Oxford Street'te araç trafiği ekim ayında kaldırılıyor

Londra'nın en bilinen alışveriş caddesi Oxford Street'te araç trafiği ekim ayından itibaren kaldırılıyor. karar, yıllardır süren siyasi tartışmaların ardından Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan'ın geliştirme kurumu modelini devreye sokmasıyla alındı. Bu adım, cadde üzerindeki planlama yetkilerini Westminster Belediyesi'nden (Westminster City Council) alarak belediye başkanına bağlı bir kuruma devrediyor.

Oxford Street'in yayalaştırılması fikri ilk olarak 2016'da Khan'ın seçim vaatleri arasında yer aldı. 2018'de dönemin Muhafazakâr yönetimindeki Westminster Belediyesi, yerel sakinlerin karşı çıkması üzerine planı reddetti. Londra Belediye Başkanı, bu geri adımı o dönem "ihanet" olarak nitelendirmişti.

Kilitlenmeyi aşmak için kurulan Oxford Street Geliştirme Kurumu'nda (OSDC) Westminster Belediyesi'nden üç, Camden Belediyesi'nden bir üye yer alıyor. 12 kişilik kurulun geri kalanı belediye başkanı tarafından atanıyor. Kurumun oluşturulması ve belediyenin yetkilerinin elinden alınması, Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetim Bakanı'nın onayını gerektiriyordu. 2024'te bu görevi yürüten Angela Rayner'ın onayı süreci hızlandırdı.

Eleştiriler: 'Demokratik süreç devre dışı'

Karara karşı çıkanlar, geliştirme kurumu modelinin demokratik olmadığını ve yerel halkın söz hakkını elinden aldığını savunuyor. Westminster Belediyesi'nin Muhafazakâr lideri, Belediye Başkanı'nı "sistemi kandırmakla" suçladı. Bölgede 20 yıldır yaşayan Karen Jones, 30-40 otobüs hattının yeşil mahallelere yönlendirilmesinin bölgenin dokusunu bozacağından endişe ediyor.

Marylebone Derneği'nden Michael Bolt ise trafiğin Wigmore Street ve Marylebone üzerinden yeni güzergâhlara kayacağını, bunun da bölgenin "köy havasını" bozacağını belirtiyor. Bolt, 2018'de planın 54 seçilmiş belediye meclis üyesi tarafından durdurulabildiğini, bugün ise kararın büyük ölçüde belediye başkanının kontrol ettiği bir kurula geçtiğini söylüyor.

Otobüs ve taksi güzergâhları değişiyor

Yayalaştırma sonrası otobüs, taksi, motosiklet, kurye araçları ve bisikletler çevre sokaklara yönlendirilecek. Berwick Street'te tezgâh işleten Robin Smith, trafiğin dar ve yerleşim ağırlıklı sokaklara kaymasının bölge sakinleri için ciddi sıkışıklık yaratacağını belirtiyor. Smith, akşam saatlerinde bölgeye gelecek kişi sayısının 20 binden 200 bine çıkması hâlinde altyapının kaldıramayacağı uyarısında bulunuyor.

Westminster Belediyesi Başkan Yardımcısı Tim Barnes, planın aceleyle hazırlandığını ve kaynaklarının yetersiz olduğunu savunuyor. Çalışmaların asıl olarak ilkbaharda başlaması, yoğun Noel döneminde ise durdurulması bekleniyor.

Eski belediye başkanı danışmanı Nick Bowes, modelin Londra'da ilk kez merkezi ve yarı yerleşim bir bölgede uygulandığını, daha önce yalnızca Olympic Park ve Old Oak Common gibi sanayi alanlarının dönüşümünde kullanıldığını aktarıyor. Bowes'a göre Oxford Street'in ekonomik katkısı yalnızca Londra değil tüm Birleşik Krallık açısından stratejik önemde görülüyor ve modelin başka bölgelerde de uygulanıp uygulanmayacağı yakından izlenecek.