanıtlamak için savaşıyor."