NHS denemesinde demans hastaları için akıllı ev teknolojisi test ediliyor

Londra'nın batısında yaşayan 70'li yaşlardaki Jyoti ve Bharat Patel çifti, demans hastalarının evde daha uzun süre güvenle yaşamasına yardımcı olmak amacıyla NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi) tarafından yürütülen bir denemeye katıldı. Çiftin evine yerleştirilen sensörler, hareketleri ve günlük alışkanlıkları sürekli izliyor.

Jyoti Patel'e beş yıl önce demans teşhisi konuldu. Çift, Birleşik Krallık Demans Araştırma Enstitüsü (UK DRI) tarafından yürütülen ve 250'den fazla ailenin katıldığı projede yer alıyor. Projenin amacı, teknolojinin sağlık hizmetleri genelinde yaygınlaştırılarak önlenebilir hastane başvurularını azaltmak ve ailelere güvence sağlamak.

Bharat ve Jyoti 1977'de bir sihirbazlık gösterisinde tanıştı ve profesyonel sihirbaz olarak dünya çapında gösteriler yaptı. Kariyerleri boyunca Kral Charles ve Prenses Anne dahil birçok ünlüyle tanıştılar. 2019'da Bharat, Jyoti'nin sahnede alışılmadık hatalar yaptığını fark etti. Çift özel bir sağlık uzmanına gitti ve 2021'de Jyoti'ye Alzheimer teşhisi konuldu.

2023'te çift, UK Demans Araştırma Enstitüsü ve Imperial College London ekipleri tarafından denemeye katılmaya davet edildi. LifeArc adlı tıbbi araştırma vakfı tarafından finanse edilen proje kapsamında evlerine internet bağlantılı çeşitli sensörler yerleştirildi. Bu sensörlerden gelen veriler, doktor, hemşire ve diğer klinik uzmanlardan oluşan özel bir ekibe iletiliyor.

Evde izlenen veriler

Kapı sensörleri gece yarısı evden çıkılıp çıkılmadığını tespit ediyor. Hareket sensörleri düşme belirtilerini izliyor. Mutfak aletlerine yerleştirilen sensörler ise Jyoti'nin yemek yiyip yemediğini ve günlük rutinini sürdürüp sürdürmediğini kontrol ediyor. Çift, uyku bozukluklarını ve Jyoti'nin kalp ile solunum hızını izleyen akıllı bir yatakta uyuyor. Bu veriler enfeksiyonun erken belirtilerini tespit edebiliyor. Ayrıca Jyoti, vücut sıcaklığını ve yürüyüşündeki uzun vadeli değişiklikleri izleyen sensörlü akıllı çoraplar ve özel bir saat de test ediyor.

Sistemin yıllık maliyetinin yaklaşık 2 bin sterlin olması bekleniyor. Bu maliyet esas olarak izleme ve verileri analiz edecek sağlık personelinin ödenmesini kapsıyor. Birleşik Krallık'ta yaklaşık bir milyon kişi demansla yaşıyor. UK Demans Araştırma Enstitüsü sağlık ve sosyal bakım sorumlusu Sarah Daniels, maliyetin bir bakımevinde geçirilecek birkaç haftanın masrafını aşmadığını belirtiyor.

Daniels, temel amaçlarının sağlık ve sosyal bakım uzmanlarına daha erken sinyaller iletmek olduğunu söylüyor. Erken sinyallerin erken müdahale anlamına geldiğini ve bunun enfeksiyon ya da bakım kaynaklı olası sorunların krize dönüşmeden önlenebileceğini ifade ediyor.

Cihazlar ses veya görüntü kaydetmiyor ve bireyin mahremiyetini koruyor. Ancak bazı kişiler, başkalarının erişimine açtıkları veri miktarı konusunda endişe duyabiliyor. Daniels, sağlık verilerinin artırılmasının aile hekimlerine daha iyi karar alma imkânı sağladığını savunuyor.

Birleşik Krallık'ta demans hastası sayısının 2040'a kadar yüzde 40 daha artması bekleniyor. Bu nedenle teknolojinin sağlık hizmetleri genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor. NHS England'ın demans ve yaşlı ruh sağlığı ulusal klinik direktörü Dr. Jeremy Isaacs, sağlık servisinin denemeyi yakından izleyeceğini ve araştırmanın insanların kendi evlerinde daha bağımsız kalmasını destekleyen mevcut NHS programlarını temel aldığını belirtti. Bharat ise sensörlerin kendisine daha fazla güvence verdiğini, endişelerini yüzde 5 ya da 10 oranında azaltsa bile bunun hem kendisine hem de başkalarına yardımcı olacağını söylüyor.