Nvidia'nın patronu Jensen Huang casusluk skandalıyla gündemde

Yapay zeka çip üreticisi Nvidia'nın CEO'su Jensen Huang, Amerikan istihbaratının Çin casusu olduğundan şüphelendiği bir kadınla romantik ilişki yaşadığı iddiasıyla gündemde. New York Times'ın haberine göre Nvidia yönetim kurulu, iddiaların ardından bir soruşturma başlattı.

63 yaşındaki Huang, yapay zeka alanındaki yükselişin en tanınmış isimlerinden biri. Şirketi Nvidia, yaklaşık 4,5 trilyon dolar değeriyle dünyanın en değerli şirketlerinden biri haline geldi. Bloomberg Milyarderler Endeksi'ne göre Huang'ın serveti 155 milyar dolar civarında.

Çin ile ABD arasındaki çip rekabetinin merkezinde

Huang, uzun süredir ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinin tam ortasında yer alıyor. Washington, 2022'den bu yana en gelişmiş çiplerin Çin'e satışını kısıtlayan ihracat kontrolleri uyguluyor. Bu durum Nvidia'nın Çin pazarındaki payını büyük ölçüde daralttı; Huang bir dönem şirketin Çin pazarındaki payının yüzde 95'ten neredeyse sıfıra indiğini söylemişti.

Huang, son yıllarda Washington ile Pekin arasında mekik diplomasisi yürüterek Nvidia'nın bu pazara geri dönmesi için onay arayışındaydı. Ancak şirket, en gelişmiş çipleri dışındaki ürünlerini bile Çin'e satmak için ABD yönetiminden izin alamadı.

Huang, 1963'te Tayvan'da doğdu ve dokuz yaşındayken ailesiyle ABD'nin batı yakasına taşındı. Oregon State Üniversitesi'nde elektrik mühendisliği eğitimi aldı, ardından Stanford Üniversitesi'nde aynı alanda yüksek lisans yaptı. Bir süre AMT'de çalıştıktan sonra 1993'te Chris Malachowsky ve Curtis Priem ile birlikte Nvidia'yı kurdu.

Şirket yönetimi Huang'ın arkasında duruyor

Nvidia yönetim kurulu, iddiaların ortaya çıkmasının ardından yaptığı açıklamada Huang'a ve yönetim ekibine güvendiğini bildirdi. BBC'ye konuşan kaynaklar, şirketin Huang'ı görevden almasının olası görülmediğini, zira ortada büyük bir mali çıkar bulunduğunu ve 63 yaşındaki yöneticinin net bir halefi olmadığını söylüyor.

New York Times'ın haberine göre ABD'li yetkililer, Alice Huang adlı kadının Çin'in en üst istihbarat birimi tarafından casusluk için işe alındığı sonucuna vardı. Alice Huang, Singapur merkezli bir veri merkezi şirketi olan Megaspeed'de üst düzey yöneticiydi. Şirketin Nvidia çiplerinin Çin'e yönlendirilmesine yardımcı olduğundan şüpheleniliyordu; Nvidia bu endişenin araştırıldığını ve çürütüldüğünü savunuyor.

Habere göre gözetim faaliyetleri, Alice Huang ile bir ABD vatandaşı arasındaki iletişimi ortaya çıkardı. Söz konusu kişinin "maskesinin kaldırılması" (unmasking) olarak bilinen bir süreçle Jensen Huang olduğu tespit edildi. Alice Huang'ın Pekin'e hangi bilgileri aktardığı, bu bilgilerin ne kadar değerli olduğu ve istihbarat toplamaya ne zaman başladığı ise bilinmiyor.

Jensen Huang konuyla ilgili yaptığı açıklamada eşine sadakatsizlik ettiğini kabul ederek, "Eşime karşı sadakatsizlik ettim. Yaptıklarım onu ve çocuklarımızı incitti. Yaptığım şeyin hiçbir mazereti yok. Çok üzgünüm" dedi.

Nvidia, BBC'nin istihbarat endişelerinden haberdar olup olmadığı sorusuna, durumdan haberdar olmadıkları yanıtını verdi. Şirket sözcüsü, "Gerçek bir tehdidin hedefi olsaydık ABD hükümetinin bizi bilgilendireceğine güveniyoruz" dedi.

Huang, 1985'te Oregon State Üniversitesi'nden laboratuvar arkadaşı Lori Huang ile evlendi. Çiftin Madison ve Spencer adında iki çocuğu var. Çocuklarının ikisi de Nvidia'da çalışıyor. Çift, 2007'de Jen-Hsun ve Lori Huang Vakfı'nı kurdu; vakfın varlıklarının Nvidia hisselerinin değer artışıyla 9 milyar doları aştığı tahmin ediliyor.