Nandy'den Remembrance Sunday tartışmasına yanıt

Birleşik Krallık Kültür Bakanı Lisa Nandy, Remembrance Sunday (Anma Pazarı) etkinliğinin ülkenin Avrupa Birliği'nin Erasmus+ programına yeniden katılmasıyla ilişkilendirilmesine yönelik eleştirilere yanıt verdi. Nandy, anma gününün siyasallaştırıldığı suçlamasını reddetti.

Nandy'nin bağlı olduğu Kültür, Medya ve Spor Bakanlığı cumartesi akşamı yaptığı açıklamada, "Remembrance Sunday'yi anarken Erasmus+ yeni bir nesle Avrupa genelinde bağlantı kurma fırsatı sunacak" ifadesini kullandı. Bu açıklama, Muhafazakâr Parti'den tepki gördü. Parti, "gazilerin bir öğrenci değişim programı için savaşmadığını" belirterek Nandy'yi "AB üyeliği tanıtımı" yapmakla suçladı.

Nandy, Muhafazakârların tepkisi karşısında "dehşete düştüğünü" söyledi ve genişletilmiş AB programının genç İngilizlerin savaş dönemindeki fedakârlıkları anlamasına yardımcı olacağını savundu. Birleşik Krallık, Brexit anlaşması kapsamında ayrıldıktan altı yıl sonra ocak ayında programa yeniden katılıyor.

Bakanlığın cumartesi günkü açıklamasında program ile pazar günü gazileri anma etkinlikleri arasında benzerlik kurulmuştu. Nandy basın açıklamasında, "Ülkemize hizmet edenlerin büyük cesaretini anarken, müttefiklerimizle yakınlık ve işbirliği yoluyla gelecek nesil için en iyi fırsatları inşa ederek onları onurlandırıyoruz" demişti.

Muhalefetten ve Reform UK'tan eleştiri

Muhafazakâr Parti Başkanı Kevin Hollinrake, Nandy'nin sözlerini "kulağa sağır ve açıkçası utanç verici" olarak nitelendirerek özür dilemesini istedi. Gazilerin kurduğu bağların Erasmus'tan "çok daha derin" olduğunu belirten Hollinrake, "Bu, bir İşçi Partisi bakanının AB üyeliği tanıtımı yapacağı bir gün değil" dedi.

Reform UK lideri Nigel Farage da BBC'ye yaptığı açıklamada, Nandy'nin Remembrance Sunday'yi bu duyuru için kullanmasını "çok çok kötü bir zevk" olarak değerlendirdi. Gaziler Enstitüsü (Veterans Institute) İcra Kurulu Başkanı Peter Sharples ise The Telegraph'a, Remembrance Sunday'de "parti siyaseti konuları" yerine "sadece şehitleri anmak" gerektiğini söyledi.

BBC'nin Sunday with Laura Kuenssberg programında soruları yanıtlayan Nandy, ilk açıklamalarının arkasında durdu. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Winston Churchill'in Avrupa genelinde dostluk elini uzatmaktan söz ettiğini hatırlatan Nandy, Brexit sonrasında "bu ülkeden gençlerin yalnızca bu neslin Birleşik Krallık'ta yarattığı etkiyi değil, aynı zamanda Avrupa genelinde insanların özgürlüğü için nasıl savaştıklarını anlama fırsatlarının kapandığını" savundu.

Nandy, "bugünü ya da herhangi bir günü AB ile yapılan bir anlaşmayı tanıtmak için seçmediğini" söyledi. Anma gününün programın kültürel faydalarıyla ilişkilendirilmesine dair soruya ise "Bir zamanlar bunun siyasi olduğu düşünülmezdi, sadece sağduyu olarak görülürdü ve bu sağduyudur" yanıtını verdi.

Programın maliyeti ve kapsamı

Birleşik Krallık, genişletilmiş Erasmus+ programına katılmak için 570 milyon sterlin ödüyor. Hükümet bu tutarın yüzde 30 indirim olduğunu belirtiyor. Program kapsamında Birleşik Krallık üniversite öğrencileri ve Avrupalı akranları için ücretsiz yurt dışı yıl yerleştirmeleri ile kültürel değişimler yer alacak.

Hükümete göre 18 yaşındakiler için ücretsiz tren biletleri sunulacak; gençler AB ülkelerini tek başlarına ya da en fazla beş arkadaşıyla ziyaret edebilecek. Gençlik grupları da diğer ülkelerde kısa değişim programlarına katılabilecek. Program, daha önce Erasmus ile yeterince ilişki kurmamış İngiltere'nin kuzeyi ve Midlands gibi bölgelerine odaklanacak. Erasmus+ başvuruları bu ayın ilerleyen günlerinde açılacak.

Farage, Erasmus'u 2021'de bakanların başlattığı Turing Programı'na kıyasla "korkunç bir program" ve "aşırı pahalı" olarak nitelendirdi. Farage ayrıca Birleşik Krallık ile AB arasında 20 Kasım'daki büyük zirve öncesinde yeni bir gençlik hareketliliği programı için süren müzakereleri eleştirdi.

Başbakan Andy Burnham, Birleşik Krallık ile AB arasında serbest dolaşıma dönüş olasılığı konusunda "dürüst bir tartışma" istediğini söyledi. AB'nin eski Brexit müzakerecisi Michel Barnier ise Birleşik Krallık'ın tek pazarın hangi unsurlarına tabi olacağını "seçerek alamayacağı" uyarısında bulundu.

Nandy pazar günü, 2016'da vaat edilen Brexit faydalarının çoğunun "gerçekleşmediğini" ve ülkenin AB ile gelecekteki ilişkisinde "ödünler ve seçimler yapılması gerektiğini" söyledi.