Okinawa'da ABD askerinin tutuklanması Japonya'da tepki çekti

Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, Okinawa adasında bir kadını öldürdüğü şüphesiyle bir ABD askerinin gözaltına alınmasının ardından kamuoyu tepkisine öncülük etti. Cumartesi günü tutuklanan asker, ABD Deniz Piyadeleri'nde görevli.

Takaichi parlamentoda yaptığı konuşmada olayı "iğrenç" olarak nitelendirdi ve ABD askeri yetkililerinden Okinawa'da görevli personele disiplin uygulamalarını istedi. Tokyo'nun 1.600 kilometre güneyindeki ada, Japonya'yı ve Washington'u yıllardır meşgul eden bir gerilimin merkezinde yer alıyor.

Polisin verdiği bilgiye göre 20 yaşındaki onbaşı Devin Ballard, cumartesi sabahı Okinawa'nın başkenti Naha'daki bir otelde 39 yaşındaki Anna Yagi'yi boğarak öldürdüğü şüphesiyle tutuklandı. Ballard'ın kadının cüzdanını ve sırt çantasını çaldığı da iddia ediliyor. Polis, Ballard'ın suçlamaları reddettiğini belirtti.

Mahkum edilmesi halinde Ballard'ı ömür boyu hapis veya ölüm cezası bekliyor. Tutuklama, Okinawa'da seçmenlerin Takaichi'nin Liberal Demokrat Partisi'nin desteklediği, ABD üslerine yakın Genta Koja'yı vali seçmesinden günler sonra geldi. Koja, ABD askeri varlığını eleştiren Denny Tamaki'nin sekiz yıllık görev süresini sona erdirmişti.

Üslerin taşınması planı yıllardır askıda

Koja'nın seçilmesi, ABD ve Japonya'nın planladığı Deniz Piyadeleri üssünün yoğun nüfuslu bir bölgeden uzak bir kıyı alanına taşınmasında ilerleme sağlanabileceği umudunu artırmıştı. Ballard'ın görev yaptığı Futenma hava üssünün taşınması, alternatif bölge sakinlerinin ve tesislerin adadan tamamen çıkarılmasını isteyen yerel siyasetçilerin muhalefeti nedeniyle onlarca yıldır askıda.

Koja, tutuklamanın adada "büyük şok" yarattığını ve "ABD üslerinin yanında yaşamaya zaten mecbur bırakılmış Okinawalılar arasında korku yarattığını" söyledi. "Bu kesinlikle affedilemez ve öfkeliyiz" diye ekledi.

Koja, olayın ABD'nin askerleri arasında disiplini iyileştirme çabalarının başarısız olduğunu gösterdiğini belirtti. Ballard'ın tutuklanmasının ardından III. Deniz Seferi Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Benjamin Watson ve Naha'daki ABD Başkonsolosu Andrew Ou'ya "bir Okinawalı sakinin değerli hayatının kaybına öfkeliyim" dedi.

Watson, olayın "Okinawa sakinleri, komşularımız arasında ciddi endişe ve kaygı" yarattığını kabul ettiğini söyledi. "İyi komşular olmaya ve Okinawa halkının güvenini kazanmaya kararlıyız" diye ekledi.

Okinawa'da ABD karşıtı duygular, 1995'te üç Amerikalı askerin 12 yaşındaki bir kıza tecavüz etmesinin ardından yoğunlaşmıştı. Bir yıl sonra Tokyo ve Washington, Futenma'yı kapatıp işlevlerini kuzeydoğu kıyısındaki sakin balıkçı köyü Henoko'ya taşıyarak ABD askeri ayak izini azaltma konusunda anlaştı. 2024'te bir ABD askerinin bir genç kıza tecavüz etmesi ve olayın açıklanmasının gecikmesi de öfkeye yol açtı.

Vilayet polisine göre Okinawa'daki ABD askerlerine ilişkin suçlar son yıllarda arttı; 2020'de yaklaşık 40 iken geçen yıl 101'e yükseldi.

Okinawa, bölgesel gerilimlerde merkezi bir rol oynuyor. Japonya hükümeti, Doğu ve Güney Çin Denizleri'ndeki ihtilaflı bölgeler üzerindeki Çin iddiaları ve nükleer silahlı Kuzey Kore'nin ortaya çıkışı karşısında adadaki ABD üslerinin caydırıcı işlev gördüğünü savunuyor. Japonya-ABD statü anlaşması uyarınca, görevden uzaktayken sivil bir bölgede tutuklanan Ballard, Japon yetkililerin gözetiminde kalacak.

Güvenlik kamerası görüntüleri Ballard'ın Yagi ile otele girdiğini ve daha sonra tek başına ayrıldığını gösterdi. Yagi'nin ailesi ölümü karşısında "yıkıldıklarını" belirtti. Kardeşi yaptığı açıklamada "Annem ve babam, kızlarını kaybettikten sonra özellikle kederden tükendi" dedi.