Nepal'de yeni heyelanlar: yaklaşık 30 ölü, yüzlerce trekker tahliye edildi

Nepal'de son günlerde etkili olan şiddetli yağış ve yeni heyelan dalgaları yaklaşık 30 kişinin ölümüne yol açtı. Ülke, ağustos ayında 1.400 kişinin hayatını kaybettiği ve binlerce kişinin kaybolduğu büyük sel felaketinin ardından yeni bir afetle mücadele ediyor.

Ulusal afet yönetimi kurumundan yapılan açıklamaya göre, geçen haftanın sonundan bu yana 1.900'den fazla aile afetten etkilendi ve 240'tan fazla ev hasar gördü. Yollar, binalar ve köprüler sular altında kaldı veya yıkıldı.

Nepal ekonomisi için büyük önem taşıyan Annapurna Circuit yürüyüş rotasında mahsur kalan yüzlerce trekker (doğa yürüyüşçüsü), güvenli bölgelere ulaşabilmek için turlarını yarıda kesmek zorunda kaldı. Normalde tamamlanması üç haftayı bulan rotanın Manang ve Mustang bölgelerinde bulunan çok sayıda yürüyüşçü helikopterle tahliye edildi.

Yürüyüşçüler günlerce zorlu koşullarda ilerledi

Başkent Katmandu'nun kuzeybatısındaki Battar kasabasında ıslak bir çadırda konuşan Buti Tamang, BBC Nepali'ye "Eskiden bir kulübede yaşıyorduk, şimdi hiçbir şeyimiz kalmadı. Çok sayıda akrabamızı kaybettik" dedi. Evinden ayrılmak zorunda kalan Ramesh Ghale ise "Şu anda yağmur yağıyor ve çadır su alıyor, zor bir durumla karşı karşıyayız. Gidecek hiçbir yerimiz yok" ifadelerini kullandı.

Birçok Nepalli evsiz kaldı ve acil durum çadırlarında barınıyor. Yürüyüşçüler ve rehberleri, dağdan iniş yolculuklarının son derece tehlikeli geçtiğini, yolculuğun üç ila dört gün sürdüğünü ve çökmüş yollar ile yıkılmış köprülerden geçmek zorunda kaldıklarını belirtti.

İngiltere'nin Suffolk kentinden 21 yaşındaki Jake Stacy, geçen hafta yoğun kar yağışı nedeniyle rehberiyle birlikte Yukarı Manang'daki Yak Kharka'da mahsur kaldı ve rotanın en yüksek noktası olan Thorang La geçidinden devam etmemeye karar verdi. Salı gecesi Pokhara'daki ana kampa döndükten sonra "Dağ yamaçlarında kendi yollarımızı yaptık. Oldukça dikti ve aşağıda nehir olduğu için tırmanmak zorundaydık. Çok çamurlu ve çok ıslaktı" dedi. "Birçok trekker helikopterle tahliye edildi" diye ekledi.

Avustralyalı Andrew Graham ve rehberi Prem KC, Manang köyünden dönmeye karar verdikten sonra 15'ten fazla heyelanı geçmek zorunda kaldıklarını söyledi. Graham, "Bazıları oldukça tehlikeliydi, artık riskler daha da arttı" dedi. İkili, heyelan riski nedeniyle tahliye edilen Chame köyüne ulaştıklarında mahsur kaldı ve ormanda bir gece geçirmek zorunda kaldı.

Yerel yetkililere göre Chame'den geçen bir nehir, büyük bir heyelan sonucu kısmen tıkandı ve geçici bir göl oluştu. Göl evleri ve önemli bir köprüyü sular altında bıraktı. Yetkililer üç gündür ekskavatörlerle suyu tahliye etmeye çalışıyor ancak yerel halkın BBC'ye verdiği bilgiye göre bu çabalar henüz yeterince başarılı olamadı.

Rehber Tse Ring Doma, grubuyla 28 heyelanı geçmek zorunda kaldıklarını belirtti. Geçen ay yaşanan büyük felaketin taze anıları nedeniyle zihinsel stresin fiziksel zorluktan daha ağır olduğunu söyledi: "Gök gürültüsü duyunca bile üzerimize bir şey geliyor mu diye koşup dışarı çıkıyorduk." Norveçli müşterisi Ellen Wahlström ise ziyaretçilerin şanslı olduğunu, çünkü sadece bazı eşyalarını geride bırakmak zorunda kaldıklarını, yerel halkın ise evlerini ve arazilerini kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtti. Yetkililerin birçok heyelanı "şaşırtıcı derecede hızlı" temizlediğini ekledi.

Yaklaşık 700 yürüyüşçü rotaya başlayamadı

Manang bölgesindeki yol hasarı ciddi boyutlara ulaştı; birkaç köprü yıkıldı ve bazı bölgelerde iletişim kesildi. Bölge yönetim yetkilisi Mukti Prasad Khanal, yürüyüş bölgesinde ölüm yaşanmadığını söyledi. Ancak Tibet sınırı yakınındaki Himlung Zirvesi eteklerinde meydana gelen çığ sonucu dört kişinin cesedine ulaşıldı ve 12 kişi hâlâ kayıp.

Yerel yürüyüş otoritesi Annapurna Koruma Alanı Projesi temsilcisine göre, yaklaşık 700 trekker hâlâ Pokhara'da Annapurna Circuit rotasına başlamak için bekliyor. Temsilci, "Yürüyüş endüstrisinden rotayı açık ilan etmemiz yönünde baskı gelmesine rağmen, Annapurna Circuit'e gitmek isteyen tüm bu insanları bekletiyoruz" dedi.

Aynı temsilci, Hindu hacıların sıkça ziyaret ettiği kadim Muktinath tapınağına giden yolu kullanan Hintli ziyaretçilerin, yol kesildiği için araçla inmek yerine Jomsom'dan Pokhara'ya uçakla gitmelerinin istendiğini sözlerine ekledi.

Annapurna Circuit'teki eski yürüyüş patikalarının çoğu, yolların yapılmasının ardından son yıllarda kullanılmıyordu; yalnızca Manang ve Mustang bölgelerindeki küçük kesimlerde kullanılıyordu. Ancak işletmecilere göre, rota üzerindeki ana yolların bazı bölümlerinin sular altında kalması nedeniyle birçok trekker artık dönüş için bu terk edilmiş patikaları kullanıyor.