Renoir tablolarının çalındığı hırsızlık Avrupa'da müze soygunlarını gündeme getirdi

Fransa'nın güneyindeki Cagnes-sur-Mer kasabasında bulunan Renoir Müzesi'ne bu hafta giren hırsızlar, izlenimci ressam Pierre-Auguste Renoir'a ait milyonlarca euro değerinde dört tabloyu çaldı. Yetkililere göre hırsızlar çitleri elektrikli bıçkıyla keserek müzeye girdi ve tabloların çerçevelerini kısa sürede söküp olay yerinden ayrıldı.

Soygunun üzerinden saatler geçmeden iki tablo, hırsızların kaçarken mudi bahçesine bırakması üzerine bulundu. Polis, kayıp tabloların izini sürerken olayla ilgili soruşturma devam ediyor. Hırsızlık, Avrupa genelinde müzelerin güvenliği konusundaki endişeleri artırdı.

Avrupa Polis Teşkilatı (Europol), geçtiğimiz ay yayımladığı raporunda son iki yılda müzelerden bildirilen hırsızlık vakalarının arttığını duyurdu. Rapor, hırsızların daha sert yöntemlere başvurduğunu ve değerli metal ile mücevher gibi kolay taşınabilir nesneleri hedef aldığını ortaya koyuyor. Europol'e göre saldırılar kısa sürede tamamlanacak şekilde planlanıyor.

Geçen yıl ekim ayında Paris'teki Louvre Müzesi'nden çalınan 88 milyon euro değerindeki mücevherlerin hâlâ bulunamaması, müzelerin güvenlik önlemlerini gözden geçirmesine yol açtı. Olaydan bu yana Fransa'da bir müzeden madeni para, Viyana'da bir müzeden elmas kolye, İspanya'da Tunç Çağı eserleri ve İtalya'da iki müzeden sanat eserleri çalındı. Sanat dedektifi Arthur Brand, Louvre soygununun ardından dünya genelinde benzer saldırıların yaşanabileceği uyarısında bulunmuştu.

Müzeler neden savunmasız?

Uzmanlar, müzelerin genellikle tarihi binalarda faaliyet göstermesi nedeniyle güvenlik sistemlerinin kurulmasının zor olduğunu belirtiyor. Brand'e göre müzeler, güçlü güvenlik önlemlerine sahip mücevher dükkanları ve bankalarla karşılaştırıldığında hırsızlar için daha cazip hedefler. Müze yöneticileri genellikle bütçelerini yeni sergilere ayırıyor, güvenliğe yeterli kaynak aktaramıyor.

Viyana'daki Uygulamalı Sanatlar Müzesi'nin (MAK) müdürü Lilli Hollein, geçen ay yaşanan soygunun ardından güvenlik önlemlerini artırdıklarını söyledi. Müzeye girişte metal dedektörü kullanılmaya başlandı, çantalar vestiyer veya dolaplara bırakılıyor ve güvenlik görevlisi sayısı çoğaltıldı. Hollein, "Bir müze kale olamaz" diyerek açık kurumlar olmayı sürdürmek ile artan güvenlik ihtiyacı arasındaki dengeye dikkat çekti.

Europol raporuna göre hırsızlar artık balyoz, balta, levye ve bazı durumlarda patlayıcı madde kullanıyor. Louvre'da hırsızlar mekanik asansörle pencereye ulaşmış, elektrikli aletlerle camı kesmiş ve güvenlik görevlilerini tehdit ettikten sonra mücevherleri almıştı. Renoir Müzesi'ndeki olay ise beş dakika içinde tamamlandı.

Hangi eserler hedef alınıyor?

Uzmanlara göre hırsızların hedefleri değişiyor. Tablolar hâlâ çalınsa da satılması zor olduğu için son yıllarda altın, gümüş gibi değerli metaller, elmas ve değerli taşlar ile Çin porseleni gibi kolay elden çıkarılabilen nesneler tercih ediliyor. Değerli metaller eritilerek iz bırakmadan satılabiliyor, mücevherdeki taşlar sökülüp ayrı ayrı pazarlanabiliyor.

Louvre'dan çalınan mücevherlerin arasında İmparatoriçe Eugenie'nin tacı, Kraliçe Marie-Amelie'nin kolyesi ve küpeleri ile fiyonk şeklinde bir broş bulunuyordu. Viyana'daki müzeden çalınan 600'den fazla elmasla süslü kolye ise 1939'da Kraliçe Nazlı tarafından takılmıştı.

Art Recovery International'ın yöneticisi Christopher A. Marinello, çalınan sanat eserlerinin yalnızca yüzde 5 ila 10'unun bulunabildiğini belirterek küçük müzelerden yapılan hırsızlıkların "daha da acı verici" olduğunu söyledi.

Güvenlik uzmanı İbrahim Bulut, hırsızlığı tamamen önlemenin mümkün olmadığını, asıl amacın hırsızları geciktirmek olduğunu vurguladı. Bulut'a göre ek kapılar, kalınlaştırılmış camlar veya sis makineleri gibi önlemler polisin olay yerine ulaşması için zaman kazandırabilir. Belçikalı güvenlik şirketi Acre Security'nin CEO'su Kumar Sokka ise son 18 ayda duvar delme gibi titreşimleri algılayan sistemlere talebin arttığını belirtti.