Galler'de eski mahkum ölümlerinin üçte biri uyuşturucu kaynaklı

Cardiff Üniversitesi bünyesindeki Wales Governance Centre (Galler Yönetişim Merkezi) tarafından yayımlanan yeni bir rapora göre, 2024-25 döneminde Galler'de denetimli serbestlik kapsamında takip edilen eski mahkumların ölümlerinin %37'si uyuşturucuyla bağlantılı. Bu oran, İngiltere ve Galler genelinde aynı kategorideki ölümlerin toplam içindeki payının belirgin biçimde üzerinde.

Rapora göre Galler'de bu dönemde hayatını kaybeden 52 eski mahkumdan 19'unun ölümü, amacı "belirlenemeyen" uyuşturucu zehirlenmesi olarak kaydedildi. İngiltere ve Galler genelinde ise aynı kategorideki ölümler toplam 620 ölümün 131'ini, yani yaklaşık beşte birini (%21) oluşturuyor.

Raporun yazarından "sistemik sorun" uyarısı

Raporun yazarı Dr Robert Jones, BBC Wales'e yaptığı açıklamada araştırmanın Bilgi Edinme Özgürlüğü başvuruları dahil olmak üzere Birleşik Krallık hükümeti verilerine dayandığını söyledi. Jones, verilerin "son derece trajik koşullara ve sonuçlara işaret eden kimi sistemik aksaklıklara" işaret ettiğini belirtti.

Jones, "Buna rağmen şu anda bu ölümler, nedenleri ve gerçekte nasıl bir çözüm bulunabileceği üzerine özel bir tartışma ya da diyalog yürütülmüyor" dedi. Madde kullanımıyla mücadele, konut, eğitim ve yerel yönetim gibi birçok sosyal politika alanının Galler hükümetine devredildiğini hatırlatan Jones, ceza adaleti konularının sıklıkla Cardiff'teki Senedd (Galler Parlamentosu) ile Westminster'daki parlamento tartışmaları arasında boşluğa düştüğünü ifade etti.

Galler'de ceza adaleti sistemi Westminster tarafından yönetiliyor. Plaid Cymru liderliğindeki Galler hükümeti ve önceki İşçi Partisi yönetimi, bu yetkinin Galler'e devredilmesi gerektiğini savunuyor.

Eski mahkumlarda evsizlik artıyor

Rapor ayrıca Galler'de eski mahkumlar arasındaki evsizliğin artmaya devam ettiğini ortaya koyuyor. Galler denetimli serbestlik hizmetlerince takip edilen ve tahliye edildikleri gün sokakta yaşadığı kaydedilen kişi sayısı 2025-26'da %24 arttı. Toplamda 695 eski mahkum, tahliye edildikleri gün sokakta yaşıyordu.

Raporun diğer bulguları arasında, 2025'te Galler'de kadınlara verilen hapis cezalarının %39'unun mağazadan hırsızlıkla ilgili suçlardan kaynaklanması yer alıyor. Ayrıca 2025'te Galler'de siyah etnik gruplardan gelen kişiler hapishane nüfusunda en fazla temsil edilen grup olmayı sürdürdü: her 10 bin kişide 58 siyah mahkum bulunurken, bu sayı beyazlar için 10 binde 15.

Cezaların ve denetimli serbestliğin yönetiminden sorumlu olan Birleşik Krallık Adalet Bakanlığı (Ministry of Justice), Galler'de hapishaneler, denetimli serbestlik ve mahkemeler arasında çalışan hizmetlere 3,4 milyon sterlinden fazla yatırım yapıldığını, bunun eski mahkumların bağımlılıkla mücadelesine destek amacı taşıdığını bildirdi. Bakanlık, evsiz kalma riski taşıyan mahkumlara cezaevi ve denetimli serbestlik hizmetlerince geçici barınma sunulabildiğini de ekledi.

Galler hükümeti sözcüsü ise her uyuşturucu kaynaklı ölümün bir trajedi olduğunu belirterek, sağlık kurulları, yerel yönetimler ve Public Health Wales (Galler Halk Sağlığı Kurumu) ile birlikte erken müdahale, önleme, tedavi ve iyileşme desteğine odaklanarak madde kötüye kullanımının yol açtığı zararları azaltmaya çalıştıklarını söyledi.