Stormont bütçe krizi: Bakanlar teklifi yetersiz buldu

Kuzey İrlanda yürütme organı, bütçe kilitlenmesini çözmek için cuma günü Birleşik Krallık hükümetiyle görüşmelere devam edecek. Pazartesi günü Kuzey İrlanda Bakanı Sir Chris Bryant, Stormont'ta bir ilk teklif sunmuştu.

Sunulan teklif, yürütme organının mali durumunu istikrara kavuşturmak amacıyla önümüzdeki üç yıl boyunca yıllık 350 milyon sterlinlik bir katkı sağlanmasını içeriyordu. Ancak bölgedeki siyasi partiler, bu miktarın yetersiz olduğunu belirterek hükümetin katkısını artırması gerektiğini savundu.

Partilerden ortak tepki: Teklif yetersiz

Görüşmelerin cuma sabahı çevrimiçi olarak yapılması bekleniyor. Yürütme organı, Westminster'dan ek destek gelmeden bu mali yıl için bir bütçe üzerinde anlaşamayacağını defalarca dile getirmişti. Ağustos ayında belirlenen sürenin dolmasının ardından, bakanların bütçeyi onaylayamaması nedeniyle Stormont yetkililerine geçen yılın fonlarının yüzde 95'ine kadar harcama yapma yetkisi verilmişti.

Geçtiğimiz hafta Başbakan Andy Burnham, Stormont hükümetinin düzgün bir bütçeyle çalışmasını sağlama sözü vermişti. Westminster ile yapılan görüşmelerde resmi bir son tarih belirlenmemiş olsa da, 10 Numara'nın 28 Ekim'de bütçesini yayımlaması planlanıyor. Stormont kaynakları, mali bir uzlaşmanın bu tarihten önce sağlanması gerektiği beklentisinde.

Başbakan Yardımcısı Michelle O'Neill, pazartesi günü bakanla görüştükten sonra yürütme organının artık hükümetle "müzakere" aşamasında olduğunu söyledi. O'Neill, "Bu noktaya defalarca geldik, krizden krize sürükleniyoruz. Temel bütçe yapısını düzeltmeleri gerekiyor. Masaya birkaç pound atıp çekip giderlerse yine aynı noktaya döneriz" dedi.

DUP lideri Gavin Robinson ise hükümetin ilk teklifinin "tek bir bakanlığın baskılarının bile çok altında kaldığını" belirtti. "Sadece anlaşalım ve devam edelim diyenler, bunun sonucunda gelecek kesintileri açıklamalı" diye ekledi.

Alliance partisi, mali paket konusundaki herhangi bir anlaşmanın Stormont kurumlarında reform taahhütlerine bağlanması gerektiğini savunuyor. Parti lideri Naomi Long, Mayıs 2027'de yapılacak bir sonraki meclis seçimleri öncesinde bu görüşmelerin paralel yürütülmesinin önemli olduğunu vurguladı.

Ulster Unionist lideri Jon Burrows, mali düzenlemeler konusunda "Majestelerinin hükümeti ile siyasi partiler arasında bir fikir birliği sağlanması gerektiğini" ifade etti. Burrows, "Sürekli daha fazlasını istememek için bu işe inandırıcılıkla yaklaşmamız gerektiği önermesini kabul ediyoruz" dedi.

Stormont'un resmi muhalefeti konumundaki SDLP ise yürütme organının bütçe üzerinde anlaşma sorumluluğundan kaçamayacağını belirtti. Parti lideri Claire Hanna da pazartesi günü bakanla görüşerek yürütme organı ve meclis reformu için çağrıda bulundu. Hanna, "Aylarca süren görüşmelere gerek yok, herkes ne yapılması gerektiğini biliyor. Bunlar yapılmazsa yine aynı noktaya döneriz ve bir sonraki seçim öncesinde bu mekanizmaları kuramazsak daha fazla kayıp yıl yaşarız" diye konuştu.