Olimpiyat sprinteri Beth Dobbin günde 22 saat yatakta

Britanyalı olimpiyat sprinteri Beth Dobbin, 2021 Tokyo Olimpiyatları'nda Büyük Britanya adına koşmuştu. Beş yıl sonra, 32 yaşındayken günde 22 saatten fazla yatakta geçiriyor. Dobbin'e ME (miyaljik ensefalomiyelit) teşhisi konuldu. Bu hastalık, uyku sorunları, düşünme ve hafıza güçlükleri, ağrı ve dinlenmeyle geçmeyen şiddetli yorgunluk gibi belirtilerle seyreden kronik ve dalgalı bir rahatsızlık.

Dobbin, bu yıl evden yalnızca beş kez çıktı. Yataktan sadece yemek yemek ve tuvalete gitmek için kalkıyor. Bir sohbet ya da parlak bir ışık veya yüksek bir ses, 24 ya da 48 saat, en kötü durumda ise aylarca süren bir "çöküşe" yol açabiliyor.

Hastalık nasıl başladı?

Dobbin için her şey 2021-22 kışında üst üste geçirdiği Covid ve glandüler ateş enfeksiyonlarıyla başladı. Her iki hastalığı da belirti göstermeden geçirdiğini, testler sayesinde öğrendi. Başlangıçta biraz daha fazla uyuyor ve koşu süreleri hafifçe düşüyordu. Zamanla boyun ve koltuk altı bezlerinde ağrı ile kendini iyi hissetmeme durumu ortaya çıktı. British Athletics doktorlarının testleri bir sonuç vermedi.

Dobbin o yıl Dünya Şampiyonası, İngiliz Milletler Topluluğu Oyunları ve Avrupa Şampiyonası'na katılmaya hak kazandı. Ancak sağlığı giderek kötüleşti. Dünya Şampiyonası'nda boğaz ağrısı ve gece uyanmaları yaşadı. Milletler Topluluğu Oyunları'nda koşarken başı döndü ve vücudu normalden daha fazla ağrıdı. Avrupa Şampiyonası'nda ise bloklardayken bacaklarındaki hissi kaybedince hatalı çıkış yaptı.

Dobbin, "Avrupa Şampiyonası bittiğinde büyük bir dinlenme dönemi geçirdim ama belirtiler üst üste gelmeye başladı" diyor. "Ayağa kalkmakta zorlanıyordum, sürekli uyuyordum, hep yataktaydım. Altı hafta sonra antrenmana döndüm. Üç hafta dayanabildim."

Doktorlar, aylar önce geçirdiği virüslere rağmen hâlâ iyileşmemesine şaşırdı. Dobbin farklı uzmanlara göründü ve hepsi ME teşhisi koydu. ME'nin bilinen bir tedavisi veya özel bir ilacı yok. Hastalar genellikle 200'den fazla belirtiye yol açabilen bu durumu yönetmek için endikasyon dışı ilaçlara başvuruyor.

Dobbin, kronik yorgunluk sendromu (CFS) etiketini reddediyor. Eski bir atlet olarak "hayatı boyunca yorgunluğu tanıdığını" söylüyor ve bu terimin hastalığın ciddiyetini yansıtmadığını belirtiyor. "Keşke sadece yorgunluk olsaydı, o zaman çok kolay olurdu" diyor. Ona göre bu his, tüm vücudun "kapanması" ve "ölüme birkaç gün kalmış gibi" hissettirmesi anlamına geliyor.

NHS'te uzman hizmet yok

Birleşik Krallık'ta 400 binden fazla kişinin ME hastası olduğu düşünülüyor; gerçek sayının 1 milyonu aşabileceği tahmin ediliyor. Hastalığın şiddeti, çalışıp okuyabilenlerden 24 saat bakım ve tüple beslenmeye ihtiyaç duyanlara kadar değişiyor.

NHS (Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi) bünyesinde ME için özel bir hizmet bulunmuyor. Dobbin, British Athletics fonu sona erdikten sonra kendi bulduğu özel bir uzmanla yüz yüze görüşmek için 22 ay beklemek zorunda kaldı.

Dobbin'in Doncaster'daki aile evinde görüşme sırasında yanında olan annesi Jean, babası Jim ve kız kardeşi Faye, durumun ağırlığını paylaşıyor. Eski futbolcu olan baba Jim, "Ona yardım etmek için çok çaresizim ama hiçbir şey yok" diyor. Anne Jean ise "Her gün uyanıp üzülüyorsunuz. Oysa o hayatını kuruyor olmalıydı" ifadelerini kullanıyor.

Dobbin'in küçük kız kardeşi Faye, pazar günü ME Research UK için Yorkshire Maratonu'nda koşacak. Faye, "Kendimi çok çaresiz hissediyorum ve yıllardır ne yapabiliriz diye konuşuyoruz" diyor.

Dobbin geleceği hakkında net konuşuyor: "Maalesef çok kasvetli. Söylenecek tek olumlu şey, Covid'in üzerinden altı yıl geçti ve sanki tüm tıp dünyası uyandı." Uzun Covid ile ME arasındaki belirti örtüşmesi, hastalığa yönelik araştırma fonlarında artış sağladı. Dobbin, konuşmasının nedenini ise şöyle açıklıyor: "Bir platformum var. Bu çoğu insanın başına gelse konuşamazdı, bu yüzden bunu yapma görevim olduğunu hissediyorum."