Premier Lig'de 'Büyük Altı' dönemi sona mı eriyor?

Premier Lig'de uzun yıllar boyunca Arsenal, Chelsea, Liverpool, Manchester City, Manchester United ve Tottenham Hotspur'dan oluşan bir "Büyük Altı" (Big Six) tanımı vardı. Bu kulüpler yalnızca lig tablosunun üst sıralarını domine etmekle kalmıyor, aynı zamanda en geniş taraftar kitlesine, en büyük finansal güce ve genellikle ligin en başarılı takımlarına sahipti. Ancak son sezonlarda bu tablo değişmeye başladı.

Son iki yılda Tottenham ve Manchester United kendilerini tablonun alt sıralarında mücadele ederken buldu. Aston Villa, Brentford ve Brighton gibi takımlar ise üst sıralar için yarışıyor. Öte yandan son on yılın en baskın takımı Manchester City, dokuz yıla yayılan mali kural ihlalleri nedeniyle suçlu bulunmasının ardından belirsizlik dönemiyle karşı karşıya.

Finansal güç sürüyor ama sahadaki tablo değişiyor

Finansal açıdan "Büyük Altı" hâlâ yerini koruyor. City, Arsenal, Manchester United, Liverpool, Tottenham ve Chelsea, dünya futbolunun en yüksek gelir üreten kulüpleri arasında ilk 10'da yer alıyor. Ancak sahadaki geleneksel "Büyük Altı" dönemi sona eriyor mu?

Premier Lig tarihinin en unutulmaz hikayelerinden biri, Leicester City'nin 2015-16 sezonunda şampiyonluğu kazanmasıydı. Bu, "Büyük Altı" dışındaki bir takımın şampiyonluğa yaklaşmasının ne kadar zor olduğunu gösterdiği için dünya çapında futbolseverlerin hayal gücünü yakalamıştı. Ancak bu bir istisna gibi göründü; sonraki üç sezonda "Büyük Altı" yeniden üst sıraları kilitledi. Hatta aralarındaki fark her zamankinden daha da büyüdü; bu üç sezonda yedinci ile altıncı sıra arasındaki en küçük puan farkı sekizdi.

2010-11 ile 2018-19 arasında sözde "Büyük Altı" bu üst sıralarda beş kez yer aldı. İki kez ilk yedide, bir kez de ilk sekizde tamamladılar. Son altı sezonda ise yalnızca bir kez altısı birden ilk altıda bitirdi; Aston Villa, Newcastle ve Brighton zaman zaman bu sıralarda yer aldı.

Tottenham'ın düşüşü ve diğer takımların yükselişi

Özellikle Tottenham zorlandı; son iki sezonda küme düşme hattının bir sıra üstünde bitirdi ve bu sezon ilk altı maçta galibiyet alamayarak üç puanla sondan ikinci sırada. Bu sezon henüz erken olmakla birlikte Manchester United 13., Liverpool ise 9. sırada. 2021-22'den bu yana Chelsea ve United iki kez ilk altının dışında kaldı; Tottenham ise üç kez kaçırdı ve iki kez 17. oldu. Son üç yılda ilk altı sıradan beşi geleneksel altı dışındaki kulüplere gitti; bu, önceki sekiz yılın toplamıyla aynı.

Toplu hakimiyetin sona ermesinin bir nedeni, diğer kulüplerin finansal açığı kapatması. Newcastle, 2021'de Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu liderliğindeki 305 milyon sterlinlik satın almanın ardından örnek teşkil ediyor. 2021-22'de 11. olan takım, sonraki sezon dördüncü, iki sezon sonra ise beşinci oldu. Brighton gibi diğer kulüpler ise veri ve akıllı transfer politikasına yöneldi. Brighton, 2021'de 19 yaşındaki Ekvadorlu orta saha Moises Caicedo'yu Independiente del Valle'den 4 milyon sterline alıp iki yıl sonra Chelsea'ye 115 milyon sterline satarak o dönem İngiltere rekoru kırdı. Marc Cucurella'yı 15 milyon sterline alıp 62 milyon sterline Chelsea'ye, Alexis Mac Allister'ı 7 milyon sterline alıp 55 milyon sterlin değerinde Liverpool'a sattı.

Sir Alex Ferguson 2013'te emekli olduğundan bu yana Manchester United, efsanevi teknik direktörün 26 yıllık dönemindeki başarısına yaklaşmakta zorlanıyor. 20 kez lig şampiyonu olan kulüp, 2020-21 sezonunun başından bu yana dört farklı kalıcı teknik direktörle çalıştı. Chelsea aynı dönemde yedi, Tottenham ise altı farklı kalıcı teknik direktör değiştirdi. Arsenal ise 2019'da göreve gelen Mikel Arteta'ya sabır göstererek 22 yıllık şampiyonluk hasretini geçen sezon sonlandırdı.

"Büyük Altı" Premier Lig'de her zaman var olmadı; tanımın evrimleşmesi beklenen bir durumdu. Lig 1992'de kurulduğunda Arsenal, Everton, Liverpool, Manchester United ve Tottenham'dan oluşan bir "Büyük Beş" vardı. Bu, 1990'ların sonu ve 2000'lerin başında Manchester United ve Arsenal'in hakimiyetiyle "Büyük İki"ye dönüştü; ardından Chelsea ve Liverpool'un düzenli olarak ilk dörde girmesiyle "Büyük Dört"e genişledi. 2010-11 sezonu, İngiliz lig tarihinde ilk altının Arsenal, Chelsea, Liverpool, Manchester City, Manchester United ve Tottenham'dan oluştuğu ilk sezondu. Bu 2014-15, 2016-17, 2017-18 ve 2018-19'da tekrarlandı.

Tartışmasız ligin en açık olduğu dönem 1960'lardı; Burnley, Tottenham, Ipswich, Everton, Liverpool, Manchester United, Manchester City ve Leeds şampiyonluk kazandı. Premier Lig şampiyonunun muhtemelen "Büyük Altı"dan çıkacağı düşünülse de, ilk altının yalnızca bu takımlardan oluştuğu kavramından uzaklaşılıyor; altısının birden ilk altıda bitirmesinin üzerinden dört yıl geçti. Şu anda Brighton, Brentford ve Everton ilk altıda ve sezonun geri kalanında oynanacak çok maç olsa da, ligin üst kesimi hiç olmadığı kadar açık görünüyor.