Pentagon: Hasan'in kurşuna dizilerek infazi canli yayinlanacak

ABD Savunma Bakanligi (Pentagon), 2009 yilinda Texas'taki Fort Hood askeri ussunde 13 silahsiz askeri olduren eski ABD Ordusu psikiyatristi Nidal Hasan'in 3 Aralik'ta kursuna dizilerek idam edilecegini ve infazin internetten canli yayinlanacagini duyurdu. Savunma Bakani Pete Hegseth, infazin halk tarafindan izlenebilecegini soyledi. Bir Savunma Bakanligi yetkilisi BBC'ye, infazin canli yayinlanacagini dogruladi.

Yetkililere gore bu, ABD'de yaklasik bir asirdir ilk kez halka acik bir infaz olacak. Idam cezasi mahkumlariyla calisan avukat John Mills, canli yayin kararinin "modern donemde esi gorulmemis" oldugunu ve "hukuki zeminde belirsizlik" tasidigini belirtti. Hegseth ise "Insanlar bu tur seylerin ciddi sonuclari oldugunu anlamali" dedi.

Birlesmis Milletler insan haklari ofisi AFP'ye yaptigi aciklamada, infazin canli yayinlanmasinin "halka acik infaz anlamina gelecegini ve iskencegin kesin yasagina aykiri olacagini" ifade etti. Demokrat Partili Senato uyesi Chris Murphy, karari CNN'e degerlendirirken "igrenc" dedi ve bunu Islam Devleti grubunun uyguladigi infazlara benzetti.

Idam sureci ve tartismalar

Pentagon bu hafta basinda, Hasan'in 60 yildan uzun suredir ABD ordusunda yapilan ilk infazla idam edilecegini aciklamisti. Hasan, Fort Hood'daki kalabalik bir saglik binasinda 13 silahsiz askeri oldurdugunu mahkemede kabul etmisti. Olayda yedi kursunla yaralanan eski ABD Ordusu cavusu Alonzo Lunsford, BBC'nin Today programina yaptigi aciklamada, kursuna dizilerek infazi destekledigini, bunun isledigi sucu "hak eden" bir yontem oldugunu soyledi.

Ancak Lunsford, infazin herkes tarafindan izlenmesine karsi oldugunu, bunun genclere yanlis mesaj verebilecegini belirtti. Yine de olaydan etkilenen kisilerin izleyebilmesinin onemli oldugunu vurguladi. Infaza katilmayi planladigini ve tetik cekilmeden once Hasan'in gozlerinin icine bakmak istedigini soyledi: "Basarisiz oldugunu bilmesini istiyorum. Ben hala buradayim."

Idam cezasinin, ABD baskaninin onayi ve ust mahkeme incelemesinden gecmesi gerekiyor. Avukat Mills, Hasan icin temyiz surecinin sona ermedigini ve muhtemelen federal mahkemede mahkumiyetiyle cezasinin yeniden incelenmesini isteyecegini, bunun infazi erteleyebilecegini belirtti. Bu nedenle infazin gerceklesmesi halinde sasiracagini ekledi.

Yontem ve gecmis uygulamalar

Infazin Fort Hood'da 3 Aralik'ta yapilmasi planlaniyor. Bu, II. Dunya Savasi'nin bitiminden bu yana orduda kursuna dizilerek yapilan ilk infaz olacak. ABD'de son askeri infaz 1961'de, 11 yasindaki bir Avusturyali kiza tecavuzden mahkum edilen bir erin asilmasiyla gerceklesmisti. Son kursuna dizme infazi ise Ocak 1945'te, savastan kacan genc asker Eddie Slovik'in vurulmasiyla yapilmisti.

Yale Universitesi'nden bir profesor, halka acik infazin "Orta Cag'dan kalma" oldugunu savundu. Fordham Universitesi hukuk profesoru Deborah Denno ise "daha once hic canli yayinlanan bir infaz olmadigini" belirterek, bunun "ABD'de muhtemelen daha once gorulmemis bir seffaflik duzeyi getirecegini" soyledi. Askeri infazlarda kimlerin izleyebilecegi Ordu Yonetmeligi 190-55 ile duzenleniyor; gazeteciler ve yakinlar gibi belirli gruplar izin alabiliyor, 18 yas altindakiler kabul edilmiyor. BBC, Pentagon ve ABD Ordusu'na izleme kurallarinin gevsetilip gevsetilmeyecegini ve genc insanlari canli yayindan uzak tutacak onlemleri sordu.

Amnesty International verilerine gore gecen yil 17 ulkede 2.700'den fazla infaz gerceklesti, ancak bunlardan sadece ikisi halka acik yapildi: Iran'da 11, Afganistan'da 6. ABD Katolik Piskoposlari Konferansi, infazin canli yayinlanmasini kiniyor. Konferans baskani Baspiskopos Paul Coakley, "Tanrimiz hayat tanrisidir" dedi. "Hasan'in eylemleri hicbir sekilde mazur gorulemez, ancak bu karar bir olum kultunun barbarca tesvikidir ve yeniden degerlendirilmelidir" diye konustu.