Nepal'deki sellerin ardından 10 hafta: aileler hâlâ yanıt bekliyor

Nepal'de 26 Ağustos'ta meydana gelen ve bazı köyleri tamamen yok eden sellerin üzerinden 10 hafta geçti. Yetkililer 1.459 kişinin öldüğünü, 5.285 kişinin ise kayıp olduğunu açıkladı. Kayıplar arasında 34'ü Avustralyalı olmak üzere 700'den fazla yabancı bulunuyor.

Sydney'de yaşayan Nikhila Agastya'nın eşi Gopi Agastya, Isha Foundation ile hac yolculuğuna çıkmak üzere Nepal'e gitmişti. Gopi, sel sırasında Tibet sınırındaki göç merkezine girmişti ve o günden beri kendisinden haber alınamıyor. Nikhila, iki çocuğunun her gün babalarını sorduğunu, ailenin hâlâ onu beklediğini söylüyor.

Nikhila, eşiyle sel sabahı görüştüğünü belirtiyor. Gopi'nin eve dönmek için heyecanlı olduğunu, 13 ve 7 yaşındaki kızlarını özlediğini aktarıyor. Gopi ailenin tek gelir kaynağıydı; Nikhila şimdi iş arıyor ve devlet desteğinin eşinin kazancının çok altında olduğunu ifade ediyor.

Güney Afrika'dan küresel kampanya

Güney Afrika'nın Durban kenti yakınlarındaki Isipingo Beach'te yaşayan Linda Govender, kızı Terricia'ya 10 haftadır her sabah WhatsApp mesajı gönderiyor ancak yanıt alamıyor. Terricia da sel sırasında göç merkezindeydi. Govender, kayıp yabancıların aileleri adına "Global Voices for the Missing" adlı çevrimiçi bir topluluk kurdu. Aileler bu platform üzerinden bilgi paylaşıyor ve Nepal hükümetinden arama çalışmalarını sürdürmesini talep ediyor.

Nepal hükümeti, selin ardından kayıpların kimlik tespiti için DNA testi sürecini başlattı. 2.000'den fazla kişi DNA örneği verdi; ancak ekim başı itibarıyla yalnızca 112 cenaze ailelere teslim edilebildi. Süreç yavaş ilerliyor ve birikmiş iş yükü büyük.

Geçen ay Nepal, arama kurtarma operasyonunu resmen sonlandırarak "arama ve rehabilitasyon aşamasına" geçtiğini duyurdu. Ulusal Acil Durum Operasyon Merkezi Başkanı Phanindra Paudel, yetkililerin artık cesetleri aktif olarak aramayacağını, ancak rehabilitasyon sırasında bulunan kalıntı, eşya veya değerli eşyaların toplanacağını söyledi. Bu karar, dünya genelinde haber bekleyen yüzlerce aile için ağır bir darbe oldu.

Nepal hükümeti, Çin sınırına kadar olan bölgede moloz temizliğine devam ediyor; birçok yol hâlâ kapalı. Yetkililer yeniden inşaatın yaklaşık 4,78 milyar ABD doları (6,93 milyar Avustralya doları) tutacağını ve yıllar süreceğini belirtiyor. Seller nedeniyle binlerce kişi yerinden edildi; birçoğu merkezlerde, çadırlarda, manastırlarda veya akrabalarının yanında yaşıyor.

Himalayan Glacier Company'nin icra kurulu başkanı Sagar Pandey, sel sırasında şirketlerinin Nepal'in kuzeyinde 15'i Avustralyalı olmak üzere 47 kişilik tur grubu bulunduğunu, kardeşinin de bu gruplardan birine rehberlik ettiğini söyledi. Pandey, ülkeye gelen yabancı turist sayısının azaldığını ve bu dönem için normal rezervasyonların yaklaşık yüzde 80'ini kaybettiklerini ifade etti. Geçen yıl Nepal 1,1 milyondan fazla ziyaretçi ağırlamış ve turizm gayri safi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 6,7'sini oluşturmuştu.

Avustralya'nın Victoria eyaletindeki Moyhu kasabasında iNeeta kafeyi işleten Anita Cook, Nepal'e ikinci kez gidiyor ve iki oğlunu Annapurna rotasında yürüyüşe götürüyor. Cook, küçük topluluğun bağışlarıyla toplanan 12.000 doları tanıdığı rehberlere doğrudan vereceğini söylüyor. Kafe, fon toplamak için bitki satıyor; yerel pub ise satılan her "parma" için 1 dolar bağışta bulunuyor.

Sınır bölgesinde kaybolanların durumu daha da zor. Sunshine Coast'tan Renee Spry'nin ailesi, sel sırasında hangi ülkede bulunduklarının belirlenmesini bekliyor. Renee'nin kız kardeşi Jacinta, Nepal'in kayıpların Nepal tarafında olduğunu kabul ettiğini ve ölüm belgelerinin Nepal tarafından düzenleneceğini belirtti. Renee'nin eşi ve iki kızı, selden iki hafta sonra Nepal'e giderek DNA örneği verdi ve Renee'nin fotoğraflarını astı. Aile, GoFundMe üzerinden topladıkları paranın 10.000 dolarını Emergency Action Alliance'a bağışladı.

Jacinta, "belirsizliğin en zor kısmı olduğunu" söylüyor ve ailenin Nepal'e dikkat çekilmesini istediğini ekliyor: "Renee burada olsaydı, tüm bu insanların hâlâ orada yaşamaya çalıştığını söylerdi."