Almanya'da Nord Stream davası Hamburg'da başladı

Rusya'nın Almanya'ya uzanan Nord Stream doğal gaz boru hatlarına 2022 yılında düzenlenen sabotaj iddiasıyla suçlanan Ukraynalı bir kişi Hamburg'da hakim karşısına çıktı. Alman savcılığının "Serhii K" olarak tanımladığı sanık, boru hatlarını havaya uçurmak için Ukraynalı askeri personelle birlikte plan yapmakla suçlanıyor. Sanık, geçen yıl İtalya'dan Almanya'ya iade edilmişti. Suçlamaları reddeden Serhii K, patlamalar nedeniyle yargılanan ilk şüpheli olacak.

Olay, 26 Eylül 2022'de Baltık Denizi'nde Bornholm Adası açıklarında dört gaz boru hattından üçünün patlayıcılarla tahrip edilmesiyle meydana geldi. Alman yetkililer, saldırının ülkenin en yakın müttefiklerinden biri olarak görülen Ukrayna ile ilişkileri açısından hassas bir konu olduğunu değerlendiriyor.

Patlamaların ardından soruşturma nasıl ilerledi?

Rusya, patlamadan haftalar önce Nord Stream 1 üzerinden Almanya'ya gaz akışını zaten kesmiş, Nord Stream 2 ise hiç devreye alınmamıştı. Berlin, Rusya'nın Şubat 2022'de başlattığı geniş çaplı işgalden kısa süre önce milyarlarca dolarlık projeyi dondurmuştu. Patlamalar öncesinde Rus donanmasının şüpheli hareketlerine dair haberler çıkmıştı.

İsveç, Danimarka ve Almanya'dan soruşturmacılar saldırının failini ararken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ABD ile Britanyalı müttefiklerini suçladı; bu iddialar reddedildi. İsveç ve Danimarka soruşturmalarını kapattıktan sonra Alman savcılığı, kuzeydeki Rostock Limanı'ndan Andromeda adlı bir yat kiralayan bir dalgıç grubuna odaklandı. Yetkililer, tekneden alınan numunelerde denizaltı patlayıcı izlerine rastlandığını belirtti.

Alman Federal Adalet Divanı, Ocak 2025'te davanın Alman yargı yetkisine girdiğine ve ülkenin iç güvenliğini zayıflatmayı içerdiği için savcılığın işlem yapma sorumluluğu bulunduğuna hükmetti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy, ülkesinin patlamalarla hiçbir ilgisi olmadığını savunuyor. Savcılık iddianamesinde ise sabotajcıların "Ukrayna devlet kurumlarının emriyle hareket ettiğini" öne sürüyor ve olayı uluslararası hukuka karşı suçlar kapsamında "savaş suçu" olarak nitelendiriyor.

İade süreci ve siyasi yansımalar

Ağustos 2025'te Serhii K, Alman savcılığının çıkardığı Avrupa yakalama emriyle İtalya'nın Adriyatik kıyısındaki Rimini yakınlarında bir otele giriş yaptıktan sonra gözaltına alındı. İade karşı çıkışlarının ardından geçen yıl sonunda Almanya'ya teslim edildi. Mahkeme belgelerinde Serhii Kuznetsov olarak geçen sanığın 2022'de Ukrayna ordusunda görevli bir subay olduğu ve profesyonel dalgıçlar, bir tekne kaptanı ile bir patlayıcı uzmanından oluşan gruba liderlik ettiği iddia ediliyor.

Serhii K, İtalya'da hukuki mücadelesini sürdürürken Volodymyr Zhuravlov adlı bir başka Ukraynalı, Polonya mahkemesinde Almanya'nın iade talebine karşı başarılı oldu. Polonyalı hakim Ekim 2025'te Zhuravlov'un serbest bırakılmasına karar vererek saldırının hukuka aykırı olmadığını belirtti. Ancak Zhuravlov geçen ağustosta Hırvatistan'da sabotaj için gerekli dalışlara katıldığı şüphesiyle tutuklandı. Hırvatistan geçen ay iadeyi onayladı; ne zaman gerçekleşeceği belirsiz.

Ukrayna Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Oleksandr Merezhko, patlamaların Rusya ile savaş döneminde yaşandığını ve Nord Stream 2'nin Rusya'nın savaşa hazırlanmak için kullandığı bir araç olduğunu savunuyor. Alman Dış İlişkiler Konseyi'nden Stefan Meister ise Berlin'in davayı siyasetten arındırmaya çalıştığını söylüyor. Merezhko, davanın Almanya ile Ukrayna ilişkilerini bozacağını düşünmüyor.