Norveç Kralı Haakon, tahta çıktıktan sonra ilk konuşmasında babasına veda etti

Norveç'in yeni Kralı Haakon, tahta çıktıktan sonra yaptığı ilk ulusa sesleniş konuşmasında, geçen cuma hayatını kaybeden babası Kral Harald'a duygusal bir veda etti. Kral Haakon, Oslo'daki kraliyet sarayında bir masanın arkasında, babasının fotoğrafının yanında iki yanmış mum ve bir kâse beyaz gülle birlikte yaptığı konuşmada, 'İyi bir baba olduğun için teşekkürler' dedi.

89 yaşında hayatını kaybeden Kral Harald, 35 yıllık saltanatı boyunca ülkeyi modernize eden ve 'halkın kralı' olarak anılan bir isimdi. Nadir görülen bir kan hastalığı nedeniyle hastanede tedavi görüyordu. Yerine geçen 53 yaşındaki oğlu Haakon, 'Şimdi sıra bende' diyerek kendisini bekleyen 'büyük göreve' hazır olduğunu ve 'hazır ve duyarlı' bir kral olacağını söyledi.

Ulusal birliğe vurgu

Haakon konuşmasında ulusal birliğe vurgu yaparak, kraliyet ailesinin 'herkesin eşit değerde olduğu, hukuk ve adalet üzerine kurulu bir topluma' inandığını belirtti. Babasının kendisi ve kız kardeşi Prenses Märtha Louise için iyi bir baba, altı torunu için 'sıcak ve eğlenceli bir büyükbaba' ve eşi Kraliçe Sonja için 'sevecen ve ilgili bir eş' olduğunu söyledi.

Yeni kral, cumartesi günü anne ve babasının 58. evlilik yıl dönümleri olduğunu hatırlatarak gözyaşlarını tutmakta zorlandı. Harald'ın aileyi 'doğal bir otoriteyle' bir arada tuttuğunu ve 'değerlerine ve taahhütlerine her zaman sadık kaldığını' anlattı. Haakon, babasının kendilerine sürekli 'herkesin kendi yolunu bulması, kendi tarzını yaratması ve kendisi olması' gerektiğini hatırlattığını aktardı.

Yeni kral, başkent Oslo'daki kraliyet sarayının önünde binlerce Norveçlinin 'çiçekler, çelenkler ve mumlarla' toplanmasını 'güçlü ve etkileyici bir deneyim' olarak nitelendirdi. 'Yas tutuyoruz, ancak aynı zamanda bu kadar çok insanın bizimle birlikte yas tutması teselli ve güç veriyor' dedi.

Yas süreci ve yeni görevler

Norveç'te ulusal yas ilan edildi ve cenaze tarihi henüz açıklanmadı. Başbakan Jonas Gahr Støre, sarayın önüne çiçek bırakarak taziye defterini imzaladı ve ülkenin 'yas ve minnetle birleştiğini' söyledi.

Haakon, salı günü parlamentoda bağlılık yemini edecek ve ardından eşi Kraliçe Mette-Marit ile birlikte taç giyme töreninin sadeleştirilmiş bir versiyonu olan kutsama ayinine katılacak.

Yeni kral, görevi ailesinin sağlık sorunları ve skandallarla çalkalandığı zor bir dönemde devraldı. Kraliçe Mette-Marit, geçen yıl hüküm giymiş seks suçlusu Jeffrey Epstein ile üç yıllık arkadaşlığının ortaya çıkmasının ardından kamuoyu önünde özür dilemişti. Ayrıca 2018'den beri akciğer fibrozu hastalığıyla mücadele eden Kraliçe'ye akciğer nakli yapılmıştı. Doktorlar onun durumunun gelecek yıla kadar istikrarlı olacağını açıklamayacak; bu da kralın resmi görevlerini eşinin bakımıyla dengelemesi gerektiği anlamına geliyor.

Kraliçe'nin önceki ilişkisinden olan oğlu Marius Borg Høiby ise haziran ayında tecavüz ve diğer suçlardan dört yıl hapis cezasına çarptırıldı ve cezaya itiraz etti. Høiby, kraliyet ailesinin bir üyesi olmamasına rağmen dört yaşından beri aileyle birlikte büyümüştü.

Haakon'un kız kardeşi Prenses Märtha Louise de 2024'te kendini 'şaman' olarak tanıtan Amerikalı bir adamla evlenmesi ve ticari faaliyetleri nedeniyle kraliyet görevlerinden çekilmişti.

Haakon, bu tartışmalara doğrudan değinmeden konuşmasında, 'Ailemiz, zor zamanlarda bile kendimize ve birbirimize karşı sağlam durabilmek için birbirimize destek olmanın önemini deneyimledi' dedi. Eşi Mette-Marit ve Veliaht Prenses Ingrid Alexandra ile birlikte 'farklı yaşam koşullarındaki insanları anlamaya çalışacaklarını' belirtti. 'Bu ülkede yaşayan hiç kimse birlikte neyle karşılaşacağımızı bilmiyor, ancak biliyoruz ki iyi günlerde de zor günlerde de birbirimizin yanında olacağız' ifadelerini kullandı.

Harald ölümüne kadar popülerliğini korumasına rağmen, Aftenposten gazetesi için bu yıl yapılan bir ankette monarşiye destek 2024'teki %72'den %54'e düşmüştü. Ancak BBC'ye konuşan Norveçli kraliyet uzmanları, yeni kralın ailesi etrafındaki çalkantılara rağmen saygın, çalışkan ve zorluklara rağmen ilerleyebilecek bir isim olduğunu söyledi.